τὼδ᾽αὖτ᾽ἐνκλισίῃὈδυσεὺςκαὶδῖοςὑφορβὸςἐντύνοντοἄριστονἅμ᾽ἠοῖ, κηαμένωπῦρ,ἔκπεμψάντενομῆαςἅμ᾽ἀγρομένοισισύεσσι:Τηλέμαχονδὲπερίσσαινονκύνεςὑλακόμωροι,οὐδ᾽ὕλαονπροσιόντα. νόησεδὲδῖοςὈδυσσεὺςσαίνοντάςτεκύνας, περίτεκτύποςἦλθεποδοῖϊν.αἶψαδ᾽ἄρ᾽Εὔμαιονἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“Εὔμαι᾽, ἦ μάλα τίς τοι ἐλεύσεται ἐνθάδ᾽ ἑταῖρος ἢκαὶγνώριμοςἄλλος, ἐπεὶκύνεςοὐχὑλάουσιν,ἀλλὰπερισσαίνουσι: ποδῶνδ᾽ὑπὸδοῦπονἀκούω.”οὔπωπᾶνεἴρητοἔπος, ὅτεοἱφίλοςυἱὸςἔστηἐνὶπροθύροισι. ταφὼνδ᾽ἀνόρουσεσυβώτης,ἐκδ᾽ἄραοἱχειρῶνπέσονἄγγεα, τοῖςἐπονεῖτο,κιρνὰςαἴθοπαοἶνον. ὁδ᾽ἀντίοςἦλθενἄνακτος,κύσσεδέμινκεφαλήντεκαὶἄμφωφάεακαλὰχεῖράςτ᾽ἀμφοτέρας: θαλερὸνδέοἱἔκπεσεδάκρυ.ὡςδὲπατὴρὃνπαῖδαφίλαφρονέωνἀγαπάζῃἐλθόντ᾽ἐξἀπίηςγαίηςδεκάτῳἐνιαυτῷ,μοῦνοντηλύγετον, τῷἔπ᾽ἄλγεαπολλὰμογήσῃ,ὣςτότεΤηλέμαχονθεοειδέαδῖοςὑφορβὸςπάντακύσενπεριφύς, ὡςἐκθανάτοιοφυγόντα:καίῥ᾽ὀλοφυρόμενοςἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“ἦλθες, Τηλέμαχε, γλυκερὸν φάος. οὔ σ᾽ ἔτ᾽ ἐγώ γε ὄψεσθαιἐφάμην, ἐπεὶᾤχεονηῒΠύλονδε.ἀλλ᾽ἄγενῦνεἴσελθε, φίλοντέκος, ὄφρασεθυμῷτέρψομαιεἰσορόωννέονἄλλοθενἔνδονἐόντα.οὐμὲνγάρτιθάμ᾽ἀγρὸνἐπέρχεαιοὐδὲνομῆας,ἀλλ᾽ἐπιδημεύεις: ὣςγάρνύτοιεὔαδεθυμῷ,ἀνδρῶνμνηστήρωνἐσορᾶνἀΐδηλονὅμιλον.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“ἔσσεται οὕτως, ἄττα: σέθεν δ᾽ ἕνεκ᾽ ἐνθάδ᾽ ἱκάνω,ὄφρασέτ᾽ὀφθαλμοῖσινἴδωκαὶμῦθονἀκούσω,ἤμοιἔτ᾽ἐνμεγάροιςμήτηρμένει, ἦέτιςἤδηἀνδρῶνἄλλοςἔγημεν, Ὀδυσσῆοςδέπουεὐνὴχήτειἐνευναίωνκάκ᾽ἀράχνιακεῖταιἔχουσα.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεσυβώτης, ὄρχαμοςἀνδρῶν:“καὶ λίην κείνη γε μένει τετληότι θυμῷ σοῖσινἐνὶμεγάροισιν: ὀϊζυραὶδέοἱαἰεὶφθίνουσιννύκτεςτεκαὶἤματαδάκρυχεούσῃ.”ὣςἄραφωνήσαςοἱἐδέξατοχάλκεονἔγχος:αὐτὰρὅγ᾽εἴσωἴενκαὶὑπέρβηλάϊνονοὐδόν.τῷδ᾽ἕδρηςἐπιόντιπατὴρὑπόειξενὈδυσσεύς:Τηλέμαχοςδ᾽ἑτέρωθενἐρήτυεφώνησέντε:“ἧσ᾽, ὦ ξεῖν᾽: ἡμεῖς δὲ καὶ ἄλλοθι δήομεν ἕδρην σταθμῷἐνἡμετέρῳ: πάραδ᾽ἀνὴρὃςκαταθήσει.”ὣςφάθ᾽, ὁδ᾽αὖτιςἰὼνκατ᾽ἄρ᾽ἕζετο: τῷδὲσυβώτης.χεῦενὕποχλωρὰςῥῶπαςκαὶκῶαςὕπερθεν:ἔνθακαθέζετ᾽ἔπειταὈδυσσῆοςφίλοςυἱός.τοῖσινδ᾽αὖκρειῶνπίνακαςπαρέθηκεσυβώτηςὀπταλέων, ἅῥατῇπροτέρῃὑπέλειπονἔδοντες,σῖτονδ᾽ἐσσυμένωςπαρενήνεενἐνκανέοισιν,ἐνδ᾽ἄρακισσυβίῳκίρνημελιηδέαοἶνον:αὐτὸςδ᾽ἀντίονἷζενὈδυσσῆοςθείοιο.οἱδ᾽ἐπ᾽ὀνείαθ᾽ἑτοῖμαπροκείμεναχεῖραςἴαλλον.αὐτὰρἐπεὶπόσιοςκαὶἐδητύοςἐξἔρονἕντο,δὴτότεΤηλέμαχοςπροσεφώνεεδῖονὑφορβόν:“ἄττα, πόθεν τοι ξεῖνος ὅδ᾽ ἵκετο; πῶς δέ ἑ ναῦται ἤγαγονεἰςἸθάκην; τίνεςἔμμεναιεὐχετόωντο;οὐμὲνγάρτίἑπεζὸνὀΐομαιἐνθάδ᾽ἱκέσθαι.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφης, Εὔμαιεσυβῶτα:“τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθέα πάντ᾽ ἀγορεύσω.ἐκμὲνΚρητάωνγένοςεὔχεταιεὐρειάων,φησὶδὲπολλὰβροτῶνἐπὶἄστεαδινηθῆναιπλαζόμενος: ὣςγάροἱἐπέκλωσεντάγεδαίμων.νῦναὖΘεσπρωτῶνἀνδρῶνἐκνηὸςἀποδρὰςἤλυθ᾽ἐμὸνπρὸςσταθμόν, ἐγὼδέτοιἐγγυαλίξω:ἔρξονὅπωςἐθέλεις: ἱκέτηςδέτοιεὔχεταιεἶναι.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“Εὔμαι᾽, ἦ μάλα τοῦτο ἔπος θυμαλγὲς ἔειπες:πῶςγὰρδὴτὸνξεῖνονἐγὼνὑποδέξομαιοἴκῳ;αὐτὸςμὲννέοςεἰμὶκαὶοὔπωχερσὶπέποιθαἄνδρ᾽ἀπαμύνασθαι, ὅτετιςπρότεροςχαλεπήνῃ:μητρὶδ᾽ἐμῇδίχαθυμὸςἐνὶφρεσὶμερμηρίζει,ἢαὐτοῦπαρ᾽ἐμοίτεμένῃκαὶδῶμακομίζῃ,εὐνήντ᾽αἰδομένηπόσιοςδήμοιότεφῆμιν,ἦἤδηἅμ᾽ἕπηταιἈχαιῶνὅςτιςἄριστοςμνᾶταιἐνὶμεγάροισινἀνὴρκαὶπλεῖσταπόρῃσιν.ἀλλ᾽ἦτοὶτὸνξεῖνον, ἐπεὶτεὸνἵκετοδῶμα,ἕσσωμινχλαῖνάντεχιτῶνάτε, εἵματακαλά,δώσωδὲξίφοςἄμφηκεςκαὶποσσὶπέδιλα,πέμψωδ᾽ὅππημινκραδίηθυμόςτεκελεύει.εἰδ᾽ἐθέλεις, σὺκόμισσονἐνὶσταθμοῖσινἐρύξας:εἵματαδ᾽ἐνθάδ᾽ἐγὼπέμψωκαὶσῖτονἅπανταἔδμεναι, ὡςἂνμήσεκατατρύχῃκαὶἑταίρους.κεῖσεδ᾽ἂνοὔμινἐγώγεμετὰμνηστῆραςἐῷμιἔρχεσθαι: λίηνγὰρἀτάσθαλονὕβρινἔχουσι:μήμινκερτομέωσιν, ἐμοὶδ᾽ἄχοςἔσσεταιαἰνόν.πρῆξαιδ᾽ἀργαλέοντιμετὰπλεόνεσσινἐόνταἄνδρακαὶἴφθιμον, ἐπεὶἦπολὺφέρτεροίεἰσι.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς:“ὦ φίλ᾽, ἐπεί θήν μοι καὶ ἀμείψασθαι θέμις ἐστίν,ἦμάλαμευκαταδάπτετ᾽ἀκούοντοςφίλονἦτορ,οἷάφατεμνηστῆραςἀτάσθαλαμηχανάασθαιἐνμεγάροις, ἀέκητισέθεντοιούτουἐόντος.εἰπέμοιἠὲἑκὼνὑποδάμνασαι, ἦσέγελαοὶἐχθαίρουσ᾽ἀνὰδῆμον, ἐπισπόμενοιθεοῦὀμφῇ,ἦτικασιγνήτοιςἐπιμέμφεαι, οἷσίπερἀνὴρμαρναμένοισιπέποιθε, καὶεἰμέγανεῖκοςὄρηται.αἲγάρἐγὼνοὕτωνέοςεἴηντῷδ᾽ἐπὶθυμῷ,ἢπαῖςἐξὈδυσῆοςἀμύμονοςἠὲκαὶαὐτός:αὐτίκ᾽ἔπειτ᾽ἀπ᾽ἐμεῖοκάρητάμοιἀλλότριοςφώς,εἰμὴἐγὼκείνοισικακὸνπάντεσσιγενοίμην,ἐλθὼνἐςμέγαρονΛαερτιάδεωὈδυσῆος.εἰδ᾽αὖμεπληθυῖδαμασαίατομοῦνονἐόντα,βουλοίμηνκ᾽ἐνἐμοῖσικατακτάμενοςμεγάροισιτεθνάμενἢτάδεγ᾽αἰὲνἀεικέαἔργ᾽ὁράασθαι,ξείνουςτεστυφελιζομένουςδμῳάςτεγυναῖκαςῥυστάζονταςἀεικελίωςκατὰδώματακαλά,καὶοἶνονδιαφυσσόμενον, καὶσῖτονἔδονταςμὰψαὔτως, ἀτέλεστον, ἀνηνύστῳἐπὶἔργῳ.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλ᾽ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.οὔτετίμοιπᾶςδῆμοςἀπεχθόμενοςχαλεπαίνει,οὔτεκασιγνήτοιςἐπιμέμφομαι, οἷσίπερἀνὴρμαρναμένοισιπέποιθε, καὶεἰμέγανεῖκοςὄρηται.ὧδεγὰρἡμετέρηνγενεὴνμούνωσεΚρονίων:μοῦνονΛαέρτηνἈρκείσιοςυἱὸνἔτικτε,μοῦνονδ᾽αὖτ᾽Ὀδυσῆαπατὴρτέκεν: αὐτὰρὈδυσσεὺςμοῦνονἔμ᾽ἐνμεγάροισιτεκὼνλίπενοὐδ᾽ἀπόνητο.τῷνῦνδυσμενέεςμάλαμυρίοιεἴσ᾽ἐνὶοἴκῳ.ὅσσοιγὰρνήσοισινἐπικρατέουσινἄριστοι,ΔουλιχίῳτεΣάμῃτεκαὶὑλήεντιΖακύνθῳ,ἠδ᾽ὅσσοικραναὴνἸθάκηνκάτακοιρανέουσι,τόσσοιμητέρ᾽ἐμὴνμνῶνται, τρύχουσιδὲοἶκον.ἡδ᾽οὔτ᾽ἀρνεῖταιστυγερὸνγάμονοὔτετελευτὴνποιῆσαιδύναται: τοὶδὲφθινύθουσινἔδοντεςοἶκονἐμόν: τάχαδήμεδιαρραίσουσικαὶαὐτόν.ἀλλ᾽ἦτοιμὲνταῦταθεῶνἐνγούνασικεῖται:ἄττα, σὺδ᾽ἔρχεοθᾶσσον, ἐχέφρονιΠηνελοπείῃεἴφ᾽ὅτιοἱσῶςεἰμὶκαὶἐκΠύλουεἰλήλουθα.αὐτὰρἐγὼναὐτοῦμενέω, σὺδὲδεῦρονέεσθαι,οἴῃἀπαγγείλας: τῶνδ᾽ἄλλωνμήτιςἈχαιῶνπευθέσθω: πολλοὶγὰρἐμοὶκακὰμηχανόωνται.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφης, Εὔμαιεσυβῶτα:“γιγνώσκω, φρονέω: τά γε δὴ νοέοντι κελεύεις.ἀλλ᾽ἄγεμοιτόδεεἰπὲκαὶἀτρεκέωςκατάλεξον,ἦκαὶΛαέρτῃαὐτὴνὁδὸνἄγγελοςἔλθωδυσμόρῳ, ὃςτῆοςμὲνὈδυσσῆοςμέγ᾽ἀχεύωνἔργατ᾽ἐποπτεύεσκεμετὰδμώωντ᾽ἐνὶοἴκῳπῖνεκαὶἦσθ᾽, ὅτεθυμὸςἐνὶστήθεσσινἀνώγοι:αὐτὰρνῦν, ἐξοὗσύγεᾤχεονηῒΠύλονδε,οὔπωμίνφασινφαγέμενκαὶπιέμεναὔτως,οὐδ᾽ἐπὶἔργαἰδεῖν, ἀλλὰστοναχῇτεγόῳτεἧσταιὀδυρόμενος, φθινύθειδ᾽ἀμφ᾽ὀστεόφιχρώς.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“ἄλγιον, ἀλλ᾽ ἔμπης μιν ἐάσομεν, ἀχνύμενοί περ:εἰγὰρπωςεἴηαὐτάγρεταπάνταβροτοῖσι,πρῶτόνκεντοῦπατρὸςἑλοίμεθανόστιμονἦμαρ.ἀλλὰσύγ᾽ἀγγείλαςὀπίσωκίε, μηδὲκατ᾽ἀγροὺςπλάζεσθαιμετ᾽ἐκεῖνον: ἀτὰρπρὸςμητέραεἰπεῖνἀμφίπολονταμίηνὀτρυνέμενὅττιτάχιστακρύβδην: κείνηγὰρκενἀπαγγείλειεγέροντι.”ἦῥακαὶὦρσεσυφορβόν: ὁδ᾽εἵλετοχερσὶπέδιλα,δησάμενοςδ᾽ὑπὸποσσὶπόλινδ᾽ἴεν. οὐδ᾽ἄρ᾽ἈθήνηνλῆθενἀπὸσταθμοῖοκιὼνΕὔμαιοςὑφορβός,ἀλλ᾽ἥγεσχεδὸνἦλθε: δέμαςδ᾽ἤϊκτογυναικὶκαλῇτεμεγάλῃτεκαὶἀγλαὰἔργαἰδυίῃ.στῆδὲκατ᾽ἀντίθυρονκλισίηςὈδυσῆϊφανεῖσα:οὐδ᾽ἄραΤηλέμαχοςἴδενἀντίονοὐδ᾽ἐνόησεν,οὐγὰρπωπάντεσσιθεοὶφαίνονταιἐναργεῖς,ἀλλ᾽Ὀδυσεύςτεκύνεςτεἴδον, καίῥ᾽οὐχὑλάοντοκνυζηθμῷδ᾽ἑτέρωσεδιὰσταθμοῖοφόβηθεν.ἡδ᾽ἄρ᾽ἐπ᾽ὀφρύσινεῦσε: νόησεδὲδῖοςὈδυσσεύς,ἐκδ᾽ἦλθενμεγάροιοπαρὲκμέγατειχίοναὐλῆς,στῆδὲπάροιθ᾽αὐτῆς: τὸνδὲπροσέειπενἈθήνη:“διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχαν᾽ Ὀδυσσεῦ.ἤδηνῦνσῷπαιδὶἔποςφάομηδ᾽ἐπίκευθε,ὡςἄνμνηστῆρσινθάνατονκαὶκῆρ᾽ἀραρόντεἔρχησθονπροτὶἄστυπερικλυτόν: οὐδ᾽ἐγὼαὐτὴδηρὸνἀπὸσφῶϊνἔσομαιμεμαυῖαμάχεσθαι.”ἦκαὶχρυσείῃῥάβδῳἐπεμάσσατ᾽Ἀθήνη.φᾶροςμένοἱπρῶτονἐϋπλυνὲςἠδὲχιτῶναθῆκ᾽ἀμφὶστήθεσσι, δέμαςδ᾽ὤφελλεκαὶἥβην.ἂψδὲμελαγχροιὴςγένετο, γναθμοὶδὲτάνυσθεν,κυάνεαιδ᾽ἐγένοντογενειάδεςἀμφὶγένειον.ἡμὲνἄρ᾽ὣςἔρξασαπάλινκίεν: αὐτὰρὈδυσσεὺςἤϊενἐςκλισίην: θάμβησεδέμινφίλοςυἱός,ταρβήσαςδ᾽ἑτέρωσεβάλ᾽ὄμματα, μὴθεὸςεἴη,καίμινφωνήσαςἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“ἀλλοῖός μοι, ξεῖνε, φάνης νέον ἠὲ πάροιθεν,ἄλλαδὲεἵματ᾽ἔχεις, καίτοιχρὼςοὐκέθ᾽ὁμοῖος.ἦμάλατιςθεόςἐσσι, τοὶοὐρανὸνεὐρὺνἔχουσιν:ἀλλ᾽ἵληθ᾽, ἵνατοικεχαρισμέναδώομενἱρὰἠδὲχρύσεαδῶρα, τετυγμένα: φείδεοδ᾽ἡμέων”τὸνδ᾽ἠμείβετ᾽ἔπειταπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς:“οὔ τίς τοι θεός εἰμι: τί μ᾽ ἀθανάτοισιν ἐΐσκεις;ἀλλὰπατὴρτεόςεἰμι, τοῦεἵνεκασὺστεναχίζωνπάσχειςἄλγεαπολλά, βίαςὑποδέγμενοςἀνδρῶν.”ὣςἄραφωνήσαςυἱὸνκύσε, κὰδδὲπαρειῶνδάκρυονἧκεχαμᾶζε: πάροςδ᾽ἔχενωλεμὲςαἰεί.Τηλέμαχοςδ᾽, οὐγάρπωἐπείθετοὃνπατέρ᾽εἶναι,ἐξαῦτίςμινἔπεσσινἀμειβόμενοςπροσέειπεν:“οὐ σύ γ᾽ Ὀδυσσεύς ἐσσι, πατὴρ ἐμός, ἀλλά με δαίμων θέλγει, ὄφρ᾽ἔτιμᾶλλονὀδυρόμενοςστεναχίζω.οὐγάρπωςἂνθνητὸςἀνὴρτάδεμηχανόῳτοᾧαὐτοῦγενόῳ, ὅτεμὴθεὸςαὐτὸςἐπελθὼνῥηϊδίωςἐθέλωνθείηνέονἠὲγέροντα.ἦγάρτοινέονἦσθαγέρωνκαὶἀεικέαἕσσο:νῦνδὲθεοῖσινἔοικας, οἳοὐρανὸνεὐρὺνἔχουσι.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς:“Τηλέμαχ᾽, οὔ σε ἔοικε φίλον πατέρ ἔνδον ἐόντα οὔτετιθαυμάζεινπεριώσιονοὔτ᾽ἀγάασθαι:οὐμὲνγάρτοιἔτ᾽ἄλλοςἐλεύσεταιἐνθάδ᾽Ὀδυσσεύς,ἀλλ᾽ὅδ᾽ἐγὼτοιόσδε, παθὼνκακά, πολλὰδ᾽ἀληθείς,ἤλυθονεἰκοστῷἔτεϊἐςπατρίδαγαῖαν.αὐτάρτοιτόδεἔργονἈθηναίηςἀγελείης,ἥτέμετοῖονἔθηκεν, ὅπωςἐθέλει, δύναταιγὰρ,ἄλλοτεμὲνπτωχῷἐναλίγκιον, ἄλλοτεδ᾽αὖτεἀνδρὶνέῳκαὶκαλὰπερὶχροῒεἵματ᾽ἔχοντι.ῥηΐδιονδὲθεοῖσι, τοὶοὐρανὸνεὐρὺνἔχουσιν,ἠμὲνκυδῆναιθνητὸνβροτὸνἠδὲκακῶσαι.”ὣςἄραφωνήσαςκατ᾽ἄρ᾽ἕζετο, Τηλέμαχοςδὲἀμφιχυθεὶςπατέρ᾽ἐσθλὸνὀδύρετο, δάκρυαλείβων,ἀμφοτέροισιδὲτοῖσινὑφ᾽ἵμεροςὦρτογόοιο:κλαῖονδὲλιγέως, ἀδινώτερονἤτ᾽οἰωνοί,φῆναιἢαἰγυπιοὶγαμψώνυχες, οἷσίτετέκναἀγρόταιἐξείλοντοπάροςπετεηνὰγενέσθαι:ὣςἄρατοίγ᾽ἐλεεινὸνὑπ᾽ὀφρύσιδάκρυονεἶβον.καίνύκ᾽ὀδυρομένοισινἔδυφάοςἠελίοιο,εἰμὴΤηλέμαχοςπροσεφώνεενὃνπατέρ᾽αἶψα:“ποίῃ γὰρ νῦν δεῦρο, πάτερ φίλε, νηΐ σε ναῦται ἤγαγονεἰςἸθάκην; τίνεςἔμμεναιεὐχετόωντο;οὐμὲνγάρτίσεπεζὸνὀΐομαιἐνθάδ᾽ἱκέσθαι.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς:“τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθείην καταλέξω.Φαίηκέςμ᾽ἄγαγονναυσίκλυτοι, οἵτεκαὶἄλλουςἀνθρώπουςπέμπουσιν, ὅτιςσφέαςεἰσαφίκηται:καίμ᾽εὕδοντ᾽ἐννηῒθοῇἐπὶπόντονἄγοντεςκάτθεσανεἰςἸθάκην, ἔπορονδέμοιἀγλαὰδῶρα,χαλκόντεχρυσόντεἅλιςἐσθῆτάθ᾽ὑφαντήν.καὶτὰμὲνἐνσπήεσσιθεῶνἰότητικέονται:νῦναὖδεῦρ᾽ἱκόμηνὑποθημοσύνῃσινἈθήνης,ὄφρακεδυσμενέεσσιφόνουπέριβουλεύσωμεν.ἀλλ᾽ἄγεμοιμνηστῆραςἀριθμήσαςκατάλεξον,ὄφρ᾽εἰδέωὅσσοιτεκαὶοἵτινεςἀνέρεςεἰσί:καίκενἐμὸνκατὰθυμὸνἀμύμοναμερμηρίξαςφράσσομαι, ἤκεννῶϊδυνησόμεθ᾽ἀντιφέρεσθαιμούνωἄνευθ᾽ἄλλων, ἦκαὶδιζησόμεθ᾽ἄλλους.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“ὦ πάτερ, ἦ τοι σεῖο μέγα κλέος αἰὲν ἄκουον,χεῖράςτ᾽αἰχμητὴνἔμεναικαὶἐπίφροναβουλήν:ἀλλὰλίηνμέγαεἶπες: ἄγημ᾽ἔχει: οὐδέκενεἴηἄνδρεδύωπολλοῖσικαὶἰφθίμοισιμάχεσθαι.μνηστήρωνδ᾽οὔτ᾽ἂρδεκὰςἀτρεκὲςοὔτεδύ᾽οἶαι,ἀλλὰπολὺπλέονες: τάχαδ᾽εἴσεαιἐνθάδ᾽ἀριθμόν.ἐκμὲνΔουλιχίοιοδύωκαὶπεντήκοντακοῦροικεκριμένοι, ἓξδὲδρηστῆρεςἕπονται:ἐκδὲΣάμηςπίσυρέςτεκαὶεἴκοσιφῶτεςἔασιν,ἐκδὲΖακύνθουἔασινἐείκοσικοῦροιἈχαιῶν,ἐκδ᾽αὐτῆςἸθάκηςδυοκαίδεκαπάντεςἄριστοι,καίσφινἅμ᾽ἐστὶΜέδωνκῆρυξκαὶθεῖοςἀοιδὸςκαὶδοιὼθεράποντε, δαήμονεδαιτροσυνάων.τῶνεἴκενπάντωνἀντήσομενἔνδονἐόντων,μὴπολύπικρακαὶαἰνὰβίαςἀποτίσεαιἐλθών.ἀλλὰσύγ᾽, εἰδύνασαίτιν᾽ἀμύντοραμερμηρίξαι,φράζευ, ὅκέντιςνῶϊνἀμύνοιπρόφρονιθυμῷ.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς:“τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον:καὶφράσαιἤκεννῶϊνἈθήνησὺνΔιὶπατρὶἀρκέσει, ἦέτιν᾽ἄλλονἀμύντοραμερμηρίξω.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“ἐσθλώ τοι τούτω γ᾽ ἐπαμύντορε, τοὺς ἀγορεύεις,ὕψιπερἐννεφέεσσικαθημένω: ὥτεκαὶἄλλοιςἀνδράσιτεκρατέουσικαὶἀθανάτοισιθεοῖσι.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς:“οὐ μέν τοι κείνω γε πολὺν χρόνον ἀμφὶς ἔσεσθον φυλόπιδοςκρατερῆς, ὁπότεμνηστῆρσικαὶἡμῖνἐνμεγάροισινἐμοῖσιμένοςκρίνηταιἌρηος.ἀλλὰσὺμὲννῦνἔρχευἅμ᾽ἠοῖφαινομένηφινοἴκαδε, καὶμνηστῆρσινὑπερφιάλοισινὁμίλει:αὐτὰρἐμὲπροτὶἄστυσυβώτηςὕστερονἄξει,πτωχῷλευγαλέῳἐναλίγκιονἠδὲγέροντι.εἰδέμ᾽ἀτιμήσουσιδόμονκάτα, σὸνδὲφίλονκῆρτετλάτωἐνστήθεσσικακῶςπάσχοντοςἐμεῖο,ἤνπερκαὶδιὰδῶμαποδῶνἕλκωσιθύραζεἢβέλεσιβάλλωσι: σὺδ᾽εἰσορόωνἀνέχεσθαι.ἀλλ᾽ἦτοιπαύεσθαιἀνωγέμενἀφροσυνάων,μειλιχίοιςἐπέεσσιπαραυδῶν: οἱδέτοιοὔτιπείσονται: δὴγάρσφιπαρίσταταιαἴσιμονἦμαρ.ἄλλοδέτοιἐρέω, σὺδ᾽ἐνὶφρεσὶβάλλεοσῇσιν:ὁππότεκενπολύβουλοςἐνὶφρεσὶθῇσινἈθήνη,νεύσωμέντοιἐγὼκεφαλῇ, σὺδ᾽ἔπειτανοήσαςὅσσατοιἐνμεγάροισινἈρήϊατεύχεακεῖταιἐςμυχὸνὑψηλοῦθαλάμουκαταθεῖναιἀείραςπάνταμάλ᾽: αὐτὰρμνηστῆραςμαλακοῖςἐπέεσσιπαρφάσθαι, ὅτεκένσεμεταλλῶσινποθέοντες:“ἐκ καπνοῦ κατέθηκ᾽, ἐπεὶ οὐκέτι τοῖσιν ἐῴκει οἷάποτεΤροίηνδεκιὼνκατέλειπενὈδυσσεύς,ἀλλὰκατῄκισται, ὅσσονπυρὸςἵκετ᾽ἀϋτμή.πρὸςδ᾽ἔτικαὶτόδεμεῖζονἐνὶφρεσὶθῆκεΚρονίων,μήπωςοἰνωθέντες, ἔρινστήσαντεςἐνὑμῖν,ἀλλήλουςτρώσητεκαταισχύνητέτεδαῖτακαὶμνηστύν: αὐτὸςγὰρἐφέλκεταιἄνδρασίδηρος.”“νῶϊν δ᾽ οἴοισιν δύο φάσγανα καὶ δύο δοῦρε καλλιπέεινκαὶδοιὰβοάγριαχερσὶνἑλέσθαι,ὡςἂνἐπιθύσαντεςἑλοίμεθα: τοὺςδέκ᾽ἔπειταΠαλλὰςἈθηναίηθέλξεικαὶμητίεταΖεύς.ἄλλοδέτοιἐρέω, σὺδ᾽ἐνὶφρεσὶβάλλεοσῇσιν:εἰἐτεόνγ᾽ἐμόςἐσσικαὶαἵματοςἡμετέροιο,μήτιςἔπειτ᾽Ὀδυσῆοςἀκουσάτωἔνδονἐόντος,μήτ᾽οὖνΛαέρτηςἴστωτόγεμήτεσυβώτηςμήτετιςοἰκήωνμήτ᾽αὐτὴΠηνελόπεια,ἀλλ᾽οἶοισύτ᾽ἐγώτεγυναικῶνγνώομενἰθύν:καίκέτεοδμώωνἀνδρῶνἔτιπειρηθεῖμεν,ἠμὲνὅπουτιςνῶϊτίεικαὶδείδιεθυμῷ,ἠδ᾽ὅτιςοὐκἀλέγει, σὲδ᾽ἀτιμᾷτοῖονἐόντα.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσεφώνεεφαίδιμοςυἱός“ὦ πάτερ, ἦ τοι ἐμὸν θυμὸν καὶ ἔπειτά γ᾽, ὀΐω,γνώσεαι: οὐμὲνγάρτιχαλιφροσύναιγέμ᾽ἔχουσιν:ἀλλ᾽οὔτοιτόδεκέρδοςἐγὼνἔσσεσθαιὀΐωἡμῖνἀμφοτέροισι: σὲδὲφράζεσθαιἄνωγα.δηθὰγὰραὔτωςεἴσῃἑκάστουπειρητίζων,ἔργαμετερχόμενος: τοὶδ᾽ἐνμεγάροισινἕκηλοιχρήματαδαρδάπτουσινὑπέρβιονοὐδ᾽ἔπιφειδώ.ἀλλ᾽ἦτοίσεγυναῖκαςἐγὼδεδάασθαιἄνωγα,αἵτέσ᾽ἀτιμάζουσικαὶαἳνηλείτιδέςεἰσιν:ἀνδρῶνδ᾽οὐκἂνἐγώγεκατὰσταθμοὺςἐθέλοιμιἡμέαςπειράζειν, ἀλλ᾽ὕστεραταῦταπένεσθαι,εἰἐτεόνγέτιοἶσθαΔιὸςτέραςαἰγιόχοιο.”ὣςοἱμὲντοιαῦταπρὸςἀλλήλουςἀγόρευον,ἡδ᾽ἄρ᾽ἔπειτ᾽Ἰθάκηνδεκατήγετονηῦςεὐεργής,ἣφέρεΤηλέμαχονΠυλόθενκαὶπάνταςἑταίρους.οἱδ᾽ὅτεδὴλιμένοςπολυβενθέοςἐντὸςἵκοντο,νῆαμὲνοἵγεμέλαινανἐπ᾽ἠπείροιοἔρυσσαν,τεύχεαδέσφ᾽ἀπένεικανὑπέρθυμοιθεράποντες,αὐτίκαδ᾽ἐςΚλυτίοιοφέρονπερικαλλέαδῶρα.αὐτὰρκήρυκαπρόεσανδόμονεἰςὈδυσῆος,ἀγγελίηνἐρέονταπερίφρονιΠηνελοπείῃ,οὕνεκαΤηλέμαχοςμὲνἐπ᾽ἀγροῦ, νῆαδ᾽ἀνώγειἄστυδ᾽ἀποπλείειν, ἵναμὴδείσασ᾽ἐνὶθυμῷἰφθίμηβασίλειατέρενκατὰδάκρυονεἴβοιτὼδὲσυναντήτηνκῆρυξκαὶδῖοςὑφορβὸςτῆςαὐτῆςἕνεκ᾽ἀγγελίης, ἐρέοντεγυναικί.ἀλλ᾽ὅτεδήῥ᾽ἵκοντοδόμονθείουβασιλῆος,κῆρυξμένῥαμέσῃσιμετὰδμῳῇσινἔειπεν:“ἤδη τοι, βασίλεια, φίλος πάϊς εἰλήλουθε.”Πηνελοπείῃδ᾽εἶπεσυβώτηςἄγχιπαραστὰςπάνθ᾽ὅσαοἱφίλοςυἱὸςἀνώγειμυθήσασθαι.αὐτὰρἐπεὶδὴπᾶσανἐφημοσύνηνἀπέειπε,βῆῥ᾽ἴμεναιμεθ᾽ὕας, λίπεδ᾽ἕρκεάτεμέγαρόντε.μνηστῆρεςδ᾽ἀκάχοντοκατήφησάντ᾽ἐνὶθυμῷ,ἐκδ᾽ἦλθονμεγάροιοπαρὲκμέγατειχίοναὐλῆς,αὐτοῦδὲπροπάροιθεθυράωνἑδριόωντο.τοῖσινδ᾽Εὐρύμαχος, Πολύβουπάϊς, ἦρχ᾽ἀγορεύειν:“ὦ φίλοι, ἦ μέγα ἔργον ὑπερφιάλως τετέλεσται Τηλεμάχῳὁδὸςἥδε: φάμενδέοἱοὐτελέεσθαι.ἀλλ᾽ἄγενῆαμέλαινανἐρύσσομενἥτιςἀρίστη,ἐςδ᾽ἐρέταςἁλιῆαςἀγείρομεν, οἵκετάχιστακείνοιςἀγγείλωσιθοῶςοἶκόνδενέεσθαι.”οὔπωπᾶνεἴρηθ᾽, ὅτ᾽ἄρ᾽Ἀμφίνομοςἴδενῆα,στρεφθεὶςἐκχώρης, λιμένοςπολυβενθέοςἐντός,ἱστίατεστέλλονταςἐρετμάτεχερσὶνἔχοντας.ἡδὺδ᾽ἄρ᾽ἐκγελάσαςμετεφώνεενοἷςἑτάροισι:“μή τιν᾽ ἔτ᾽ ἀγγελίην ὀτρύνομεν: οἵδε γὰρ ἔνδον.ἤτίςσφιντόδ᾽ἔειπεθεῶν, ἢεἴσιδοναὐτοὶνῆαπαρερχομένην, τὴνδ᾽οὐκἐδύναντοκιχῆναι.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἀνστάντεςἔβανἐπὶθῖναθαλάσσης,αἶψαδὲνῆαμέλαινανἐπ᾽ἠπείροιοἔρυσσαν,τεύχεαδέσφ᾽ἀπένεικανὑπέρθυμοιθεράποντες.αὐτοὶδ᾽εἰςἀγορὴνκίονἀθρόοι, οὐδέτιν᾽ἄλλονεἴωνοὔτενέωνμεταΐζεινοὔτεγερόντων.τοῖσινδ᾽Ἀντίνοοςμετέφη, Εὐπείθεοςυἱός:“ὢ πόποι, ὡς τόνδ᾽ ἄνδρα θεοὶ κακότητος ἔλυσαν.ἤματαμὲνσκοποὶἷζονἐπ᾽ἄκριαςἠνεμοέσσαςαἰὲνἐπασσύτεροι: ἅμαδ᾽ἠελίῳκαταδύντιοὔποτ᾽ἐπ᾽ἠπείρουνύκτ᾽ἄσαμεν, ἀλλ᾽ἐνὶπόντῳνηῒθοῇπλείοντεςἐμίμνομενἨῶδῖαν,Τηλέμαχονλοχόωντες, ἵναφθίσωμενἑλόντεςαὐτόν: τὸνδ᾽ἄρατῆοςἀπήγαγενοἴκαδεδαίμων,ἡμεῖςδ᾽ἐνθάδεοἱφραζώμεθαλυγρὸνὄλεθρονΤηλεμάχῳ, μηδ᾽ἧμαςὑπεκφύγοι: οὐγὰρὀΐωτούτουγεζώοντοςἀνύσσεσθαιτάδεἔργα.αὐτὸςμὲνγὰρἐπιστήμωνβουλῇτενόῳτε,λαοὶδ᾽οὐκέτιπάμπανἐφ᾽ἡμῖνἦραφέρουσιν.ἀλλ᾽ἄγετε, πρὶνκεῖνονὁμηγυρίσασθαιἈχαιοὺςεἰςἀγορήν—οὐ γάρ τι μεθησέμεναί μιν ὀΐω,ἀλλ᾽ἀπομηνίσει, ἐρέειδ᾽ἐνπᾶσινἀναστὰςοὕνεκάοἱφόνοναἰπὺνἐράπτομενοὐδ᾽ἐκίχημεν:οἱδ᾽οὐκαἰνήσουσινἀκούοντεςκακὰἔργα:μήτικακὸνῥέξωσικαὶἡμέαςἐξελάσωσιγαίηςἡμετέρης, ἄλλωνδ᾽ἀφικώμεθαδῆμον:ἀλλὰφθέωμενἑλόντεςἐπ᾽ἀγροῦνόσφιπόληοςἢἐνὁδῷ: βίοτονδ᾽αὐτοὶκαὶκτήματ᾽ἔχωμεν,δασσάμενοικατὰμοῖρανἐφ᾽ἡμέας, οἰκίαδ᾽αὖτεκείνουμητέριδοῖμενἔχεινἠδ᾽ὅστιςὀπυίοι.εἰδ᾽ὑμῖνὅδεμῦθοςἀφανδάνει, ἀλλὰβόλεσθεαὐτόντεζώεινκαὶἔχεινπατρώϊαπάντα,μήοἱχρήματ᾽ἔπειταἅλιςθυμηδέ᾽ἔδωμενἐνθάδ᾽ἀγειρόμενοι, ἀλλ᾽ἐκμεγάροιοἕκαστοςμνάσθωἐέδνοισινδιζήμενος: ἡδέκ᾽ἔπειταγήμαιθ᾽ὅςκεπλεῖσταπόροικαὶμόρσιμοςἔλθοι.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἄραπάντεςἀκὴνἐγένοντοσιωπῇ.τοῖσινδ᾽Ἀμφίνομοςἀγορήσατοκαὶμετέειπε,Νίσουφαίδιμοςυἱός, Ἀρητιάδαοἄνακτος,ὅςῥ᾽ἐκΔουλιχίουπολυπύρου, ποιήεντος,ἡγεῖτομνηστῆρσι, μάλισταδὲΠηνελοπείῃἥνδανεμύθοισι: φρεσὶγὰρκέχρητ᾽ἀγαθῇσιν:ὅσφινἐϋφρονέωνἀγορήσατοκαὶμετέειπεν:“ὦ φίλοι, οὐκ ἂν ἐγώ γε κατακτείνειν ἐθέλοιμι Τηλέμαχον: δεινὸνδὲγένοςβασιλήϊόνἐστινκτείνειν: ἀλλὰπρῶταθεῶνεἰρώμεθαβουλάς.εἰμένκ᾽αἰνήσωσιΔιὸςμεγάλοιοθέμιστες,αὐτόςτεκτενέωτούςτ᾽ἄλλουςπάνταςἀνώξω:εἰδέκ᾽ἀποτρωπῶσιθεοί, παύσασθαιἄνωγα.”ὣςἔφατ᾽Ἀμφίνομος, τοῖσινδ᾽ἐπιήνδανεμῦθος.αὐτίκ᾽ἔπειτ᾽ἀνστάντεςἔβανδόμονεἰςὈδυσῆος,ἐλθόντεςδὲκαθῖζονἐπὶξεστοῖσιθρόνοισιν.ἡδ᾽αὖτ᾽ἄλλ᾽ἐνόησεπερίφρωνΠηνελόπεια,μνηστήρεσσιφανῆναιὑπέρβιονὕβρινἔχουσι.πεύθετογὰροὗπαιδὸςἐνὶμεγάροισινὄλεθρον:κῆρυξγὰροἱἔειπεΜέδων, ὃςἐπεύθετοβουλάς.βῆδ᾽ἰέναιμέγαρόνδεσὺνἀμφιπόλοισιγυναιξίν.ἀλλ᾽ὅτεδὴμνηστῆραςἀφίκετοδῖαγυναικῶν,στῆῥαπαρὰσταθμὸντέγεοςπύκαποιητοῖο,ἄνταπαρειάωνσχομένηλιπαρὰκρήδεμνα,Ἀντίνοονδ᾽ἐνένιπενἔποςτ᾽ἔφατ᾽ἔκτ᾽ὀνόμαζεν:“Ἀντίνο᾽, ὕβριν ἔχων, κακομήχανε, καὶ δέ σέ φασιν ἐνδήμῳἸθάκηςμεθ᾽ὁμήλικαςἔμμενἄριστονβουλῇκαὶμύθοισι: σὺδ᾽οὐκἄρατοῖοςἔησθα.μάργε, τίηδὲσὺΤηλεμάχῳθάνατόντεμόροντεῥάπτεις, οὐδ᾽ἱκέταςἐμπάζεαι, οἷσινἄραΖεὺςμάρτυρος; οὐδ᾽ὁσίηκακὰῥάπτεινἀλλήλοισιν.ἦοὐκοἶσθ᾽ὅτεδεῦροπατὴρτεὸςἵκετοφεύγων,δῆμονὑποδείσας; δὴγὰρκεχολώατολίην,οὕνεκαληϊστῆρσινἐπισπόμενοςΤαφίοισινἤκαχεΘεσπρωτούς: οἱδ᾽ἡμῖνἄρθμιοιἦσαν:τόνῥ᾽ἔθελονφθῖσαικαὶἀπορραῖσαιφίλονἦτορἠδὲκατὰζωὴνφαγέεινμενοεικέαπολλήν:ἀλλ᾽Ὀδυσεὺςκατέρυκεκαὶἔσχεθενἱεμένουςπερ.τοῦνῦνοἶκονἄτιμονἔδεις, μνάᾳδὲγυναῖκαπαῖδάτ᾽ἀποκτείνεις, ἐμὲδὲμεγάλωςἀκαχίζεις:ἀλλάσεπαύσασθαικέλομαικαὶἀνωγέμενἄλλους.”τὴνδ᾽αὖτ᾽Εὐρύμαχος, Πολύβουπάϊς, ἀντίονηὔδα:“κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρον Πηνελόπεια,θάρσει: μήτοιταῦταμετὰφρεσὶσῇσιμελόντων.οὐκἔσθ᾽οὗτοςἀνὴροὐδ᾽ἔσσεταιοὐδὲγένηται,ὅςκενΤηλεμάχῳσῷυἱέϊχεῖραςἐποίσειζώοντόςγ᾽ἐμέθενκαὶἐπὶχθονὶδερκομένοιο.ὧδεγὰρἐξερέω, καὶμὴντετελεσμένονἔσται:αἶψάοἱαἷμακελαινὸνἐρωήσειπερὶδουρὶἡμετέρῳ, ἐπεὶἦκαὶἐμὲπτολίπορθοςὈδυσσεὺςπολλάκιγούνασινοἷσινἐφεσσάμενοςκρέαςὀπτὸνἐνχείρεσσινἔθηκεν, ἐπέσχετεοἶνονἐρυθρόν.τῷμοιΤηλέμαχοςπάντωνπολὺφίλτατόςἐστινἀνδρῶν, οὐδέτίμινθάνατοντρομέεσθαιἄνωγαἔκγεμνηστήρων: θεόθενδ᾽οὐκἔστ᾽ἀλέασθαι.”ὣςφάτοθαρσύνων, τῷδ᾽ἤρτυεναὐτὸςὄλεθρον.ἡμὲνἄρ᾽εἰσαναβᾶσ᾽ὑπερώϊασιγαλόεντακλαῖενἔπειτ᾽Ὀδυσῆα, φίλονπόσιν, ὄφραοἱὕπνονἡδὺνἐπὶβλεφάροισιβάλεγλαυκῶπιςἈθήνη.ἑσπέριοςδ᾽Ὀδυσῆϊκαὶυἱέϊδῖοςὑφορβὸςἤλυθεν: οἱδ᾽ἄραδόρπονἐπισταδὸνὡπλίζοντο,σῦνἱερεύσαντεςἐνιαύσιον. αὐτὰρἈθήνη,ἄγχιπαρισταμένη, ΛαερτιάδηνὈδυσῆαῥάβδῳπεπληγυῖαπάλινποίησεγέροντα,λυγρὰδὲεἵματαἕσσεπερὶχροΐ, μήἑσυβώτηςγνοίηἐσάνταἰδὼνκαὶἐχέφρονιΠηνελοπείῃἔλθοιἀπαγγέλλωνμηδὲφρεσὶνεἰρύσσαιτο.τὸνκαὶΤηλέμαχοςπρότεροςπρὸςμῦθονἔειπεν:“ἦλθες, δῖ᾽ Εὔμαιε. τί δὴ κλέος ἔστ᾽ ἀνὰ ἄστυ;ἦῥ᾽ἤδημνηστῆρεςἀγήνορεςἔνδονἔασινἐκλόχου, ἦἔτιμ᾽αὖτ᾽εἰρύαταιοἴκαδ᾽ἰόντα;”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφης, Εὔμαιεσυβῶτα:“οὐκ ἔμελέν μοι ταῦτα μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι ἄστυκαταβλώσκοντα: τάχιστάμεθυμὸςἀνώγειἀγγελίηνεἰπόνταπάλινδεῦρ᾽ἀπονέεσθαι.ὡμήρησεδέμοιπαρ᾽ἑταίρωνἄγγελοςὠκύς,κῆρυξ, ὃςδὴπρῶτοςἔποςσῇμητρὶἔειπεν.ἄλλοδέτοιτόγεοἶδα: τὸγὰρἴδονὀφθαλμοῖσιν.ἤδηὑπὲρπόλιος, ὅθιθ᾽Ἕρμαιοςλόφοςἐστίν,ἦακιών, ὅτενῆαθοὴνἰδόμηνκατιοῦσανἐςλιμέν᾽ἡμέτερον: πολλοὶδ᾽ἔσανἄνδρεςἐναὐτῇ,βεβρίθειδὲσάκεσσικαὶἔγχεσινἀμφιγύοισι:καὶσφέαςὠΐσθηντοὺςἔμμεναι, οὐδέτιοἶδα.”ὣςφάτο, μείδησενδ᾽ἱερὴἲςΤηλεμάχοιοἐςπατέρ᾽ὀφθαλμοῖσινἰδών, ἀλέεινεδ᾽ὑφορβόν.οἱδ᾽ἐπεὶοὖνπαύσαντοπόνουτετύκοντότεδαῖτα,δαίνυντ᾽, οὐδέτιθυμὸςἐδεύετοδαιτὸςἐΐσης.αὐτὰρἐπεὶπόσιοςκαὶἐδητύοςἐξἔρονἕντο,κοίτουτεμνήσαντοκαὶὕπνουδῶρονἕλοντο.