ἦμοςδ᾽ἠριγένειαφάνηῥοδοδάκτυλοςἨώς,ὤρνυτ᾽ἄρ᾽ἐξεὐνῆφινὈδυσσῆοςφίλοςυἱὸςεἵματαἑσσάμενος, περὶδὲξίφοςὀξὺθέτ᾽ὤμῳ,ποσσὶδ᾽ὑπὸλιπαροῖσινἐδήσατοκαλὰπέδιλα,βῆδ᾽ἴμενἐκθαλάμοιοθεῷἐναλίγκιοςἄντην.αἶψαδὲκηρύκεσσιλιγυφθόγγοισικέλευσεκηρύσσεινἀγορήνδεκάρηκομόωνταςἈχαιούς.οἱμὲνἐκήρυσσον, τοὶδ᾽ἠγείροντομάλ᾽ὦκα.αὐτὰρἐπείῥ᾽ἤγερθενὁμηγερέεςτ᾽ἐγένοντο,βῆῥ᾽ἴμενεἰςἀγορήν, παλάμῃδ᾽ἔχεχάλκεονἔγχος,οὐκοἶος, ἅματῷγεδύωκύνεςἀργοὶἕποντο.θεσπεσίηνδ᾽ἄρατῷγεχάρινκατέχευενἈθήνη.τὸνδ᾽ἄραπάντεςλαοὶἐπερχόμενονθηεῦντο:ἕζετοδ᾽ἐνπατρὸςθώκῳ, εἶξανδὲγέροντες.τοῖσιδ᾽ἔπειθ᾽ἥρωςΑἰγύπτιοςἦρχ᾽ἀγορεύειν,ὃςδὴγήραϊκυφὸςἔηνκαὶμυρίαᾔδη.καὶγὰρτοῦφίλοςυἱὸςἅμ᾽ἀντιθέῳὈδυσῆιἼλιονεἰςἐύπωλονἔβηκοίλῃςἐνὶνηυσίν,Ἄντιφοςαἰχμητής: τὸνδ᾽ἄγριοςἔκτανεΚύκλωψἐνσπῆιγλαφυρῷ, πύματονδ᾽ὡπλίσσατοδόρπον.τρεῖςδέοἱἄλλοιἔσαν, καὶὁμὲνμνηστῆρσινὁμίλει,Εὐρύνομος, δύοδ᾽αἰὲνἔχονπατρώιαἔργα.ἀλλ᾽οὐδ᾽ὣςτοῦλήθετ᾽ὀδυρόμενοςκαὶἀχεύων.τοῦὅγεδάκρυχέωνἀγορήσατοκαὶμετέειπε:“κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω:οὔτεποθ᾽ἡμετέρηἀγορὴγένετ᾽οὔτεθόωκοςἐξοὗὈδυσσεὺςδῖοςἔβηκοίλῃςἐνὶνηυσί.νῦνδὲτίςὧδ᾽ἤγειρε; τίναχρειὼτόσονἵκειἠὲνέωνἀνδρῶνἢοἳπρογενέστεροίεἰσιν;ἠέτιν᾽ἀγγελίηνστρατοῦἔκλυενἐρχομένοιο,ἥνχ᾽ἡμῖνσάφαεἴποι, ὅτεπρότερόςγεπύθοιτο;ἦέτιδήμιονἄλλοπιφαύσκεταιἠδ᾽ἀγορεύει;ἐσθλόςμοιδοκεῖεἶναι, ὀνήμενος. εἴθεοἱαὐτῷΖεὺςἀγαθὸντελέσειεν, ὅτιφρεσὶνᾗσιμενοινᾷ.”ὣςφάτο, χαῖρεδὲφήμῃὈδυσσῆοςφίλοςυἱός,οὐδ᾽ἄρ᾽ἔτιδὴνἧστο, μενοίνησενδ᾽ἀγορεύειν,στῆδὲμέσῃἀγορῇ: σκῆπτρονδέοἱἔμβαλεχειρὶκῆρυξΠεισήνωρπεπνυμέναμήδεαεἰδώς.πρῶτονἔπειταγέροντακαθαπτόμενοςπροσέειπεν:“ὦ γέρον, οὐχ ἑκὰς οὗτος ἀνήρ, τάχα δ᾽ εἴσεαι αὐτός,ὃςλαὸνἤγειρα: μάλισταδέμ᾽ἄλγοςἱκάνει.οὔτετιν᾽ἀγγελίηνστρατοῦἔκλυονἐρχομένοιο,ἥνχ᾽ὑμῖνσάφαεἴπω, ὅτεπρότερόςγεπυθοίμην,οὔτετιδήμιονἄλλοπιφαύσκομαιοὐδ᾽ἀγορεύω,ἀλλ᾽ἐμὸναὐτοῦχρεῖος, ὅμοικακὰἔμπεσενοἴκῳδοιά: τὸμὲνπατέρ᾽ἐσθλὸνἀπώλεσα, ὅςποτ᾽ἐνὑμῖντοίσδεσσινβασίλευε, πατὴρδ᾽ὣςἤπιοςἦεν:νῦνδ᾽αὖκαὶπολὺμεῖζον, ὃδὴτάχαοἶκονἅπανταπάγχυδιαρραίσει, βίοτονδ᾽ἀπὸπάμπανὀλέσσει.μητέριμοιμνηστῆρεςἐπέχραονοὐκἐθελούσῃ,τῶνἀνδρῶνφίλοιυἷες, οἳἐνθάδεγ᾽εἰσὶνἄριστοι,οἳπατρὸςμὲνἐςοἶκονἀπερρίγασινέεσθαιἸκαρίου, ὥςκ᾽αὐτὸςἐεδνώσαιτοθύγατρα,δοίηδ᾽ᾧκ᾽ἐθέλοικαίοἱκεχαρισμένοςἔλθοι:οἱδ᾽εἰςἡμέτερονπωλεύμενοιἤματαπάντα,βοῦςἱερεύοντεςκαὶὄιςκαὶπίοναςαἶγαςεἰλαπινάζουσινπίνουσίτεαἴθοπαοἶνονμαψιδίως: τὰδὲπολλὰκατάνεται. οὐγὰρἔπ᾽ἀνήρ,οἷοςὈδυσσεὺςἔσκεν, ἀρὴνἀπὸοἴκουἀμῦναι.ἡμεῖςδ᾽οὔνύτιτοῖοιἀμυνέμεν: ἦκαὶἔπειταλευγαλέοιτ᾽ἐσόμεσθακαὶοὐδεδαηκότεςἀλκήν.ἦτ᾽ἂνἀμυναίμην, εἴμοιδύναμίςγεπαρείη.οὐγὰρἔτ᾽ἀνσχετὰἔργατετεύχαται, οὐδ᾽ἔτικαλῶςοἶκοςἐμὸςδιόλωλε. νεμεσσήθητεκαὶαὐτοί,ἄλλουςτ᾽αἰδέσθητεπερικτίοναςἀνθρώπους,οἳπεριναιετάουσι: θεῶνδ᾽ὑποδείσατεμῆνιν,μήτιμεταστρέψωσινἀγασσάμενοικακὰἔργα.λίσσομαιἠμὲνΖηνὸςὈλυμπίουἠδὲΘέμιστος,ἥτ᾽ἀνδρῶνἀγορὰςἠμὲνλύειἠδὲκαθίζει:σχέσθε, φίλοι, καίμ᾽οἶονἐάσατεπένθεϊλυγρῷτείρεσθ᾽, εἰμήπούτιπατὴρἐμὸςἐσθλὸςὈδυσσεὺςδυσμενέωνκάκ᾽ἔρεξενἐυκνήμιδαςἈχαιούς,τῶνμ᾽ἀποτινύμενοικακὰῥέζετεδυσμενέοντες,τούτουςὀτρύνοντες. ἐμοὶδέκεκέρδιονεἴηὑμέαςἐσθέμεναικειμήλιάτεπρόβασίντε.εἴχ᾽ὑμεῖςγεφάγοιτε, τάχ᾽ἄνποτεκαὶτίσιςεἴη:τόφραγὰρἂνκατὰἄστυποτιπτυσσοίμεθαμύθῳχρήματ᾽ἀπαιτίζοντες, ἕωςκ᾽ἀπὸπάνταδοθείη:νῦνδέμοιἀπρήκτουςὀδύναςἐμβάλλετεθυμῷ.”ὣςφάτοχωόμενος, ποτὶδὲσκῆπτρονβάλεγαίῃδάκρυ᾽ἀναπρήσας: οἶκτοςδ᾽ἕλελαὸνἅπαντα.ἔνθ᾽ἄλλοιμὲνπάντεςἀκὴνἔσαν, οὐδέτιςἔτληΤηλέμαχονμύθοισινἀμείψασθαιχαλεποῖσιν:Ἀντίνοοςδέμινοἶοςἀμειβόμενοςπροσέειπε:“Τηλέμαχ᾽ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, ποῖον ἔειπες ἡμέαςαἰσχύνων: ἐθέλοιςδέκεμῶμονἀνάψαι.σοὶδ᾽οὔτιμνηστῆρεςἈχαιῶναἴτιοίεἰσιν,ἀλλὰφίλημήτηρ, ἥτοιπέρικέρδεαοἶδεν.ἤδηγὰρτρίτονἐστὶνἔτος, τάχαδ᾽εἶσιτέταρτον,ἐξοὗἀτέμβειθυμὸνἐνὶστήθεσσινἈχαιῶν.πάνταςμένῥ᾽ἔλπεικαὶὑπίσχεταιἀνδρὶἑκάστῳἀγγελίαςπροϊεῖσα, νόοςδέοἱἄλλαμενοινᾷ.ἡδὲδόλοντόνδ᾽ἄλλονἐνὶφρεσὶμερμήριξε:στησαμένημέγανἱστὸνἐνὶμεγάροισινὕφαινε,λεπτὸνκαὶπερίμετρον: ἄφαρδ᾽ἡμῖνμετέειπε:“‘κοῦροι ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς,μίμνετ᾽ἐπειγόμενοιτὸνἐμὸνγάμον, εἰςὅκεφᾶροςἐκτελέσω, μήμοιμεταμώνιανήματ᾽ὄληται,Λαέρτῃἥρωιταφήιον, εἰςὅτεκένμινμοῖρ᾽ὀλοὴκαθέλῃσιτανηλεγέοςθανάτοιο,μήτίςμοικατὰδῆμονἈχαιϊάδωννεμεσήσῃ.αἴκενἄτερσπείρουκεῖταιπολλὰκτεατίσσασ’.“ὣς ἔφαθ᾽, ἡμῖν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.ἔνθακαὶἠματίημὲνὑφαίνεσκενμέγανἱστόν,νύκταςδ᾽ἀλλύεσκεν, ἐπεὶδαΐδαςπαραθεῖτο.ὣςτρίετεςμὲνἔληθεδόλῳκαὶἔπειθενἈχαιούς:ἀλλ᾽ὅτετέτρατονἦλθενἔτοςκαὶἐπήλυθονὧραι,καὶτότεδήτιςἔειπεγυναικῶν, ἣσάφαᾔδη,καὶτήνγ᾽ἀλλύουσανἐφεύρομενἀγλαὸνἱστόν.ὣςτὸμὲνἐξετέλεσσεκαὶοὐκἐθέλουσ᾽ὑπ᾽ἀνάγκης:σοὶδ᾽ὧδεμνηστῆρεςὑποκρίνονται, ἵν᾽εἰδῇςαὐτὸςσῷθυμῷ, εἰδῶσιδὲπάντεςἈχαιοί:μητέρασὴνἀπόπεμψον, ἄνωχθιδέμινγαμέεσθαιτῷὅτεῴτεπατὴρκέλεταικαὶἁνδάνειαὐτῇ.εἰδ᾽ἔτ᾽ἀνιήσειγεπολὺνχρόνονυἷαςἈχαιῶν,τὰφρονέουσ᾽ἀνὰθυμόν, ὅοἱπέριδῶκενἈθήνηἔργατ᾽ἐπίστασθαιπερικαλλέακαὶφρέναςἐσθλὰςκέρδεάθ᾽, οἷ᾽οὔπώτιν᾽ἀκούομενοὐδὲπαλαιῶν,τάωναἳπάροςἦσανἐυπλοκαμῖδεςἈχαιαί,Τυρώτ᾽ἈλκμήνητεἐυστέφανόςτεΜυκήνη:τάωνοὔτιςὁμοῖανοήματαΠηνελοπείῃᾔδη: ἀτὰρμὲντοῦτόγ᾽ἐναίσιμονοὐκἐνόησε.τόφραγὰροὖνβίοτόντετεὸνκαὶκτήματ᾽ἔδονται,ὄφρακεκείνητοῦτονἔχῃνόον, ὅντινάοἱνῦνἐνστήθεσσιτιθεῖσιθεοί. μέγαμὲνκλέοςαὐτῇποιεῖτ᾽, αὐτὰρσοίγεποθὴνπολέοςβιότοιο.ἡμεῖςδ᾽οὔτ᾽ἐπὶἔργαπάροςγ᾽ἴμενοὔτεπῃἄλλῃ,πρίνγ᾽αὐτὴνγήμασθαιἈχαιῶνᾧκ᾽ἐθέλῃσι.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“Ἀντίνο᾽, οὔ πως ἔστι δόμων ἀέκουσαν ἀπῶσαι ἥμ᾽ἔτεχ᾽, ἥμ᾽ἔθρεψε: πατὴρδ᾽ἐμὸςἄλλοθιγαίης,ζώειὅγ᾽ἦτέθνηκε: κακὸνδέμεπόλλ᾽ἀποτίνεινἸκαρίῳ, αἴκ᾽αὐτὸςἑκὼνἀπὸμητέραπέμψω.ἐκγὰρτοῦπατρὸςκακὰπείσομαι, ἄλλαδὲδαίμωνδώσει, ἐπεὶμήτηρστυγερὰςἀρήσετ᾽ἐρινῦςοἴκουἀπερχομένη: νέμεσιςδέμοιἐξἀνθρώπωνἔσσεται: ὣςοὐτοῦτονἐγώποτεμῦθονἐνίψω.ὑμέτεροςδ᾽εἰμὲνθυμὸςνεμεσίζεταιαὐτῶν,ἔξιτέμοιμεγάρων, ἄλλαςδ᾽ἀλεγύνετεδαῖταςὑμὰκτήματ᾽ἔδοντεςἀμειβόμενοικατὰοἴκους.εἰδ᾽ὑμῖνδοκέειτόδελωίτερονκαὶἄμεινονἔμμεναι, ἀνδρὸςἑνὸςβίοτοννήποινονὀλέσθαι,κείρετ᾽: ἐγὼδὲθεοὺςἐπιβώσομαιαἰὲνἐόντας,αἴκέποθιΖεὺςδῷσιπαλίντιταἔργαγενέσθαι.νήποινοίκενἔπειταδόμωνἔντοσθενὄλοισθε.”“ὣς φάτο Τηλέμαχος, τῷ δ᾽ αἰετὼ εὐρύοπα Ζεὺς ὑψόθενἐκκορυφῆςὄρεοςπροέηκεπέτεσθαι.τὼδ᾽ἕωςμένῥ᾽ἐπέτοντομετὰπνοιῇςἀνέμοιοπλησίωἀλλήλοισιτιταινομένωπτερύγεσσιν:ἀλλ᾽ὅτεδὴμέσσηνἀγορὴνπολύφημονἱκέσθην,ἔνθ᾽ἐπιδινηθέντετιναξάσθηνπτερὰπυκνά,ἐςδ᾽ἰδέτηνπάντωνκεφαλάς, ὄσσοντοδ᾽ὄλεθρον:δρυψαμένωδ᾽ὀνύχεσσιπαρειὰςἀμφίτεδειρὰςδεξιὼἤιξανδιάτ᾽οἰκίακαὶπόλιναὐτῶν.θάμβησανδ᾽ὄρνιθας, ἐπεὶἴδονὀφθαλμοῖσιν:ὥρμηνανδ᾽ἀνὰθυμὸνἅπερτελέεσθαιἔμελλον.τοῖσιδὲκαὶμετέειπεγέρωνἥρωςἉλιθέρσηςΜαστορίδης: ὁγὰροἶοςὁμηλικίηνἐκέκαστοὄρνιθαςγνῶναικαὶἐναίσιμαμυθήσασθαι:ὅσφινἐὺφρονέωνἀγορήσατοκαὶμετέειπε:“κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω:μνηστῆρσινδὲμάλισταπιφαυσκόμενοςτάδεεἴρω:τοῖσινγὰρμέγαπῆμακυλίνδεται: οὐγὰρὈδυσσεὺςδὴνἀπάνευθεφίλωνὧνἔσσεται, ἀλλάπουἤδηἐγγὺςἐὼντοῖσδεσσιφόνονκαὶκῆραφυτεύειπάντεσσιν: πολέσινδὲκαὶἄλλοισινκακὸνἔσται,οἳνεμόμεσθ᾽Ἰθάκηνἐυδείελον. ἀλλὰπολὺπρὶνφραζώμεσθ᾽, ὥςκενκαταπαύσομεν: οἱδὲκαὶαὐτοὶπαυέσθων: καὶγάρσφινἄφαρτόδελώιόνἐστιν.οὐγὰρἀπείρητοςμαντεύομαι, ἀλλ᾽ἐὺεἰδώς:καὶγὰρκείνῳφημὶτελευτηθῆναιἅπαντα,ὥςοἱἐμυθεόμην, ὅτεἼλιονεἰσανέβαινονἈργεῖοι, μετὰδέσφινἔβηπολύμητιςὈδυσσεύς.φῆνκακὰπολλὰπαθόντ᾽, ὀλέσαντ᾽ἄποπάνταςἑταίρους,ἄγνωστονπάντεσσινἐεικοστῷἐνιαυτῷοἴκαδ᾽ἐλεύσεσθαι: τὰδὲδὴνῦνπάντατελεῖται.”τὸνδ᾽αὖτ᾽ΕὐρύμαχοςΠολύβουπάϊςἀντίονηὔδα:“ὦ γέρον, εἰ δ᾽ ἄγε νῦν μαντεύεο σοῖσι τέκεσσιν οἴκαδ᾽ἰών, μήπούτικακὸνπάσχωσινὀπίσσω:ταῦταδ᾽ἐγὼσέοπολλὸνἀμείνωνμαντεύεσθαι.ὄρνιθεςδέτεπολλοὶὑπ᾽αὐγὰςἠελίοιοφοιτῶσ᾽, οὐδέτεπάντεςἐναίσιμοι: αὐτὰρὈδυσσεὺςὤλετοτῆλ᾽, ὡςκαὶσὺκαταφθίσθαισὺνἐκείνῳὤφελες. οὐκἂντόσσαθεοπροπέωνἀγόρευες,οὐδέκεΤηλέμαχονκεχολωμένονὧδ᾽ἀνιείης,σῷοἴκῳδῶρονποτιδέγμενος, αἴκεπόρῃσιν.ἀλλ᾽ἔκτοιἐρέω, τὸδὲκαὶτετελεσμένονἔσται:αἴκενεώτερονἄνδραπαλαιάτεπολλάτεεἰδὼςπαρφάμενοςἐπέεσσινἐποτρύνῃςχαλεπαίνειν,αὐτῷμένοἱπρῶτονἀνιηρέστερονἔσται,πρῆξαιδ᾽ἔμπηςοὔτιδυνήσεταιεἵνεκατῶνδε:σοὶδέ, γέρον, θωὴνἐπιθήσομεν, ἥνκ᾽ἐνὶθυμῷτίνωνἀσχάλλῃς: χαλεπὸνδέτοιἔσσεταιἄλγος.Τηλεμάχῳδ᾽ἐνπᾶσινἐγὼνὑποθήσομαιαὐτός:μητέραἣνἐςπατρὸςἀνωγέτωἀπονέεσθαι:οἱδὲγάμοντεύξουσικαὶἀρτυνέουσινἔεδναπολλὰμάλ᾽, ὅσσαἔοικεφίληςἐπὶπαιδὸςἕπεσθαι.οὐγὰρπρὶνπαύσεσθαιὀίομαιυἷαςἈχαιῶνμνηστύοςἀργαλέης, ἐπεὶοὔτιναδείδιμενἔμπης,οὔτ᾽οὖνΤηλέμαχονμάλαπερπολύμυθονἐόντα,οὔτεθεοπροπίηςἐμπαζόμεθ᾽, ἣνσύ, γεραιέ,μυθέαιἀκράαντον, ἀπεχθάνεαιδ᾽ἔτιμᾶλλον.χρήματαδ᾽αὖτεκακῶςβεβρώσεται, οὐδέποτ᾽ἶσαἔσσεται, ὄφρακενἥγεδιατρίβῃσινἈχαιοὺςὃνγάμον: ἡμεῖςδ᾽αὖποτιδέγμενοιἤματαπάνταεἵνεκατῆςἀρετῆςἐριδαίνομεν, οὐδὲμετ᾽ἄλλαςἐρχόμεθ᾽, ἃςἐπιεικὲςὀπυιέμενἐστὶνἑκάστῳ.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“Εὐρύμαχ᾽ ἠδὲ καὶ ἄλλοι, ὅσοι μνηστῆρες ἀγαυοί,ταῦταμὲνοὐχὑμέαςἔτιλίσσομαιοὐδ᾽ἀγορεύω:ἤδηγὰρτὰἴσασιθεοὶκαὶπάντεςἈχαιοί.ἀλλ᾽ἄγεμοιδότενῆαθοὴνκαὶεἴκοσ᾽ἑταίρους,οἵκέμοιἔνθακαὶἔνθαδιαπρήσσωσικέλευθον.εἶμιγὰρἐςΣπάρτηντεκαὶἐςΠύλονἠμαθόεντανόστονπευσόμενοςπατρὸςδὴνοἰχομένοιο,ἤντίςμοιεἴπῃσιβροτῶνἢὄσσανἀκούσωἐκΔιός, ἥτεμάλισταφέρεικλέοςἀνθρώποισιν:εἰμένκενπατρὸςβίοτονκαὶνόστονἀκούσω,ἦτ᾽ἄν, τρυχόμενόςπερ, ἔτιτλαίηνἐνιαυτόν:εἰδέκετεθνηῶτοςἀκούσωμηδ᾽ἔτ᾽ἐόντος,νοστήσαςδὴἔπειταφίληνἐςπατρίδαγαῖανσῆμάτέοἱχεύωκαὶἐπὶκτέρεακτερεΐξωπολλὰμάλ᾽, ὅσσαἔοικε, καὶἀνέριμητέραδώσω.”ἦτοιὅγ᾽ὣςεἰπὼνκατ᾽ἄρ᾽ἕζετο, τοῖσιδ᾽ἀνέστηΜέντωρ, ὅςῥ᾽Ὀδυσῆοςἀμύμονοςἦενἑταῖρος,καὶοἱἰὼνἐννηυσὶνἐπέτρεπενοἶκονἅπαντα,πείθεσθαίτεγέροντικαὶἔμπεδαπάνταφυλάσσειν:ὅσφινἐὺφρονέωνἀγορήσατοκαὶμετέειπεν:“κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω:μήτιςἔτιπρόφρωνἀγανὸςκαὶἤπιοςἔστωσκηπτοῦχοςβασιλεύς, μηδὲφρεσὶναἴσιμαεἰδώς,ἀλλ᾽αἰεὶχαλεπόςτ᾽εἴηκαὶαἴσυλαῥέζοι:ὡςοὔτιςμέμνηταιὈδυσσῆοςθείοιολαῶνοἷσινἄνασσε, πατὴρδ᾽ὣςἤπιοςἦεν.ἀλλ᾽ἦτοιμνηστῆραςἀγήνοραςοὔτιμεγαίρωἔρδεινἔργαβίαιακακορραφίῃσινόοιο:σφὰςγὰρπαρθέμενοικεφαλὰςκατέδουσιβιαίωςοἶκονὈδυσσῆος, τὸνδ᾽οὐκέτιφασὶνέεσθαι.νῦνδ᾽ἄλλῳδήμῳνεμεσίζομαι, οἷονἅπαντεςἧσθ᾽ἄνεῳ, ἀτὰροὔτικαθαπτόμενοιἐπέεσσιπαύρουςμνηστῆραςκαταπαύετεπολλοὶἐόντες.”τὸνδ᾽ΕὐηνορίδηςΛειώκριτοςἀντίονηὔδα:“Μέντορ ἀταρτηρέ, φρένας ἠλεέ, ποῖον ἔειπες ἡμέαςὀτρύνωνκαταπαυέμεν. ἀργαλέονδὲἀνδράσικαὶπλεόνεσσιμαχήσασθαιπερὶδαιτί.εἴπεργάρκ᾽ὈδυσεὺςἸθακήσιοςαὐτὸςἐπελθὼνδαινυμένουςκατὰδῶμαἑὸνμνηστῆραςἀγαυοὺςἐξελάσαιμεγάροιομενοινήσει᾽ἐνὶθυμῷ,οὔκένοἱκεχάροιτογυνή, μάλαπερχατέουσα,ἐλθόντ᾽, ἀλλάκεναὐτοῦἀεικέαπότμονἐπίσποι,εἰπλεόνεσσιμάχοιτο: σὺδ᾽οὐκατὰμοῖρανἔειπες.ἀλλ᾽ἄγε, λαοὶμὲνσκίδνασθ᾽ἐπὶἔργαἕκαστος,τούτῳδ᾽ὀτρυνέειΜέντωρὁδὸνἠδ᾽Ἁλιθέρσης,οἵτέοἱἐξἀρχῆςπατρώιοίεἰσινἑταῖροι.ἀλλ᾽ὀίω, καὶδηθὰκαθήμενοςἀγγελιάωνπεύσεταιεἰνἸθάκῃ, τελέειδ᾽ὁδὸνοὔποτεταύτην.”ὣςἄρ᾽ἐφώνησεν, λῦσενδ᾽ἀγορὴναἰψηρήν.οἱμὲνἄρ᾽ἐσκίδναντοἑὰπρὸςδώμαθ᾽ἕκαστος,μνηστῆρεςδ᾽ἐςδώματ᾽ἴσανθείουὈδυσῆος.Τηλέμαχοςδ᾽ἀπάνευθεκιὼνἐπὶθῖναθαλάσσης,χεῖραςνιψάμενοςπολιῆςἁλὸςεὔχετ᾽Ἀθήνῃ:“κλῦθί μευ, ὃ χθιζὸς θεὸς ἤλυθες ἡμέτερον δῶ καὶμ᾽ἐννηὶκέλευσαςἐπ᾽ἠεροειδέαπόντοννόστονπευσόμενονπατρὸςδὴνοἰχομένοιοἔρχεσθαι: τὰδὲπάνταδιατρίβουσινἈχαιοί,μνηστῆρεςδὲμάλιστακακῶςὑπερηνορέοντες.”ὣςἔφατ᾽εὐχόμενος, σχεδόθενδέοἱἦλθενἈθήνη,Μέντοριεἰδομένηἠμὲνδέμαςἠδὲκαὶαὐδήν,καίμινφωνήσασ᾽ἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“Τηλέμαχ᾽, οὐδ᾽ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδ᾽ ἀνοήμων,εἰδήτοισοῦπατρὸςἐνέστακταιμένοςἠύ,οἷοςκεῖνοςἔηντελέσαιἔργοντεἔποςτε:οὔτοιἔπειθ᾽ἁλίηὁδὸςἔσσεταιοὐδ᾽ἀτέλεστος.εἰδ᾽οὐκείνουγ᾽ἐσσὶγόνοςκαὶΠηνελοπείης,οὐσέγ᾽ἔπειταἔολπατελευτήσειν, ἃμενοινᾷς.παῦροιγάρτοιπαῖδεςὁμοῖοιπατρὶπέλονται,οἱπλέονεςκακίους, παῦροιδέτεπατρὸςἀρείους.ἀλλ᾽ἐπεὶοὐδ᾽ὄπιθενκακὸςἔσσεαιοὐδ᾽ἀνοήμων,οὐδέσεπάγχυγεμῆτιςὈδυσσῆοςπρολέλοιπεν,ἐλπωρήτοιἔπειτατελευτῆσαιτάδεἔργα.τῶνῦνμνηστήρωνμὲνἔαβουλήντενόοντεἀφραδέων, ἐπεὶοὔτινοήμονεςοὐδὲδίκαιοι:οὐδέτιἴσασινθάνατονκαὶκῆραμέλαιναν,ὃςδήσφισχεδόνἐστιν, ἐπ᾽ἤματιπάνταςὀλέσθαι.σοὶδ᾽ὁδὸςοὐκέτιδηρὸνἀπέσσεταιἣνσὺμενοινᾷς:τοῖοςγάρτοιἑταῖροςἐγὼπατρώιόςεἰμι,ὅςτοινῆαθοὴνστελέωκαὶἅμ᾽ἕψομαιαὐτός.ἀλλὰσὺμὲνπρὸςδώματ᾽ἰὼνμνηστῆρσινὁμίλει,ὅπλισσόντ᾽ἤιακαὶἄγγεσινἄρσονἅπαντα,οἶνονἐνἀμφιφορεῦσι, καὶἄλφιτα, μυελὸνἀνδρῶν,δέρμασινἐνπυκινοῖσιν: ἐγὼδ᾽ἀνὰδῆμονἑταίρουςαἶψ᾽ἐθελοντῆραςσυλλέξομαι. εἰσὶδὲνῆεςπολλαὶἐνἀμφιάλῳἸθάκῃ, νέαιἠδὲπαλαιαί:τάωνμέντοιἐγὼνἐπιόψομαιἥτιςἀρίστη,ὦκαδ᾽ἐφοπλίσσαντεςἐνήσομενεὐρέιπόντῳ.”ὣςφάτ᾽ἈθηναίηκούρηΔιός: οὐδ᾽ἄρ᾽ἔτιδὴνΤηλέμαχοςπαρέμιμνεν, ἐπεὶθεοῦἔκλυεναὐδήν.βῆδ᾽ἰέναιπρὸςδῶμα, φίλοντετιημένοςἦτορ,εὗρεδ᾽ἄραμνηστῆραςἀγήνοραςἐνμεγάροισιν,αἶγαςἀνιεμένουςσιάλουςθ᾽εὕονταςἐναὐλῇ.Ἀντίνοοςδ᾽ἰθὺςγελάσαςκίεΤηλεμάχοιο,ἔντ᾽ἄραοἱφῦχειρί, ἔποςτ᾽ἔφατ᾽ἔκτ᾽ὀνόμαζε:“Τηλέμαχ᾽ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, μή τί τοι ἄλλο ἐνστήθεσσικακὸνμελέτωἔργοντεἔποςτε,ἀλλάμοιἐσθιέμενκαὶπινέμεν, ὡςτὸπάροςπερ.ταῦταδέτοιμάλαπάντατελευτήσουσινἈχαιοί,νῆακαὶἐξαίτουςἐρέτας, ἵναθᾶσσονἵκηαιἐςΠύλονἠγαθέηνμετ᾽ἀγαυοῦπατρὸςἀκουήν.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“Ἀντίνο᾽, οὔ πως ἔστιν ὑπερφιάλοισι μεθ᾽ ὑμῖν δαίνυσθαίτ᾽ἀκέοντακαὶεὐφραίνεσθαιἕκηλον.ἦοὐχἅλιςὡςτὸπάροιθενἐκείρετεπολλὰκαὶἐσθλὰκτήματ᾽ἐμά, μνηστῆρες, ἐγὼδ᾽ἔτινήπιοςἦα;νῦνδ᾽ὅτεδὴμέγαςεἰμὶκαὶἄλλωνμῦθονἀκούωνπυνθάνομαι, καὶδήμοιἀέξεταιἔνδοθιθυμός,πειρήσω, ὥςκ᾽ὔμμικακὰςἐπὶκῆραςἰήλω,ἠὲΠύλονδ᾽ἐλθών, ἢαὐτοῦτῷδ᾽ἐνὶδήμῳ.εἶμιμέν, οὐδ᾽ἁλίηὁδὸςἔσσεταιἣνἀγορεύω,ἔμπορος: οὐγὰρνηὸςἐπήβολοςοὐδ᾽ἐρετάωνγίγνομαι: ὥςνύπουὔμμινἐείσατοκέρδιονεἶναι.”ἦῥα, καὶἐκχειρὸςχεῖρασπάσατ᾽Ἀντινόοιοῥεῖα: μνηστῆρεςδὲδόμονκάταδαῖταπένοντο.οἱδ᾽ἐπελώβευονκαὶἐκερτόμεονἐπέεσσιν.ὧδεδέτιςεἴπεσκενέωνὑπερηνορεόντων:“ἦ μάλα Τηλέμαχος φόνον ἡμῖν μερμηρίζει.ἤτιναςἐκΠύλουἄξειἀμύντοραςἠμαθόεντοςἢὅγεκαὶΣπάρτηθεν, ἐπείνύπερἵεταιαἰνῶς:ἠὲκαὶεἰςἘφύρηνἐθέλει, πίειρανἄρουραν,ἐλθεῖν, ὄφρ᾽ἔνθενθυμοφθόραφάρμακ᾽ἐνείκῃ,ἐνδὲβάλῃκρητῆρικαὶἡμέαςπάνταςὀλέσσῃ.”ἄλλοςδ᾽αὖτ᾽εἴπεσκενέωνὑπερηνορεόντων:“τίς δ᾽ οἶδ᾽, εἴ κε καὶ αὐτὸς ἰὼν κοίλης ἐπὶ νηὸς τῆλεφίλωνἀπόληταιἀλώμενοςὥςπερὈδυσσεύς;οὕτωκενκαὶμᾶλλονὀφέλλειενπόνονἄμμιν:κτήματαγάρκενπάνταδασαίμεθα, οἰκίαδ᾽αὖτετούτουμητέριδοῖμενἔχεινἠδ᾽ὅςτιςὀπυίοι.”ὣςφάν, ὁδ᾽ὑψόροφονθάλαμονκατεβήσετοπατρὸςεὐρύν, ὅθινητὸςχρυσὸςκαὶχαλκὸςἔκειτοἐσθήςτ᾽ἐνχηλοῖσινἅλιςτ᾽ἐυῶδεςἔλαιον:ἐνδὲπίθοιοἴνοιοπαλαιοῦἡδυπότοιοἕστασαν, ἄκρητονθεῖονποτὸνἐντὸςἔχοντες,ἑξείηςποτὶτοῖχονἀρηρότες, εἴποτ᾽Ὀδυσσεὺςοἴκαδενοστήσειεκαὶἄλγεαπολλὰμογήσας.κληισταὶδ᾽ἔπεσανσανίδεςπυκινῶςἀραρυῖαι,δικλίδες: ἐνδὲγυνὴταμίηνύκταςτεκαὶἦμαρἔσχ᾽, ἣπάντ᾽ἐφύλασσενόουπολυϊδρείῃσιν,Εὐρύκλει᾽, ὮποςθυγάτηρΠεισηνορίδαο.τὴντότεΤηλέμαχοςπροσέφηθαλαμόνδεκαλέσσας:“μαῖ᾽, ἄγε δή μοι οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσον ἡδύν, ὅτιςμετὰτὸνλαρώτατοςὃνσὺφυλάσσειςκεῖνονὀιομένητὸνκάμμορον, εἴποθενἔλθοιδιογενὴςὈδυσεὺςθάνατονκαὶκῆραςἀλύξας.δώδεκαδ᾽ἔμπλησονκαὶπώμασινἄρσονἅπαντας.ἐνδέμοιἄλφιταχεῦονἐϋρραφέεσσιδοροῖσιν:εἴκοσιδ᾽ἔστωμέτραμυληφάτουἀλφίτουἀκτῆς.αὐτὴδ᾽οἴηἴσθι: τὰδ᾽ἁθρόαπάντατετύχθω:ἑσπέριοςγὰρἐγὼναἱρήσομαι, ὁππότεκενδὴμήτηρεἰςὑπερῷ᾽ἀναβῇκοίτουτεμέδηται.εἶμιγὰρἐςΣπάρτηντεκαὶἐςΠύλονἠμαθόεντανόστονπευσόμενοςπατρὸςφίλου, ἤνπουἀκούσω.”ὣςφάτο, κώκυσενδὲφίλητροφὸςΕὐρύκλεια,καίῥ᾽ὀλοφυρομένηἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“τίπτε δέ τοι, φίλε τέκνον, ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημα ἔπλετο; πῇδ᾽ἐθέλειςἰέναιπολλὴνἐπὶγαῖανμοῦνοςἐὼνἀγαπητός; ὁδ᾽ὤλετοτηλόθιπάτρηςδιογενὴςὈδυσεὺςἀλλογνώτῳἐνὶδήμῳ.οἱδέτοιαὐτίκ᾽ἰόντικακὰφράσσονταιὀπίσσω,ὥςκεδόλῳφθίῃς, τάδεδ᾽αὐτοὶπάνταδάσονται.ἀλλὰμέν᾽αὖθ᾽ἐπὶσοῖσικαθήμενος: οὐδέτίσεχρὴπόντονἐπ᾽ἀτρύγετονκακὰπάσχεινοὐδ᾽ἀλάλησθαι.”τὴνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“θάρσει, μαῖ᾽, ἐπεὶ οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἥδε γε βουλή.ἀλλ᾽ὄμοσονμὴμητρὶφίλῃτάδεμυθήσασθαι,πρίνγ᾽ὅτ᾽ἂνἑνδεκάτητεδυωδεκάτητεγένηται,ἢαὐτὴνποθέσαικαὶἀφορμηθέντοςἀκοῦσαι,ὡςἂνμὴκλαίουσακατὰχρόακαλὸνἰάπτῃ.”ὣςἄρ᾽ἔφη, γρῆυςδὲθεῶνμέγανὅρκονἀπώμνυ.αὐτὰρἐπείῥ᾽ὄμοσέντετελεύτησέντετὸνὅρκον,αὐτίκ᾽ἔπειτάοἱοἶνονἐνἀμφιφορεῦσινἄφυσσεν,ἐνδέοἱἄλφιταχεῦενἐϋρραφέεσσιδοροῖσι.Τηλέμαχοςδ᾽ἐςδώματ᾽ἰὼνμνηστῆρσινὁμίλει.ἔνθ᾽αὖτ᾽ἄλλ᾽ἐνόησεθεά, γλαυκῶπιςἈθήνη.Τηλεμάχῳἐικυῖακατὰπτόλινᾤχετοπάντῃ,καίῥαἑκάστῳφωτὶπαρισταμένηφάτομῦθον,ἑσπερίουςδ᾽ἐπὶνῆαθοὴνἀγέρεσθαιἀνώγει.ἡδ᾽αὖτεΦρονίοιοΝοήμοναφαίδιμονυἱὸνᾔτεενῆαθοήν: ὁδέοἱπρόφρωνὑπέδεκτο.δύσετότ᾽ἠέλιοςσκιόωντότεπᾶσαιἀγυιαί,καὶτότενῆαθοὴνἅλαδ᾽εἴρυσε, πάνταδ᾽ἐναὐτῇὅπλ᾽ἐτίθει, τάτενῆεςἐύσσελμοιφορέουσι.στῆσεδ᾽ἐπ᾽ἐσχατιῇλιμένος, περὶδ᾽ἐσθλοὶἑταῖροιἁθρόοιἠγερέθοντο: θεὰδ᾽ὤτρυνενἕκαστον.ἔνθ᾽αὖτ᾽ἄλλ᾽ἐνόησεθεά, γλαυκῶπιςἈθήνη.βῆῤ᾽ἰέναιπρὸςδώματ᾽Ὀδυσσῆοςθείοιο:ἔνθαμνηστήρεσσινἐπὶγλυκὺνὕπνονἔχευε,πλάζεδὲπίνοντας, χειρῶνδ᾽ἔκβαλλεκύπελλα.οἱδ᾽εὕδεινὤρνυντοκατὰπτόλιν, οὐδ᾽ἄρ᾽ἔτιδὴνἥατ᾽, ἐπείσφισινὕπνοςἐπὶβλεφάροισινἔπιπτεν.αὐτὰρΤηλέμαχονπροσέφηγλαυκῶπιςἈθήνηἐκπροκαλεσσαμένημεγάρωνἐὺναιεταόντων,Μέντοριεἰδομένηἠμὲνδέμαςἠδὲκαὶαὐδήν:“Τηλέμαχ᾽, ἤδη μέν τοι ἐυκνήμιδες ἑταῖροι ἥατ᾽ἐπήρετμοιτὴνσὴνποτιδέγμενοιὁρμήν:ἀλλ᾽ἴομεν, μὴδηθὰδιατρίβωμενὁδοῖο.”ὣςἄραφωνήσασ᾽ἡγήσατοΠαλλὰςἈθήνηκαρπαλίμως: ὁδ᾽ἔπειταμετ᾽ἴχνιαβαῖνεθεοῖο.αὐτὰρἐπείῥ᾽ἐπὶνῆακατήλυθονἠδὲθάλασσαν,εὗρονἔπειτ᾽ἐπὶθινὶκάρηκομόωνταςἑταίρους.τοῖσιδὲκαὶμετέειφ᾽ἱερὴἲςΤηλεμάχοιο:“δεῦτε, φίλοι, ἤια φερώμεθα: πάντα γὰρ ἤδη ἁθρό᾽ἐνὶμεγάρῳ. μήτηρδ᾽ἐμὴοὔτιπέπυσται,οὐδ᾽ἄλλαιδμωαί, μίαδ᾽οἴημῦθονἄκουσεν.”ὣςἄραφωνήσαςἡγήσατο, τοὶδ᾽ἅμ᾽ἕποντο.οἱδ᾽ἄραπάνταφέροντεςἐυσσέλμῳἐπὶνηὶκάτθεσαν, ὡςἐκέλευσενὈδυσσῆοςφίλοςυἱός.ἂνδ᾽ἄραΤηλέμαχοςνηὸςβαῖν᾽, ἦρχεδ᾽Ἀθήνη,νηὶδ᾽ἐνὶπρυμνῇκατ᾽ἄρ᾽ἕζετο: ἄγχιδ᾽ἄρ᾽αὐτῆςἕζετοΤηλέμαχος. τοὶδὲπρυμνήσι᾽ἔλυσαν,ἂνδὲκαὶαὐτοὶβάντεςἐπὶκληῖσικαθῖζον.τοῖσινδ᾽ἴκμενονοὖρονἵειγλαυκῶπιςἈθήνη,ἀκραῆΖέφυρον, κελάδοντ᾽ἐπὶοἴνοπαπόντον.Τηλέμαχοςδ᾽ἑτάροισινἐποτρύναςἐκέλευσενὅπλωνἅπτεσθαι: τοὶδ᾽ὀτρύνοντοςἄκουσαν.ἱστὸνδ᾽εἰλάτινονκοίληςἔντοσθεμεσόδμηςστῆσανἀείραντες, κατὰδὲπροτόνοισινἔδησαν,ἕλκονδ᾽ἱστίαλευκὰἐυστρέπτοισιβοεῦσιν.ἔπρησενδ᾽ἄνεμοςμέσονἱστίον, ἀμφὶδὲκῦμαστείρῃπορφύρεονμεγάλ᾽ἴαχενηὸςἰούσης:ἡδ᾽ἔθεενκατὰκῦμαδιαπρήσσουσακέλευθον.δησάμενοιδ᾽ἄραὅπλαθοὴνἀνὰνῆαμέλαινανστήσαντοκρητῆραςἐπιστεφέαςοἴνοιο,λεῖβονδ᾽ἀθανάτοισιθεοῖςαἰειγενέτῃσιν,ἐκπάντωνδὲμάλισταΔιὸςγλαυκώπιδικούρῃ.παννυχίημένῥ᾽ἥγεκαὶἠῶπεῖρεκέλευθον.