αὐτὰρὁἐνπροδόμῳεὐνάζετοδῖοςὈδυσσεύς:κὰμμὲνἀδέψητονβοέηνστόρεσ᾽, αὐτὰρὕπερθεκώεαπόλλ᾽ὀΐων, τοὺςἱρεύεσκονἈχαιοί:Εὐρυνόμηδ᾽ἄρ᾽ἐπὶχλαῖνανβάλεκοιμηθέντι.ἔνθ᾽Ὀδυσεὺςμνηστῆρσικακὰφρονέωνἐνὶθυμῷκεῖτ᾽ἐγρηγορόων: ταὶδ᾽ἐκμεγάροιογυναῖκεςἤϊσαν, αἳμνηστῆρσινἐμισγέσκοντοπάροςπερ,ἀλλήλῃσιγέλωτεκαὶεὐφροσύνηνπαρέχουσαι.τοῦδ᾽ὠρίνετοθυμὸςἐνὶστήθεσσιφίλοισι:πολλὰδὲμερμήριζεκατὰφρένακαὶκατὰθυμόν,ἠὲμεταΐξαςθάνατοντεύξειενἑκάστῃ,ἦἔτ᾽ἐῷμνηστῆρσινὑπερφιάλοισιμιγῆναιὕστατακαὶπύματα, κραδίηδέοἱἔνδονὑλάκτει.ὡςδὲκύωνἀμαλῇσιπερὶσκυλάκεσσιβεβῶσαἄνδρ᾽ἀγνοιήσασ᾽ὑλάειμέμονέντεμάχεσθαι,ὥςῥατοῦἔνδονὑλάκτειἀγαιομένουκακὰἔργα:στῆθοςδὲπλήξαςκραδίηνἠνίπαπεμύθῳ:“τέτλαθι δή, κραδίη: καὶ κύντερον ἄλλο ποτ᾽ ἔτλης.ἤματιτῷὅτεμοιμένοςἄσχετοςἤσθιεΚύκλωψἰφθίμουςἑτάρους: σὺδ᾽ἐτόλμας, ὄφρασεμῆτιςἐξάγαγ᾽ἐξἄντροιοὀϊόμενονθανέεσθαι.”ὣςἔφατ᾽, ἐνστήθεσσικαθαπτόμενοςφίλονἦτορ:τῷδὲμάλ᾽ἐνπείσῃκραδίημένετετληυῖανωλεμέως: ἀτὰραὐτὸςἑλίσσετοἔνθακαὶἔνθα.ὡςδ᾽ὅτεγαστέρ᾽ἀνὴρπολέοςπυρὸςαἰθομένοιο,ἐμπλείηνκνίσηςτεκαὶαἵματος, ἔνθακαὶἔνθααἰόλλῃ, μάλαδ᾽ὦκαλιλαίεταιὀπτηθῆναι,ὣςἄρ᾽ὅγ᾽ἔνθακαὶἔνθαἑλίσσετο, μερμηρίζωνὅππωςδὴμνηστῆρσινἀναιδέσιχεῖραςἐφήσειμοῦνοςἐὼνπολέσι. σχεδόθενδέοἱἦλθενἈθήνηοὐρανόθενκαταβᾶσα: δέμαςδ᾽ἤϊκτογυναικί:στῆδ᾽ἄρ᾽ὑπὲρκεφαλῆςκαίμινπρὸςμῦθονἔειπε:“τίπτ᾽ αὖτ᾽ ἐγρήσσεις, πάντων περὶ κάμμορε φωτῶν;οἶκοςμέντοιὅδ᾽ἐστί, γυνὴδέτοιἥδ᾽ἐνὶοἴκῳκαὶ, πάϊς, οἷόνπούτιςἐέλδεταιἔμμεναιυἷα.”τὴνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς:“ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα, θεά, κατὰ μοῖραν ἔειπες:ἀλλάτίμοιτόδεθυμὸςἐνὶφρεσὶμερμηρίζει,ὅππωςδὴμνηστῆρσινἀναιδέσιχεῖραςἐφήσω,μοῦνοςἐών: οἱδ᾽αἰὲνἀολλέεςἔνδονἔασι.πρὸςδ᾽ἔτικαὶτόδεμεῖζονἐνὶφρεσὶμερμηρίζω:εἴπεργὰρκτείναιμιΔιόςτεσέθεντεἕκητι,πῆκενὑπεκπροφύγοιμι; τάσεφράζεσθαιἄνωγα.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεθεὰγλαυκῶπιςἈθήνη:“σχέτλιε, καὶ μέν τίς τε χερείονι πείθεθ᾽ ἑταίρῳ,ὅςπερθνητόςτ᾽ἐστὶκαὶοὐτόσαμήδεαοἶδεν:αὐτὰρἐγὼθεόςεἰμι, διαμπερὲςἥσεφυλάσσωἐνπάντεσσιπόνοις. ἐρέωδέτοιἐξαναφανδόν:εἴπερπεντήκονταλόχοιμερόπωνἀνθρώπωννῶϊπερισταῖεν, κτεῖναιμεμαῶτεςἌρηϊ,καίκεντῶνἐλάσαιοβόαςκαὶἴφιαμῆλα.ἀλλ᾽ἑλέτωσεκαὶὕπνος: ἀνίηκαὶτὸφυλάσσεινπάννυχονἐγρήσσοντα, κακῶνδ᾽ὑποδύσεαιἤδη.”ὣςφάτο, καίῥάοἱὕπνονἐπὶβλεφάροισινἔχευεν,αὐτὴδ᾽ἂψἐςὌλυμπονἀφίκετοδῖαθεάων.εὖτετὸνὕπνοςἔμαρπτε, λύωνμελεδήματαθυμοῦ,λυσιμελής, ἄλοχοςδ᾽ἄρ᾽ἐπέγρετοκεδνὰἰδυῖα:κλαῖεδ᾽ἄρ᾽ἐνλέκτροισικαθεζομένημαλακοῖσιν.αὐτὰρἐπεὶκλαίουσακορέσσατοὃνκατὰθυμόν,Ἀρτέμιδιπρώτιστονἐπεύξατοδῖαγυναικῶν:“Ἄρτεμι, πότνα θεά, θύγατερ Διός, αἴθε μοι ἤδη ἰὸνἐνὶστήθεσσιβαλοῦσ᾽ἐκθυμὸνἕλοιοαὐτίκανῦν, ἢἔπειταμ᾽ἀναρπάξασαθύελλαοἴχοιτοπροφέρουσακατ᾽ἠερόεντακέλευθα,ἐνπροχοῇςδὲβάλοιἀψορρόουὨκεανοῖο.ὡςδ᾽ὅτεΠανδαρέουκούραςἀνέλοντοθύελλαι:τῇσιτοκῆαςμὲνφθῖσανθεοί, αἱδ᾽ἐλίποντοὀρφαναὶἐνμεγάροισι, κόμισσεδὲδῖ᾽Ἀφροδίτητυρῷκαὶμέλιτιγλυκερῷκαὶἡδέϊοἴνῳ:Ἥρηδ᾽αὐτῇσινπερὶπασέωνδῶκεγυναικῶνεἶδοςκαὶπινυτήν, μῆκοςδ᾽ἔπορ᾽Ἄρτεμιςἁγνή,ἔργαδ᾽Ἀθηναίηδέδαεκλυτὰἐργάζεσθαι.εὖτ᾽ἈφροδίτηδῖαπροσέστιχεμακρὸνὌλυμπον,κούρῃςαἰτήσουσατέλοςθαλεροῖογάμοιο—ἐςΔίατερπικέραυνον, ὁγάρτ᾽εὖοἶδενἅπαντα,μοῖράντ᾽ἀμμορίηντεκαταθνητῶνἀνθρώπων—τόφραδὲτὰςκούραςἅρπυιαιἀνηρείψαντοκαίῥ᾽ἔδοσανστυγερῇσινἐρινύσινἀμφιπολεύειν:ὣςἔμ᾽ἀϊστώσειανὈλύμπιαδώματ᾽ἔχοντες,ἠέμ᾽ἐϋπλόκαμοςβάλοιἌρτεμις, ὄφρ᾽Ὀδυσῆαὀσσομένηκαὶγαῖανὕποστυγερὴνἀφικοίμην,μηδέτιχείρονοςἀνδρὸςἐϋφραίνοιμινόημα.ἀλλὰτὸμὲνκαὶἀνεκτὸνἔχεικακόν, ὁππότεκέντιςἤματαμὲνκλαίῃ, πυκινῶςἀκαχήμενοςἦτορ,νύκταςδ᾽ὕπνοςἔχῃσιν—ὁ γάρ τ᾽ ἐπέλησεν ἁπάντων,ἐσθλῶνἠδὲκακῶν, ἐπεὶἄρβλέφαρ᾽ἀμφικαλύψῃ—αὐτὰρἐμοὶκαὶὀνείρατ᾽ἐπέσσευενκακὰδαίμων.τῇδεγὰραὖμοινυκτὶπαρέδραθενεἴκελοςαὐτῷ,τοῖοςἐὼνοἷοςᾖενἅμαστρατῷ: αὐτὰρἐμὸνκῆρχαῖρ᾽, ἐπεὶοὐκἐφάμηνὄναρἔμμεναι, ἀλλ᾽ὕπαρἤδη.”ὣςἔφατ᾽, αὐτίκαδὲχρυσόθρονοςἤλυθενἨώς.τῆςδ᾽ἄρακλαιούσηςὄπασύνθετοδῖοςὈδυσσεύς:μερμήριζεδ᾽ἔπειτα, δόκησεδέοἱκατὰθυμὸνἤδηγιγνώσκουσαπαρεστάμεναικεφαλῆφι.χλαῖνανμὲνσυνελὼνκαὶκώεα, τοῖσινἐνεῦδεν,ἐςμέγαρονκατέθηκενἐπὶθρόνου, ἐκδὲβοείηνθῆκεθύραζεφέρων, Διὶδ᾽εὔξατοχεῖραςἀνασχών:“Ζεῦ πάτερ, εἴ μ᾽ ἐθέλοντες ἐπὶ τραφερήν τε καὶ ὑγρὴν ἤγετ᾽ἐμὴνἐςγαῖαν, ἐπείμ᾽ἐκακώσατελίην,φήμηντίςμοιφάσθωἐγειρομένωνἀνθρώπωνἔνδοθεν, ἔκτοσθενδὲΔιὸςτέραςἄλλοφανήτω.”ὣςἔφατ᾽εὐχόμενος: τοῦδ᾽ἔκλυεμητίεταΖεύς,αὐτίκαδ᾽ἐβρόντησενἀπ᾽αἰγλήεντοςὈλύμπου,ὑψόθενἐκνεφέων: γήθησεδὲδῖοςὈδυσσεύς.φήμηνδ᾽ἐξοἴκοιογυνὴπροέηκενἀλετρὶςπλησίον, ἔνθ᾽ἄραοἱμύλαιἥατοποιμένιλαῶν,τῇσινδώδεκαπᾶσαιἐπερρώοντογυναῖκεςἄλφιτατεύχουσαικαὶἀλείατα, μυελὸνἀνδρῶν.αἱμὲνἄρ᾽ἄλλαιεὗδον, ἐπεὶκατὰπυρὸνἄλεσσαν,ἡδὲμί᾽οὔπωπαύετ᾽, ἀφαυροτάτηδ᾽ἐτέτυκτο:ἥῥαμύληνστήσασαἔποςφάτο, σῆμαἄνακτι:“Ζεῦ πάτερ, ὅς τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισιν ἀνάσσεις,ἦμεγάλ᾽ἐβρόντησαςἀπ᾽οὐρανοῦἀστερόεντος,οὐδέποθινέφοςἐστί: τέραςνύτεῳτόδεφαίνεις.κρῆνοννῦνκαὶἐμοὶδειλῇἔπος, ὅττικενεἴπω:μνηστῆρεςπύματόντεκαὶὕστατονἤματιτῷδεἐνμεγάροιςὈδυσῆοςἑλοίατοδαῖτ᾽ἐρατεινήν,οἳδήμοικαμάτῳθυμαλγέι: γούνατ᾽ἔλυσανἄλφιτατευχούσῃ: νῦνὕσταταδειπνήσειαν.”ὣςἄρ᾽ἔφη, χαῖρενδὲκλεηδόνιδῖοςὈδυσσεὺςΖηνόςτεβροντῇ: φάτογὰρτίσασθαιἀλείτας.αἱδ᾽ἄλλαιδμῳαὶκατὰδώματακάλ᾽Ὀδυσῆοςἀγρόμεναιἀνέκαιονἐπ᾽ἐσχάρῃἀκάματονπῦρ.Τηλέμαχοςδ᾽εὐνῆθενἀνίστατο, ἰσόθεοςφώς,εἵματαἑσσάμενος: περὶδὲξίφοςὀξὺθέτ᾽ὤμῳ:ποσσὶδ᾽ὑπὸλιπαροῖσινἐδήσατοκαλὰπέδιλα,εἵλετοδ᾽ἄλκιμονἔγχος, ἀκαχμένονὀξέι: χαλκῷ:στῆδ᾽ἄρ᾽ἐπ᾽οὐδὸνἰών, πρὸςδ᾽Εὐρύκλειανἔειπε:“μαῖα φίλη, τὸν ξεῖνον ἐτιμήσασθ᾽ ἐνὶ οἴκῳ εὐνῇκαὶσίτῳ, ἦαὔτωςκεῖταιἀκηδής;τοιαύτηγὰρἐμὴμήτηρ, πινυτήπερἐοῦσα:ἐμπλήγδηνἕτερόνγετίειμερόπωνἀνθρώπωνχείρονα, τὸνδέτ᾽ἀρείον᾽ἀτιμήσασ᾽ἀποπέμπει.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΕὐρύκλεια:“οὐκ ἄν μιν νῦν, τέκνον, ἀναίτιον αἰτιόῳο.οἶνονμὲνγὰρπῖνεκαθήμενος, ὄφρ᾽ἔθελ᾽αὐτός,σίτουδ᾽οὐκέτ᾽ἔφηπεινήμεναι: εἴρετογάρμιν.ἀλλ᾽ὅτεδὴκοίτοιοκαὶὕπνουμιμνήσκοιτο,ἡμὲνδέμνι᾽ἄνωγενὑποστορέσαιδμῳῇσιν,αὐτὰρὅγ᾽, ὥςτιςπάμπανὀϊζυρὸςκαὶἄποτμος,οὐκἔθελ᾽ἐνλέκτροισικαὶἐνῥήγεσσικαθεύδειν,ἀλλ᾽ἐνἀδεψήτῳβοέῃκαὶκώεσινοἰῶνἔδραθ᾽ἐνὶπροδόμῳ: χλαῖνανδ᾽ἐπιέσσαμενἡμεῖς.”ὣςφάτο, Τηλέμαχοςδὲδιὲκμεγάροιοβεβήκειἔγχοςἔχων, ἅματῷγεδύωκύνεςἀργοὶἕποντο.βῆδ᾽ἴμενεἰςἀγορὴνμετ᾽ἐϋκνήμιδαςἈχαιούς.ἡδ᾽αὖτεδμῳῇσινἐκέκλετοδῖαγυναικῶν,Εὐρύκλει᾽, ὮποςθυγάτηρΠεισηνορίδαο:“ἀγρεῖθ᾽, αἱ μὲν δῶμα κορήσατε ποιπνύσασαι,ῥάσσατέτ᾽, ἔντεθρόνοιςεὐποιήτοισιτάπηταςβάλλετεπορφυρέους: αἱδὲσπόγγοισιτραπέζαςπάσαςἀμφιμάσασθε, καθήρατεδὲκρητῆραςκαὶδέπαἀμφικύπελλατετυγμένα: ταὶδὲμεθ᾽ὕδωρἔρχεσθεκρήνηνδε, καὶοἴσετεθᾶσσονἰοῦσαι.οὐγὰρδὴνμνηστῆρεςἀπέσσονταιμεγάροιο,ἀλλὰμάλ᾽ἦρινέονται, ἐπεὶκαὶπᾶσινἑορτή.”ὣςἔφαθ᾽, αἱδ᾽ἄρατῆςμάλαμὲνκλύονἠδ᾽ἐπίθοντο.αἱμὲνἐείκοσιβῆσανἐπὶκρήνηνμελάνυδρον,αἱδ᾽αὐτοῦκατὰδώματ᾽ἐπισταμένωςπονέοντο.ἐςδ᾽ἦλθονδρηστῆρεςἈχαιῶν. οἱμὲνἔπειταεὖκαὶἐπισταμένωςκέασανξύλα, ταὶδὲγυναῖκεςἦλθονἀπὸκρήνης: ἐπὶδέσφισινἦλθεσυβώτηςτρεῖςσιάλουςκατάγων, οἳἔσανμετὰπᾶσινἄριστοι.καὶτοὺςμένῥ᾽εἴασεκαθ᾽ἕρκεακαλὰνέμεσθαι,αὐτὸςδ᾽αὖτ᾽Ὀδυσῆαπροσηύδαμειλιχίοισι:“ξεῖν᾽, ἦ ἄρ τί σε μᾶλλον Ἀχαιοὶ εἰσορόωσιν,ἦέσ᾽ἀτιμάζουσικατὰμέγαρ᾽, ὡςτὸπάροςπερ;”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολυμήτιςὈδυσσεύς:“αἲ γὰρ δή, Εὔμαιε, θεοὶ τισαίατο λώβην,ἣνοἵδ᾽ὑβρίζοντεςἀτάσθαλαμηχανόωνταιοἴκῳἐνἀλλοτρίῳ, οὐδ᾽αἰδοῦςμοῖρανἔχουσιν.”ὣςοἱμὲντοιαῦταπρὸςἀλλήλουςἀγόρευον,ἀγχίμολονδέσφ᾽ἦλθεΜελάνθιος, αἰπόλοςαἰγῶν.αἶγαςἄγωναἳπᾶσιμετέρεποναἰπολίοισι,δεῖπνονμνηστήρεσσι. δύωδ᾽ἅμ᾽ἕποντονομῆες.καὶτὰςμὲνκατέδησενὑπ᾽αἰθούσῃἐριδούπῳ,αὐτὸςδ᾽αὖτ᾽Ὀδυσῆαπροσηύδακερτομίοισι:“ξεῖν᾽, ἔτι καὶ νῦν ἐνθάδ᾽ ἀνιήσεις κατὰ δῶμα ἀνέραςαἰτίζων, ἀτὰροὐκἔξεισθαθύραζε;πάντωςοὐκέτινῶϊδιακρινέεσθαιὀΐωπρὶνχειρῶνγεύσασθαι, ἐπεὶσύπεροὐκατὰκόσμοναἰτίζεις: εἰσὶνδὲκαὶἄλλαιδαῖτεςἈχαιῶν.”ὣςφάτο, τὸνδ᾽οὔτιπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς,ἀλλ᾽ἀκέωνκίνησεκάρη, κακὰβυσσοδομεύων.τοῖσιδ᾽ἐπὶτρίτοςἦλθεΦιλοίτιος, ὄρχαμοςἀνδρῶν,βοῦνστεῖρανμνηστῆρσινἄγωνκαὶπίοναςαἶγας.πορθμῆεςδ᾽ἄρατούςγεδιήγαγον, οἵτεκαὶἄλλουςἀνθρώπουςπέμπουσιν, ὅτιςσφέαςεἰσαφίκηται.καὶτὰμὲνεὖκατέδησενὑπ᾽αἰθούσῃἐριδούπῳ,αὐτὸςδ᾽αὖτ᾽ἐρέεινεσυβώτηνἄγχιπαραστάς:“τίς δὴ ὅδε ξεῖνος νέον εἰλήλουθε, συβῶτα,ἡμέτερονπρὸςδῶμα; τέωνδ᾽ἐξεὔχεταιεἶναιἀνδρῶν; ποῦδένύοἱγενεὴκαὶπατρὶςἄρουρα;δύσμορος, ἦτεἔοικεδέμαςβασιλῆϊἄνακτι:ἀλλὰθεοὶδυόωσιπολυπλάγκτουςἀνθρώπους,ὁππότεκαὶβασιλεῦσινἐπικλώσωνταιὀϊζύν.”ἦκαὶδεξιτερῇδειδίσκετοχειρὶπαραστάς,καίμινφωνήσαςἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“χαῖρε, πάτερ ὦ ξεῖνε: γένοιτό τοι ἔς περ ὀπίσσω ὄλβος: ἀτὰρμὲννῦνγεκακοῖςἔχεαιπολέεσσι.Ζεῦπάτερ, οὔτιςσεῖοθεῶνὀλοώτεροςἄλλος:οὐκἐλεαίρειςἄνδρας, ἐπὴνδὴγείνεαιαὐτός,μισγέμεναικακότητικαὶἄλγεσιλευγαλέοισιν.ἴδιον, ὡςἐνόησα, δεδάκρυνταιδέμοιὄσσεμνησαμένῳὈδυσῆος, ἐπεὶκαὶκεῖνονὀΐωτοιάδελαίφε᾽ἔχοντακατ᾽ἀνθρώπουςἀλάλησθαι,εἴπουἔτιζώεικαὶὁρᾷφάοςἠελίοιο.εἰδ᾽ἤδητέθνηκεκαὶεἰνἈΐδαοδόμοισιν,ὤμοιἔπειτ᾽Ὀδυσῆοςἀμύμονος, ὅςμ᾽ἐπὶβουσὶνεἷσ᾽ἔτιτυτθὸνἐόνταΚεφαλλήνωνἐνὶδήμῳ.νῦνδ᾽αἱμὲνγίγνονταιἀθέσφατοι, οὐδέκενἄλλωςἀνδρίγ᾽ὑποσταχύοιτοβοῶνγένοςεὐρυμετώπων:τὰςδ᾽ἄλλοιμεκέλονταιἀγινέμεναίσφισιναὐτοῖςἔδμεναι: οὐδέτιπαιδὸςἐνὶμεγάροιςἀλέγουσιν,οὐδ᾽ὄπιδατρομέουσιθεῶν: μεμάασιγὰρἤδηκτήματαδάσσασθαιδὴνοἰχομένοιοἄνακτος.αὐτὰρἐμοὶτόδεθυμὸςἐνὶστήθεσσιφίλοισιπόλλ᾽ἐπιδινεῖται: μάλαμὲνκακὸνυἷοςἐόντοςἄλλωνδῆμονἱκέσθαιἰόντ᾽αὐτῇσιβόεσσιν,ἄνδραςἐςἀλλοδαπούς: τὸδὲῥίγιον, αὖθιμένονταβουσὶνἐπ᾽ἀλλοτρίῃσικαθήμενονἄλγεαπάσχειν.καίκενδὴπάλαιἄλλονὑπερμενέωνβασιλήωνἐξικόμηνφεύγων, ἐπεὶοὐκέτ᾽ἀνεκτὰπέλονται:ἀλλ᾽ἔτιτὸνδύστηνονὀΐομαι, εἴποθενἐλθὼνἀνδρῶνμνηστήρωνσκέδασινκατὰδώματαθείῃ.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς:“βουκόλ᾽, ἐπεὶ οὔτε κακῷ οὔτ᾽ ἄφρονι φωτὶ ἔοικας,γιγνώσκωδὲκαὶαὐτὸςὅτοιπινυτὴφρέναςἵκει,τοὔνεκάτοιἐρέωκαὶἐπὶμέγανὅρκονὀμοῦμαι:ἴστωνῦνΖεὺςπρῶταθεῶνξενίητετράπεζαἱστίητ᾽Ὀδυσῆοςἀμύμονος, ἣνἀφικάνω,ἦσέθενἐνθάδ᾽ἐόντοςἐλεύσεταιοἴκαδ᾽Ὀδυσσεύς:σοῖσινδ᾽ὀφθαλμοῖσινἐπόψεαι, αἴκ᾽ἐθέλῃσθα,κτεινομένουςμνηστῆρας, οἳἐνθάδεκοιρανέουσιν.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεβοῶνἐπιβουκόλοςἀνήρ:“αἲ γὰρ τοῦτο, ξεῖνε, ἔπος τελέσειε Κρονίων:γνοίηςχ᾽οἵηἐμὴδύναμιςκαὶχεῖρεςἕπονται.”ὣςδ᾽αὔτωςΕὔμαιοςἐπεύξατοπᾶσιθεοῖσινοστῆσαιὈδυσῆαπολύφροναὅνδεδόμονδε.ὣςοἱμὲντοιαῦταπρὸςἀλλήλουςἀγόρευον,μνηστῆρεςδ᾽ἄραΤηλεμάχῳθάνατόντεμόροντεἤρτυον: αὐτὰρὁτοῖσινἀριστερὸςἤλυθενὄρνις,αἰετὸςὑψιπέτης, ἔχεδὲτρήρωναπέλειαν.τοῖσινδ᾽Ἀμφίνομοςἀγορήσατοκαὶμετέειπεν:“ὦ φίλοι, οὐχ ἡμῖν συνθεύσεται ἥδε γε βουλή,Τηλεμάχοιοφόνος: ἀλλὰμνησώμεθαδαιτός.”ὣςἔφατ᾽Ἀμφίνομος, τοῖσινδ᾽ἐπιήνδανεμῦθος.ἐλθόντεςδ᾽ἐςδώματ᾽Ὀδυσσῆοςθείοιοχλαίναςμὲνκατέθεντοκατὰκλισμούςτεθρόνουςτε,οἱδ᾽ἱέρευονὄϊςμεγάλουςκαὶπίοναςαἶγας,ἵρευονδὲσύαςσιάλουςκαὶβοῦνἀγελαίην:σπλάγχναδ᾽ἄρ᾽ὀπτήσαντεςἐνώμων, ἐνδέτεοἶνονκρητῆρσινκερόωντο: κύπελλαδὲνεῖμεσυβώτης.σῖτονδέσφ᾽ἐπένειμεΦιλοίτιος, ὄρχαμοςἀνδρῶν,καλοῖςἐνκανέοισιν, ἐῳνοχόειδὲΜελανθεύς.οἱδ᾽ἐπ᾽ὀνείαθ᾽ἑτοῖμαπροκείμεναχεῖραςἴαλλον.Τηλέμαχοςδ᾽Ὀδυσῆακαθίδρυε, κέρδεανωμῶν,ἐντὸςἐϋσταθέοςμεγάρου, παρὰλάϊνονοὐδόν,δίφρονἀεικέλιονκαταθεὶςὀλίγηντετράπεζαν:πὰρδ᾽ἐτίθεισπλάγχνωνμοίρας, ἐνδ᾽οἶνονἔχευενἐνδέπαϊχρυσέῳ, καίμινπρὸςμῦθονἔειπεν:“ἐνταυθοῖ νῦν ἧσο μετ᾽ ἀνδράσιν οἰνοποτάζων:κερτομίαςδέτοιαὐτὸςἐγὼκαὶχεῖραςἀφέξωπάντωνμνηστήρων, ἐπεὶοὔτοιδήμιόςἐστινοἶκοςὅδ᾽, ἀλλ᾽Ὀδυσῆος, ἐμοὶδ᾽ἐκτήσατοκεῖνος.ὑμεῖςδέ, μνηστῆρες, ἐπίσχετεθυμὸνἐνιπῆςκαὶχειρῶν, ἵναμήτιςἔριςκαὶνεῖκοςὄρηται.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἄραπάντεςὀδὰξἐνχείλεσιφύντεςΤηλέμαχονθαύμαζον, ὃθαρσαλέωςἀγόρευε.τοῖσινδ᾽Ἀντίνοοςμετέφη, Εὐπείθεοςυἱός:“καὶ χαλεπόν περ ἐόντα δεχώμεθα μῦθον, Ἀχαιοί,Τηλεμάχου: μάλαδ᾽ἧμινἀπειλήσαςἀγορεύει.οὐγὰρΖεὺςεἴασεΚρονίων: τῷκέμινἤδηπαύσαμενἐνμεγάροισι, λιγύνπερἐόντ᾽ἀγορητήν.”ὣςἔφατ᾽Ἀντίνοος: ὁδ᾽ἄρ᾽οὐκἐμπάζετομύθων.κήρυκεςδ᾽ἀνὰἄστυθεῶνἱερὴνἑκατόμβηνἦγον: τοὶδ᾽ἀγέροντοκάρηκομόωντεςἈχαιοὶἄλσοςὕποσκιερὸνἑκατηβόλουἈπόλλωνος.οἱδ᾽ἐπεὶὤπτησανκρέ᾽ὑπέρτερακαὶἐρύσαντο,μοίραςδασσάμενοιδαίνυντ᾽ἐρικυδέαδαῖτα:πὰρδ᾽ἄρ᾽Ὀδυσσῆϊμοῖρανθέσανοἳπονέοντοἴσην, ὡςαὐτοίπερἐλάγχανον: ὣςγὰρἀνώγειΤηλέμαχος, φίλοςυἱὸςὈδυσσῆοςθείοιο.μνηστῆραςδ᾽οὐπάμπανἀγήνοραςεἴαἈθήνηλώβηςἴσχεσθαιθυμαλγέος, ὄφρ᾽ἔτιμᾶλλονδύηἄχοςκραδίηνΛαερτιάδηνὈδυσῆα.ἦνδέτιςἐνμνηστῆρσινἀνὴρἀθεμίστιαεἰδώς,Κτήσιπποςδ᾽ὄνομ᾽ἔσκε, Σάμῃδ᾽ἐνὶοἰκίαναῖεν:ὃςδήτοικτεάτεσσιπεποιθὼςθεσπεσίοισιμνάσκετ᾽Ὀδυσσῆοςδὴνοἰχομένοιοδάμαρτα.ὅςῥατότεμνηστῆρσινὑπερφιάλοισιμετηύδα:“κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγήνορες, ὄφρα τι εἴπω:μοῖρανμὲνδὴξεῖνοςἔχειπάλαι, ὡςἐπέοικεν,ἴσην: οὐγὰρκαλὸνἀτέμβεινοὐδὲδίκαιονξείνουςΤηλεμάχου, ὅςκεντάδεδώμαθ᾽ἵκηται.ἀλλ᾽ἄγεοἱκαὶἐγὼδῶξείνιον, ὄφρακαὶαὐτὸςἠὲλοετροχόῳδώῃγέραςἠέτῳἄλλῳδμώων, οἳκατὰδώματ᾽Ὀδυσσῆοςθείοιο.”ὣςεἰπὼνἔρριψεβοὸςπόδαχειρὶπαχείῃ.κείμενονἐκκανέοιολαβών: ὁδ᾽ἀλεύατ᾽Ὀδυσσεὺςἦκαπαρακλίναςκεφαλήν, μείδησεδὲθυμῷσαρδάνιονμάλατοῖον: ὁδ᾽εὔδμητονβάλετοῖχον.Κτήσιππονδ᾽ἄραΤηλέμαχοςἠνίπαπεμύθῳ:“Κτήσιππ᾽, ἦ μάλα τοι τόδε κέρδιον ἔπλετο θυμῷ:οὐκἔβαλεςτὸνξεῖνον: ἀλεύατογὰρβέλοςαὐτός.ἦγάρκένσεμέσονβάλονἔγχεϊὀξυόεντι,καίκέτοιἀντὶγάμοιοπατὴρτάφονἀμφεπονεῖτοἐνθάδε. τῷμήτίςμοιἀεικείαςἐνὶοἴκῳφαινέτω: ἤδηγὰρνοέωκαὶοἶδαἕκαστα,ἐσθλάτεκαὶτὰχέρηα: πάροςδ᾽ἔτινήπιοςἦα.ἀλλ᾽ἔμπηςτάδεμὲνκαὶτέτλαμενεἰσορόωντες,μήλωνσφαζομένωνοἴνοιότεπινομένοιοκαὶσίτου: χαλεπὸνγὰρἐρυκακέεινἕναπολλούς.ἀλλ᾽ἄγεμηκέτιμοικακὰῥέζετεδυσμενέοντες:εἰδ᾽ἤδημ᾽αὐτὸνκτεῖναιμενεαίνετεχαλκῷ,καίκετὸβουλοίμην, καίκενπολὺκέρδιονεἴητεθνάμενἢτάδεγ᾽αἰὲνἀεικέαἔργ᾽ὁράασθαι,ξείνουςτεστυφελιζομένουςδμῳάςτεγυναῖκαςῥυστάζονταςἀεικελίωςκατὰδώματακαλά.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἄραπάντεςἀκὴνἐγένοντοσιωπῇ:ὀψὲδὲδὴμετέειπεΔαμαστορίδηςἈγέλαος:“ὦ φίλοι, οὐκ ἂν δή τις ἐπὶ ῥηθέντι δικαίῳ ἀντιβίοιςἐπέεσσικαθαπτόμενοςχαλεπαίνοι:μήτετιτὸνξεῖνονστυφελίζετεμήτετιν᾽ἄλλονδμώων, οἳκατὰδώματ᾽Ὀδυσσῆοςθείοιο.Τηλεμάχῳδέκεμῦθονἐγὼκαὶμητέριφαίηνἤπιον, εἴσφωϊνκραδίῃἅδοιἀμφοτέροιϊν.ὄφραμὲνὑμῖνθυμὸςἐνὶστήθεσσινἐώλπεινοστήσεινὈδυσῆαπολύφροναὅνδεδόμονδε,τόφρ᾽οὔτιςνέμεσιςμενέμεντ᾽ἦνἰσχέμεναίτεμνηστῆραςκατὰδώματ᾽, ἐπεὶτόδεκέρδιονἦεν,εἰνόστησ᾽Ὀδυσεὺςκαὶὑπότροποςἵκετοδῶμα:νῦνδ᾽ἤδητόδεδῆλον, ὅτ᾽οὐκέτινόστιμόςἐστιν.ἀλλ᾽ἄγε, σῇτάδεμητρὶπαρεζόμενοςκατάλεξον,γήμασθ᾽ὅςτιςἄριστοςἀνὴρκαὶπλεῖσταπόρῃσιν,ὄφρασὺμὲνχαίρωνπατρώϊαπάντανέμηαι,ἔσθωνκαὶπίνων, ἡδ᾽ἄλλουδῶμακομίζῃ.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“οὐ μὰ Ζῆν᾽, Ἀγέλαε, καὶ ἄλγεα πατρὸς ἐμοῖο,ὅςπουτῆλ᾽Ἰθάκηςἢἔφθιταιἢἀλάληται,οὔτιδιατρίβωμητρὸςγάμον, ἀλλὰκελεύωγήμασθ᾽ᾧκ᾽ἐθέλῃ, ποτὶδ᾽ἄσπεταδῶραδίδωμι.αἰδέομαιδ᾽ἀέκουσανἀπὸμεγάροιοδίεσθαιμύθῳἀναγκαίῳ: μὴτοῦτοθεὸςτελέσειεν.”ὣςφάτοΤηλέμαχος: μνηστῆρσιδὲΠαλλὰςἈθήνηἄσβεστονγέλωὦρσε, παρέπλαγξενδὲνόημα.οἱδ᾽ἤδηγναθμοῖσιγελοίωνἀλλοτρίοισιν,αἱμοφόρυκταδὲδὴκρέαἤσθιον: ὄσσεδ᾽ἄρασφέωνδακρυόφινπίμπλαντο, γόονδ᾽ὠΐετοθυμός.τοῖσιδὲκαὶμετέειπεΘεοκλύμενοςθεοειδής:“ἆ δειλοί, τί κακὸν τόδε πάσχετε; νυκτὶ μὲν ὑμέων εἰλύαταικεφαλαίτεπρόσωπάτενέρθετεγοῦνα.οἰμωγὴδὲδέδηε, δεδάκρυνταιδὲπαρειαί,αἵματιδ᾽ἐρράδαταιτοῖχοικαλαίτεμεσόδμαι:εἰδώλωνδὲπλέονπρόθυρον, πλείηδὲκαὶαὐλή,ἱεμένωνἜρεβόσδεὑπὸζόφον: ἠέλιοςδὲοὐρανοῦἐξαπόλωλε, κακὴδ᾽ἐπιδέδρομενἀχλύς.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἄραπάντεςἐπ᾽αὐτῷἡδὺγέλασσαν.τοῖσινδ᾽Εὐρύμαχος, Πολύβουπάϊς, ἦρχ᾽ἀγορεύειν:“ἀφραίνει ξεῖνος νέον ἄλλοθεν εἰληλουθώς.ἀλλάμιναἶψα, νέοι, δόμουἐκπέμψασθεθύραζεεἰςἀγορὴνἔρχεσθαι, ἐπεὶτάδενυκτὶἐΐσκει.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεΘεοκλύμενοςθεοειδής:“Εὐρύμαχ᾽, οὔ τί σ᾽ ἄνωγα ἐμοὶ πομπῆας ὀπάζειν:εἰσίμοιὀφθαλμοίτεκαὶοὔατακαὶπόδεςἄμφωκαὶνόοςἐνστήθεσσιτετυγμένοςοὐδὲνἀεικής.τοῖςἔξειμιθύραζε, ἐπεὶνοέωκακὸνὔμμινἐρχόμενον, τόκενοὔτιςὑπεκφύγοιοὐδ᾽ἀλέαιτομνηστήρων, οἳδῶμακάτ᾽ἀντιθέουὈδυσῆοςἀνέραςὑβρίζοντεςἀτάσθαλαμηχανάασθε.”ὣςεἰπὼνἐξῆλθεδόμωνεὖναιεταόντων,ἵκετοδ᾽ἐςΠείραιον, ὅμινπρόφρωνὑπέδεκτο.μνηστῆρεςδ᾽ἄραπάντεςἐςἀλλήλουςὁρόωντεςΤηλέμαχονἐρέθιζον, ἐπὶξείνοιςγελόωντες:ὧδεδέτιςεἴπεσκενέωνὑπερηνορεόντων:“Τηλέμαχ᾽, οὔ τις σεῖο κακοξεινώτερος ἄλλος:οἷονμέντινατοῦτονἔχειςἐπίμαστονἀλήτην,σίτουκαὶοἴνουκεχρημένον, οὐδέτιἔργωνἔμπαιονοὐδὲβίης, ἀλλ᾽αὔτωςἄχθοςἀρούρης.ἄλλοςδ᾽αὖτέτιςοὗτοςἀνέστημαντεύεσθαι.ἀλλ᾽εἴμοίτιπίθοιο, τόκενπολὺκέρδιονεἴη:τοὺςξείνουςἐννηῒπολυκληῗδιβαλόντεςἐςΣικελοὺςπέμψωμεν, ὅθενκέτοιἄξιονἄλφοι.”ὣςἔφασανμνηστῆρες: ὁδ᾽οὐκἐμπάζετομύθων,ἀλλ᾽ἀκέωνπατέραπροσεδέρκετο, δέγμενοςαἰεί,ὁππότεδὴμνηστῆρσινἀναιδέσιχεῖραςἐφήσει.ἡδὲκατ᾽ἄντηστινθεμένηπερικαλλέαδίφρονκούρηἸκαρίοιο, περίφρωνΠηνελόπεια,ἀνδρῶνἐνμεγάροισινἑκάστουμῦθονἄκουεν.δεῖπνονμὲνγάρτοίγεγελοίωντεςτετύκοντοἡδὺτεκαὶμενοεικές, ἐπεὶμάλαπόλλ᾽ἱέρευσαν:δόρπουδ᾽οὐκἄνπωςἀχαρίστερονἄλλογένοιτο,οἷονδὴτάχ᾽ἔμελλεθεὰκαὶκαρτερὸςἀνὴρθησέμεναι: πρότεροιγὰρἀεικέαμηχανόωντο.