τῇδ᾽ἄρ᾽ἐπὶφρεσὶθῆκεθεὰγλαυκῶπιςἈθήνη,κούρῃἸκαρίοιο, περίφρονιΠηνελοπείῃ,τόξονμνηστήρεσσιθέμενπολιόντεσίδηρονἐνμεγάροιςὈδυσῆος, ἀέθλιακαὶφόνουἀρχήν.κλίμακαδ᾽ὑψηλὴνπροσεβήσετοοἷοδόμοιο,εἵλετοδὲκληῗδ᾽εὐκαμπέαχειρὶπαχείῃκαλὴνχαλκείην: κώπηδ᾽ἐλέφαντοςἐπῆεν.βῆδ᾽ἴμεναιθάλαμόνδεσὺνἀμφιπόλοισιγυναιξὶνἔσχατον: ἔνθαδέοἱκειμήλιακεῖτοἄνακτος,χαλκόςτεχρυσόςτεπολύκμητόςτεσίδηρος.ἔνθαδὲτόξονκεῖτοπαλίντονονἠδὲφαρέτρηἰοδόκος, πολλοὶδ᾽ἔνεσανστονόεντεςὀϊστοί,δῶρατάοἱξεῖνοςΛακεδαίμονιδῶκετυχήσαςἼφιτοςΕὐρυτίδης, ἐπιείκελοςἀθανάτοισι.τὼδ᾽ἐνΜεσσήνῃξυμβλήτηνἀλλήλοιϊνοἴκῳἐνὈρτιλόχοιοδαΐφρονος. ἦτοιὈδυσσεὺςἦλθεμετὰχρεῖος, τόῥάοἱπᾶςδῆμοςὄφελλε:μῆλαγὰρἐξἸθάκηςΜεσσήνιοιἄνδρεςἄειραννηυσὶπολυκλήϊσιτριηκόσι᾽ἠδὲνομῆας.τῶνἕνεκ᾽ἐξεσίηνπολλὴνὁδὸνἦλθενὈδυσσεὺςπαιδνὸςἐών: πρὸγὰρἧκεπατὴρἄλλοιτεγέροντες.Ἴφιτοςαὖθ᾽ἵππουςδιζήμενος, αἵοἱὄλοντοδώδεκαθήλειαι, ὑπὸδ᾽ἡμίονοιταλαεργοί:αἳδήοἱκαὶἔπειταφόνοςκαὶμοῖραγένοντο,ἐπεὶδὴΔιὸςυἱὸνἀφίκετοκαρτερόθυμον,φῶθ᾽Ἡρακλῆα, μεγάλωνἐπιίστοραἔργων,ὅςμινξεῖνονἐόντακατέκτανενᾧἐνὶοἴκῳ,σχέτλιος, οὐδὲθεῶνὄπινᾐδέσατ᾽οὐδὲτράπεζαν,τὴνἥνοἱπαρέθηκεν: ἔπειταδὲπέφνεκαὶαὐτόν,ἵππουςδ᾽αὐτὸςἔχεκρατερώνυχαςἐνμεγάροισι.τὰςἐρέωνὈδυσῆϊσυνήντετο, δῶκεδὲτόξον,τὸπρὶνμένῥ᾽ἐφόρειμέγαςΕὔρυτος, αὐτὰρὁπαιδὶκάλλιπ᾽ἀποθνῄσκωνἐνδώμασινὑψηλοῖσι.τῷδ᾽Ὀδυσεὺςξίφοςὀξὺκαὶἄλκιμονἔγχοςἔδωκεν,ἀρχὴνξεινοσύνηςπροσκηδέος: οὐδὲτραπέζῃγνώτηνἀλλήλων: πρὶνγὰρΔιὸςυἱὸςἔπεφνενἼφιτονΕὐρυτίδην, ἐπιείκελονἀθανάτοισιν,ὅςοἱτόξονἔδωκε. τὸδ᾽οὔποτεδῖοςὈδυσσεὺςἐρχόμενοςπόλεμόνδεμελαινάωνἐπὶνηῶνᾑρεῖτ᾽, ἀλλ᾽αὐτοῦμνῆμαξείνοιοφίλοιοκέσκετ᾽ἐνὶμεγάροισι, φόρειδέμινἧςἐπὶγαίης.ἡδ᾽ὅτεδὴθάλαμοντὸνἀφίκετοδῖαγυναικῶνοὐδόντεδρύϊνονπροσεβήσετο, τόνποτετέκτωνξέσσενἐπισταμένωςκαὶἐπὶστάθμηνἴθυνεν,ἐνδὲσταθμοὺςἄρσε, θύραςδ᾽ἐπέθηκεφαεινάς,αὐτίκ᾽ἄρ᾽ἥγ᾽ἱμάνταθοῶςἀπέλυσεκορώνης,ἐνδὲκληῗδ᾽ἧκε, θυρέωνδ᾽ἀνέκοπτενὀχῆαςἄντατιτυσκομένη: τὰδ᾽ἀνέβραχενἠΰτεταῦροςβοσκόμενοςλειμῶνι: τόσ᾽ἔβραχεκαλὰθύρετραπληγέντακληΐδι, πετάσθησανδέοἱὦκα.ἡδ᾽ἄρ᾽ἐφ᾽ὑψηλῆςσανίδοςβῆ: ἔνθαδὲχηλοὶἕστασαν, ἐνδ᾽ἄρατῇσιθυώδεαεἵματ᾽ἔκειτο.ἔνθενὀρεξαμένηἀπὸπασσάλουαἴνυτοτόξοναὐτῷγωρυτῷ, ὅςοἱπερίκειτοφαεινός.ἑζομένηδὲκατ᾽αὖθι, φίλοιςἐπὶγούνασιθεῖσα,κλαῖεμάλαλιγέως, ἐκδ᾽ᾕρεετόξονἄνακτος.ἡδ᾽ἐπεὶοὖντάρφθηπολυδακρύτοιογόοιο,βῆῥ᾽ἴμεναιμέγαρόνδεμετὰμνηστῆραςἀγαυοὺςτόξονἔχουσ᾽ἐνχειρὶπαλίντονονἠδὲφαρέτρηνἰοδόκον: πολλοὶδ᾽ἔνεσανστονόεντεςὀϊστοί.τῇδ᾽ἄρ᾽ἅμ᾽ἀμφίπολοιφέρονὄγκιον, ἔνθασίδηροςκεῖτοπολὺςκαὶχαλκός, ἀέθλιατοῖοἄνακτος.ἡδ᾽ὅτεδὴμνηστῆραςἀφίκετοδῖαγυναικῶν,στῆῥαπαρὰσταθμὸντέγεοςπύκαποιητοῖο,ἄνταπαρειάωνσχομένηλιπαρὰκρήδεμνα.ἀμφίπολοςδ᾽ἄραοἱκεδνὴἑκάτερθεπαρέστη.αὐτίκαδὲμνηστῆρσιμετηύδακαὶφάτομῦθον:“κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγήνορες, οἳ τόδε δῶμα ἐχράετ᾽ἐσθιέμενκαὶπινέμενἐμμενὲςαἰεὶἀνδρὸςἀποιχομένοιοπολὺνχρόνον: οὐδέτιν᾽ἄλληνμύθουποιήσασθαιἐπισχεσίηνἐδύνασθε,ἀλλ᾽ἐμὲἱέμενοιγῆμαιθέσθαιτεγυναῖκα.ἀλλ᾽ἄγετε, μνηστῆρες, ἐπεὶτόδεφαίνετ᾽ἄεθλον.θήσωγὰρμέγατόξονὈδυσσῆοςθείοιο:ὃςδέκεῥηΐτατ᾽ἐντανύσῃβιὸνἐνπαλάμῃσικαὶδιοϊστεύσῃπελέκεωνδυοκαίδεκαπάντων,τῷκενἅμ᾽ἑσποίμην, νοσφισσαμένητόδεδῶμακουρίδιον, μάλακαλόν, ἐνίπλειονβιότοιο,τοῦποτὲμεμνήσεσθαιὀΐομαιἔνπερὀνείρῳ.”ὣςφάτο, καίῥ᾽Εὔμαιονἀνώγει, δῖονὑφορβόν,τόξονμνηστήρεσσιθέμενπολιόντεσίδηρον.δακρύσαςδ᾽Εὔμαιοςἐδέξατοκαὶκατέθηκε:κλαῖεδὲβουκόλοςἄλλοθ᾽, ἐπεὶἴδετόξονἄνακτος.Ἀντίνοοςδ᾽ἐνένιπενἔποςτ᾽ἔφατ᾽ἔκτ᾽ὀνόμαζε:“νήπιοι ἀγροιῶται, ἐφημέρια φρονέοντες,ἆδειλώ, τίνυδάκρυκατείβετονἠδὲγυναικὶθυμὸνἐνὶστήθεσσινὀρίνετον; ᾗτεκαὶἄλλωςκεῖταιἐνἄλγεσιθυμός, ἐπεὶφίλονὤλεσ᾽ἀκοίτην.ἀλλ᾽ἀκέωνδαίνυσθεκαθήμενοι, ἠὲθύραζεκλαίετονἐξελθόντε, κατ᾽αὐτόθιτόξαλιπόντε,μνηστήρεσσινἄεθλονἀάατον: οὐγὰρὀΐωῥηϊδίωςτόδετόξονἐΰξοονἐντανύεσθαι.οὐγάρτιςμέτατοῖοςἀνὴρἐντοίσδεσιπᾶσινοἷοςὈδυσσεὺςἔσκεν: ἐγὼδέμιναὐτὸςὄπωπα,καὶγὰρμνήμωνεἰμί, πάϊςδ᾽ἔτινήπιοςἦα.”ὣςφάτο, τῷδ᾽ἄραθυμὸςἐνὶστήθεσσινἐώλπεινευρὴνἐντανύσεινδιοϊστεύσειντεσιδήρου.ἦτοιὀϊστοῦγεπρῶτοςγεύσεσθαιἔμελλενἐκχειρῶνὈδυσῆοςἀμύμονος, ὃντότ᾽ἀτίμαἥμενοςἐνμεγάροις, ἐπὶδ᾽ὤρνυεπάνταςἑταίρους.τοῖσιδὲκαὶμετέειφ᾽ἱερὴἲςΤηλεμάχοιο:“ὢ πόποι, ἦ μάλα με Ζεὺς ἄφρονα θῆκε Κρονίων:μήτηρμένμοίφησιφίλη, πινυτήπερἐοῦσα,ἄλλῳἅμ᾽ἕψεσθαινοσφισσαμένητόδεδῶμα:αὐτὰρἐγὼγελόωκαὶτέρπομαιἄφρονιθυμῷ.ἀλλ᾽ἄγετε, μνηστῆρες, ἐπεὶτόδεφαίνετ᾽ἄεθλον,οἵηνῦνοὐκἔστιγυνὴκατ᾽Ἀχαιΐδαγαῖαν,οὔτεΠύλουἱερῆςοὔτ᾽ἌργεοςοὔτεΜυκήνης:οὔτ᾽αὐτῆςἸθάκηςοὔτ᾽ἠπείροιομελαίνης:καὶδ᾽αὐτοὶτόδεγ᾽ἴστε: τίμεχρὴμητέροςαἴνου;ἀλλ᾽ἄγεμὴμύνῃσιπαρέλκετεμηδ᾽ἔτιτόξουδηρὸνἀποτρωπᾶσθετανυστύος, ὄφραἴδωμεν.καὶδέκεναὐτὸςἐγὼτοῦτόξουπειρησαίμην:εἰδέκενἐντανύσωδιοϊστεύσωτεσιδήρου,οὔκέμοιἀχνυμένῳτάδεδώματαπότνιαμήτηρλείποιἅμ᾽ἄλλῳἰοῦσ᾽, ὅτ᾽ἐγὼκατόπισθελιποίμηνοἷόςτ᾽ἤδηπατρὸςἀέθλιακάλ᾽ἀνελέσθαι.”ἦκαὶἀπ᾽ὤμοιϊνχλαῖνανθέτοφοινικόεσσανὀρθὸςἀναΐξας, ἀπὸδὲξίφοςὀξὺθέτ᾽ὤμων.πρῶτονμὲνπελέκεαςστῆσεν, διὰτάφρονὀρύξαςπᾶσιμίανμακρήν, καὶἐπὶστάθμηνἴθυνεν,ἀμφὶδὲγαῖανἔναξε: τάφοςδ᾽ἕλεπάνταςἰδόντας,ὡςεὐκόσμωςστῆσε: πάροςδ᾽οὐπώποτ᾽ὀπώπει.στῆδ᾽ἄρ᾽ἐπ᾽οὐδὸνἰὼνκαὶτόξουπειρήτιζε.τρὶςμένμινπελέμιξενἐρύσσεσθαιμενεαίνων,τρὶςδὲμεθῆκεβίης, ἐπιελπόμενοςτόγεθυμῷ,νευρὴνἐντανύεινδιοϊστεύσειντεσιδήρου.καίνύκεδήῥ᾽ἐτάνυσσεβίῃτὸτέταρτονἀνέλκων,ἀλλ᾽Ὀδυσεὺςἀνένευεκαὶἔσχεθενἱέμενόνπερ.τοῖςδ᾽αὖτιςμετέειφ᾽ἱερὴἲςΤηλεμάχοιο:“ὢ πόποι, ἦ καὶ ἔπειτα κακός τ᾽ ἔσομαι καὶ ἄκικυς,ἠὲνεώτερόςεἰμικαὶοὔπωχερσὶπέποιθαἄνδρ᾽ἀπαμύνασθαι, ὅτετιςπρότεροςχαλεπήνῃ.ἀλλ᾽ἄγεθ᾽, οἵπερἐμεῖοβίῃπροφερέστεροίἐστε,τόξουπειρήσασθε, καὶἐκτελέωμενἄεθλον.”ὣςεἰπὼντόξονμὲνἀπὸἕοθῆκεχαμᾶζε,κλίναςκολλητῇσινἐϋξέστῃςσανίδεσσιν,αὐτοῦδ᾽ὠκὺβέλοςκαλῇπροσέκλινεκορώνῃ,ἂψδ᾽αὖτιςκατ᾽ἄρ᾽ἕζετ᾽ἐπὶθρόνουἔνθενἀνέστη.τοῖσινδ᾽Ἀντίνοοςμετέφη, Εὐπείθεοςυἱός:“ὄρνυσθ᾽ ἑξείης ἐπιδέξια πάντες ἑταῖροι,ἀρξάμενοιτοῦχώρουὅθεντέπεροἰνοχοεύει.”ὣςἔφατ᾽Ἀντίνοος, τοῖσινδ᾽ἐπιήνδανεμῦθος.Λειώδηςδὲπρῶτοςἀνίστατο, Οἴνοποςυἱός,ὅσφιθυοσκόοςἔσκε, παρὰκρητῆραδὲκαλὸνἷζεμυχοίτατοςαἰέν: ἀτασθαλίαιδέοἱοἴῳἐχθραὶἔσαν, πᾶσινδὲνεμέσσαμνηστήρεσσιν:ὅςῥατότεπρῶτοςτόξονλάβεκαὶβέλοςὠκύ.στῆδ᾽ἄρ᾽ἐπ᾽οὐδὸνἰὼνκαὶτόξουπειρήτιζεν,οὐδέμινἐντάνυσε: πρὶνγὰρκάμεχεῖραςἀνέλκωνἀτρίπτουςἁπαλάς: μετὰδὲμνηστῆρσινἔειπεν:“ὦ φίλοι, οὐ μὲν ἐγὼ τανύω, λαβέτω δὲ καὶ ἄλλος.πολλοὺςγὰρτόδετόξονἀριστῆαςκεκαδήσειθυμοῦκαὶψυχῆς, ἐπεὶἦπολὺφέρτερόνἐστιτεθνάμενἢζώονταςἁμαρτεῖν, οὗθ᾽ἕνεκ᾽αἰεὶἐνθάδ᾽ὁμιλέομεν, ποτιδέγμενοιἤματαπάντα.νῦνμέντιςκαὶἔλπετ᾽ἐνὶφρεσὶνἠδὲμενοινᾷγῆμαιΠηνελόπειαν, Ὀδυσσῆοςπαράκοιτιν.αὐτὰρἐπὴντόξουπειρήσεταιἠδὲἴδηται,ἄλληνδήτιν᾽ἔπειταἈχαιϊάδωνεὐπέπλωνμνάσθωἐέδνοισινδιζήμενος: ἡδέκ᾽ἔπειταγήμαιθ᾽ὅςκεπλεῖσταπόροικαὶμόρσιμοςἔλθοι.”ὣςἄρ᾽ἐφώνησενκαὶἀπὸἕοτόξονἔθηκε,κλίναςκολλητῇσινἐϋξέστῃςσανίδεσσιν,αὐτοῦδ᾽ὠκὺβέλοςκαλῇπροσέκλινεκορώνῃ,ἂψδ᾽αὖτιςκατ᾽ἄρἕζετ᾽ἐπὶθρόνουἔνθενἀνέστη.Ἀντίνοοςδ᾽ἐνένιπενἔποςτ᾽ἔφατ᾽ἔκτ᾽ὀνόμαζε:“λειῶδες, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων,δεινόντ᾽ἀργαλέοντε, —νεμεσσῶμαι δέ τ᾽ ἀκούων—εἰδὴτοῦτόγετόξονἀριστῆαςκεκαδήσειθυμοῦκαὶψυχῆς, ἐπεὶοὐδύνασαισὺτανύσσαι.οὐγάρτοίσέγετοῖονἐγείνατοπότνιαμήτηροἷόντεῥυτῆραβιοῦτ᾽ἔμεναικαὶὀϊστῶν:ἀλλ᾽ἄλλοιτανύουσιτάχαμνηστῆρεςἀγαυοί.”ὣςφάτο, καίῥ᾽ἐκέλευσεΜελάνθιον, αἰπόλοναἰγῶν:“ἄγρει δή, πῦρ κῆον ἐνὶ μεγάροισι, Μελανθεῦ,πὰρδὲτίθειδίφροντεμέγανκαὶκῶαςἐπ᾽αὐτοῦ,ἐκδὲστέατοςἔνεικεμέγαντροχὸνἔνδονἐόντος,ὄφρανέοιθάλποντες, ἐπιχρίοντεςἀλοιφῇ,τόξουπειρώμεσθακαὶἐκτελέωμενἄεθλον.”ὣςφάθ᾽, ὁδ᾽αἶψ᾽ἀνέκαιεΜελάνθιοςἀκάματονπῦρ,πὰρδὲφέρωνδίφρονθῆκενκαὶκῶαςἐπ᾽αὐτοῦ,ἐκδὲστέατοςἔνεικεμέγαντροχὸνἔνδονἐόντος:τῷῥανέοιθάλποντεςἐπειρῶντ᾽: οὐδ᾽ἐδύναντοἐντανύσαι, πολλὸνδὲβίηςἐπιδευέεςἦσαν.Ἀντίνοοςδ᾽ἔτ᾽ἐπεῖχεκαὶΕὐρύμαχοςθεοειδής,ἀρχοὶμνηστήρων: ἀρετῇδ᾽ἔσανἔξοχ᾽ἄριστοι.τὼδ᾽ἐξοἴκουβῆσανὁμαρτήσαντεςἅμ᾽ἄμφωβουκόλοςἠδὲσυφορβὸςὈδυσσῆοςθείοιο:ἐκδ᾽αὐτὸςμετὰτοὺςδόμουἤλυθεδῖοςὈδυσσεύς.ἀλλ᾽ὅτεδήῥ᾽ἐκτὸςθυρέωνἔσανἠδὲκαὶαὐλῆς,φθεγξάμενόςσφεἔπεσσιπροσηύδαμειλιχίοισι:“βουκόλε καὶ σύ, συφορβέ, ἔπος τί κε μυθησαίμην,ἦαὐτὸςκεύθω; φάσθαιδέμεθυμὸςἀνώγει.ποῖοίκ᾽εἶτ᾽Ὀδυσῆϊἀμυνέμεν, εἴποθενἔλθοιὧδεμάλ᾽ἐξαπίνηςκαίτιςθεὸςαὐτὸνἐνείκαι;ἤκεμνηστήρεσσινἀμύνοιτ᾽ἦὈδυσῆϊ;εἴπαθ᾽ὅπωςὑμέαςκραδίηθυμόςτεκελεύει.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεβοῶνἐπιβουκόλοςἀνήρ:“Ζεῦ πάτερ, αἲ γὰρ τοῦτο τελευτήσειας ἐέλδωρ,ὡςἔλθοιμὲνκεῖνοςἀνήρ, ἀγάγοιδέἑδαίμων:γνοίηςχ᾽οἵηἐμὴδύναμιςκαὶχεῖρεςἕπονται.”ὣςδ᾽αὔτωςΕὔμαιοςἐπεύχετοπᾶσιθεοῖσινοστῆσαιὈδυσῆαπολύφροναὅνδεδόμονδε.αὐτὰρἐπεὶδὴτῶνγενόοννημερτέ᾽ἀνέγνω,ἐξαῦτίςσφεἔπεσσινἀμειβόμενοςπροσέειπεν:“ἔνδον μὲν δὴ ὅδ᾽ αὐτὸς ἐγώ, κακὰ πολλὰ μογήσας ἤλυθονεἰκοστῷἔτεϊἐςπατρίδαγαῖαν.γιγνώσκωδ᾽ὡςσφῶϊνἐελδομένοισινἱκάνωοἴοισιδμώων: τῶνδ᾽ἄλλωνοὔτευἄκουσαεὐξαμένουἐμὲαὖτιςὑπότροπονοἴκαδ᾽ἱκέσθαι.σφῶϊνδ᾽, ὡςἔσεταίπερ, ἀληθείηνκαταλέξω.εἴχ᾽ὑπ᾽ἐμοίγεθεὸςδαμάσῃμνηστῆραςἀγαυούς,ἄξομαιἀμφοτέροιςἀλόχουςκαὶκτήματ᾽ὀπάσσωοἰκίατ᾽ἐγγὺςἐμεῖοτετυγμένα: καίμοιἔπειταΤηλεμάχουἑτάρωτεκασιγνήτωτεἔσεσθον.εἰδ᾽ἄγεδή, καὶσῆμαἀριφραδὲςἄλλοτιδείξω,ὄφραμ᾽ἐῢγνῶτονπιστωθῆτόντ᾽ἐνὶθυμῷ,οὐλήν, τήνποτέμεσῦςἤλασελευκῷὀδόντιΠαρνησόνδ᾽ἐλθόντασὺνυἱάσινΑὐτολύκοιο.”ὣςεἰπὼνῥάκεαμεγάληςἀποέργαθενοὐλῆς.τὼδ᾽ἐπεὶεἰσιδέτηνεὖτ᾽ἐφράσσαντοἕκαστα,κλαῖονἄρ᾽ἀμφ᾽Ὀδυσῆϊδαΐφρονιχεῖρεβαλόντε,καὶκύνεονἀγαπαζόμενοικεφαλήντεκαὶὤμουςὣςδ᾽αὔτωςὈδυσεὺςκεφαλὰςκαὶχεῖραςἔκυσσε.καίνύκ᾽ὀδυρομένοισινἔδυφάοςἠελίοιο,εἰμὴὈδυσσεὺςαὐτὸςἐρύκακεφώνησέντε:“παύεσθον κλαυθμοῖο γόοιό τε, μή τις ἴδηται ἐξελθὼνμεγάροιο, ἀτὰρεἴπῃσικαὶεἴσω.ἀλλὰπρομνηστῖνοιἐσέλθετε, μηδ᾽ἅμαπάντες,πρῶτοςἐγώ, μετὰδ᾽ὔμμες: ἀτὰρτόδεσῆματετύχθω:ἄλλοιμὲνγὰρπάντες, ὅσοιμνηστῆρεςἀγαυοί,οὐκἐάσουσινἐμοὶδόμεναιβιὸνἠδὲφαρέτρην:ἀλλὰσύ, δῖ᾽Εὔμαιε, φέρωνἀνὰδώματατόξονἐνχείρεσσινἐμοὶθέμεναι, εἰπεῖντεγυναιξὶκληῗσαιμεγάροιοθύραςπυκινῶςἀραρυίας,ἢνδέτιςἢστοναχῆςἠὲκτύπουἔνδονἀκούσῃἀνδρῶνἡμετέροισινἐνἕρκεσι, μήτιθύραζεπροβλώσκειν, ἀλλ᾽αὐτοῦἀκὴνἔμεναιπαρὰἔργῳ.σοὶδέ, Φιλοίτιεδῖε, θύραςἐπιτέλλομαιαὐλῆςκληῗσαικληῗδι, θοῶςδ᾽ἐπὶδεσμὸνἰῆλαι.”ὣςεἰπὼνεἰσῆλθεδόμουςεὖναιετάοντας:ἕζετ᾽ἔπειτ᾽ἐπὶδίφρονἰών, ἔνθενπερἀνέστη:ἐςδ᾽ἄρακαὶτὼδμῶεἴτηνθείουὈδυσῆος.Εὐρύμαχοςδ᾽ἤδητόξονμετὰχερσὶνἐνώμα,θάλπωνἔνθακαὶἔνθασέλᾳπυρός: ἀλλάμινοὐδ᾽ὣςἐντανύσαιδύνατο, μέγαδ᾽ἔστενεκυδάλιμονκῆρ:ὀχθήσαςδ᾽ἄραεἶροςτ᾽ἔφατ᾽ἔκτ᾽ὀνόμαζεν:“ὢ πόποι, ἧ μοι ἄχος περί τ᾽ αὐτοῦ καὶ περὶ πάντων:οὔτιγάμουτοσσοῦτονὀδύρομαι, ἀχνύμενόςπερ:εἰσὶκαὶἄλλαιπολλαὶἈχαιΐδες, αἱμὲνἐναὐτῇἀμφιάλῳἸθάκῃ, αἱδ᾽ἄλλῃσινπολίεσσιν:ἀλλ᾽εἰδὴτοσσόνδεβίηςἐπιδευέεςεἰμὲνἀντιθέουὈδυσῆος, ὅτ᾽οὐδυνάμεσθατανύσσαιτόξον: ἐλεγχείηδὲκαὶἐσσομένοισιπυθέσθαι.”τὸνδ᾽αὖτ᾽Ἀντίνοοςπροσέφη, Εὐπείθεοςυἱός:“Εὐρύμαχ᾽, οὐχ οὕτως ἔσται: νοέεις δὲ καὶ αὐτός.νῦνμὲνγὰρκατὰδῆμονἑορτὴτοῖοθεοῖοἁγνή: τίςδέκετόξατιταίνοιτ᾽; ἀλλὰἕκηλοικάτθετ᾽: ἀτὰρπελέκεάςγεκαὶεἴκ᾽εἰῶμενἅπανταςἑστάμεν: οὐμὲνγάρτιν᾽ἀναιρήσεσθαιὀΐω,ἐλθόντ᾽ἐςμέγαρονΛαερτιάδεωὈδυσῆος.ἀλλ᾽ἄγετ᾽, οἰνοχόοςμὲνἐπαρξάσθωδεπάεσσιν,ὄφρασπείσαντεςκαταθείομενἀγκύλατόξα:ἠῶθενδὲκέλεσθεΜελάνθιον, αἰπόλοναἰγῶν,αἶγαςἄγειν, αἳπᾶσιμέγ᾽ἔξοχοιαἰπολίοισιν,ὄφρ᾽ἐπὶμηρίαθέντεςἈπόλλωνικλυτοτόξῳτόξουπειρώμεσθακαὶἐκτελέωμενἄεθλον.”ὣςἔφατ᾽Ἀντίνοος, τοῖσινδ᾽ἐπιήνδανεμῦθος.τοῖσιδὲκήρυκεςμὲνὕδωρἐπὶχεῖραςἔχευαν,κοῦροιδὲκρητῆραςἐπεστέψαντοποτοῖο,νώμησανδ᾽ἄραπᾶσινἐπαρξάμενοιδεπάεσσιν.οἱδ᾽ἐπεὶοὖνσπεῖσάντ᾽ἔπιόνθ᾽ὅσονἤθελεθυμός,τοῖςδὲδολοφρονέωνμετέφηπολύμητιςὈδυσσεύς:“κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγακλειτῆς βασιλείης:ὄφρ᾽εἴπωτάμεθυμὸςἐνὶστήθεσσικελεύει:ΕὐρύμαχονδὲμάλιστακαὶἈντίνοονθεοειδέαλίσσομ᾽, ἐπεὶκαὶτοῦτοἔποςκατὰμοῖρανἔειπε,νῦνμὲνπαῦσαιτόξον, ἐπιτρέψαιδὲθεοῖσιν:ἠῶθενδὲθεὸςδώσεικράτοςᾧκ᾽ἐθέλῃσιν.ἀλλ᾽ἄγ᾽ἐμοὶδότετόξονἐΰξοον, ὄφραμεθ᾽ὑμῖνχειρῶνκαὶσθένεοςπειρήσομαι, ἤμοιἔτ᾽ἐστὶνἴς, οἵηπάροςἔσκενἐνὶγναμπτοῖσιμέλεσσιν,ἦἤδημοιὄλεσσενἄλητ᾽ἀκομιστίητε.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἄραπάντεςὑπερφιάλωςνεμέσησαν,δείσαντεςμὴτόξονἐΰξοονἐντανύσειεν.Ἀντίνοοςδ᾽ἐνένιπενἔποςτ᾽ἔφατ᾽ἔκτ᾽ὀνόμαζεν:“ἆ δειλὲ ξείνων, ἔνι τοι φρένες οὐδ᾽ ἠβαιαί:οὐκἀγαπᾷςὃἕκηλοςὑπερφιάλοισιμεθ᾽ἡμῖνδαίνυσαι, οὐδέτιδαιτὸςἀμέρδεαι, αὐτὰρἀκούειςμύθωνἡμετέρωνκαὶῥήσιος; οὐδέτιςἄλλοςἡμετέρωνμύθωνξεῖνοςκαὶπτωχὸςἀκούει.οἶνόςσετρώειμελιηδής, ὅςτεκαὶἄλλουςβλάπτει, ὃςἄνμινχανδὸνἕλῃμηδ᾽αἴσιμαπίνῃ.οἶνοςκαὶΚένταυρον, ἀγακλυτὸνΕὐρυτίωνα,ἄασ᾽ἐνὶμεγάρῳμεγαθύμουΠειριθόοιο,ἐςΛαπίθαςἐλθόνθ᾽: ὁδ᾽ἐπεὶφρέναςἄασενοἴνῳ,μαινόμενοςκάκ᾽ἔρεξεδόμονκάταΠειριθόοιο:ἥρωαςδ᾽ἄχοςεἷλε, διὲκπροθύρουδὲθύραζεἕλκονἀναΐξαντες, ἀπ᾽οὔατανηλέϊχαλκῷῥῖνάςτ᾽ἀμήσαντες: ὁδὲφρεσὶνᾗσινἀασθεὶςἤϊενἣνἄτηνὀχέωνἀεσίφρονιθυμῷ.ἐξοὗΚενταύροισικαὶἀνδράσινεῖκοςἐτύχθη,οἷδ᾽αὐτῷπρώτῳκακὸνεὕρετοοἰνοβαρείων.ὣςκαὶσοὶμέγαπῆμαπιφαύσκομαι, αἴκετὸτόξονἐντανύσῃς: οὐγάρτευἐπητύοςἀντιβολήσειςἡμετέρῳἐνὶδήμῳ, ἄφαρδέσενηῒμελαίνῃεἰςἜχετονβασιλῆα, βροτῶνδηλήμοναπάντων,πέμψομεν: ἔνθενδ᾽οὔτισαώσεαι: ἀλλὰἕκηλοςπῖνέτε, μηδ᾽ἐρίδαινεμετ᾽ἀνδράσικουροτέροισιν.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΠηνελόπεια:“Ἀντίνο᾽, οὐ μὲν καλὸν ἀτέμβειν οὐδὲ δίκαιον ξείνουςΤηλεμάχου, ὅςκεντάδεδώμαθ᾽ἵκηται:ἔλπεαι, αἴχ᾽ὁξεῖνοςὈδυσσῆοςμέγατόξονἐντανύσῃχερσίντεβίηφίτεἧφιπιθήσας,οἴκαδέμ᾽ἄξεσθαικαὶἑὴνθήσεσθαιἄκοιτιν;οὐδ᾽αὐτόςπουτοῦτόγ᾽ἐνὶστήθεσσινἔολπε:μηδέτιςὑμείωντοῦγ᾽εἵνεκαθυμὸνἀχεύωνἐνθάδεδαινύσθω, ἐπεὶοὐδὲμὲνοὐδὲἔοικεν.”τὴνδ᾽αὖτ᾽Εὐρύμαχος, Πολύβουπάϊς, ἀντίονηὔδα:“κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρον Πηνελόπεια,οὔτίσετόνδ᾽ἄξεσθαιὀϊόμεθ᾽: οὐδὲἔοικεν:ἀλλ᾽αἰσχυνόμενοιφάτινἀνδρῶνἠδὲγυναικῶν,μήποτέτιςεἴπῃσικακώτεροςἄλλοςἈχαιῶνἦπολὺχείρονεςἄνδρεςἀμύμονοςἀνδρὸςἄκοιτινμνῶνται, οὐδέτιτόξονἐΰξοονἐντανύουσιν:ἀλλ᾽ἄλλοςτιςπτωχὸςἀνὴρἀλαλήμενοςἐλθὼνῥηϊδίωςἐτάνυσσεβιόν, διὰδ᾽ἧκεσιδήρου.ὣςἐρέουσ᾽, ἡμῖνδ᾽ἂνἐλέγχεαταῦταγένοιτο.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΠηνελόπεια:“Εὐρύμαχ᾽, οὔ πως ἔστιν ἐϋκλεῖας κατὰ δῆμον ἔμμεναιοἳδὴοἶκονἀτιμάζοντεςἔδουσινἀνδρὸςἀριστῆος: τίδ᾽ἐλέγχεαταῦτατίθεσθε;οὗτοςδὲξεῖνοςμάλαμὲνμέγαςἠδ᾽εὐπηγής,πατρὸςδ᾽ἐξἀγαθοῦγένοςεὔχεταιἔμμεναιυἱός.ἀλλ᾽ἄγεοἱδότετόξονἐΰξοον, ὄφραἴδωμεν.ὧδεγὰρἐξερέω, τὸδὲκαὶτετελεσμένονἔσται:εἴκέμινἐντανύσῃ, δώῃδέοἱεὖχοςἈπόλλων,ἕσσωμινχλαῖνάντεχιτῶνάτε, εἵματακαλά,δώσωδ᾽ὀξὺνἄκοντα, κυνῶνἀλκτῆρακαὶἀνδρῶν,καὶξίφοςἄμφηκες: δώσωδ᾽ὑπὸποσσὶπέδιλα,πέμψωδ᾽ὅππημινκραδίηθυμόςτεκελεύει.”τὴνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“μῆτερ ἐμή, τόξον μὲν Ἀχαιῶν οὔ τις ἐμεῖο κρείσσων, ᾧκ᾽ἐθέλω, δόμεναίτεκαὶἀρνήσασθαι,οὔθ᾽ὅσσοικραναὴνἸθάκηνκάτακοιρανέουσιν,οὔθ᾽ὅσσοινήσοισιπρὸςἬλιδοςἱπποβότοιο:τῶνοὔτίςμ᾽ἀέκονταβιήσεται, αἴκ᾽ἐθέλωμικαὶκαθάπαξξείνῳδόμεναιτάδετόξαφέρεσθαι.ἀλλ᾽εἰςοἶκονἰοῦσατὰσ᾽αὐτῆςἔργακόμιζε,ἱστόντ᾽ἠλακάτηντε, καὶἀμφιπόλοισικέλευεἔργονἐποίχεσθαι: τόξονδ᾽ἄνδρεσσιμελήσειπᾶσι, μάλισταδ᾽ἐμοί: τοῦγὰρκράτοςἔστ᾽ἐνὶοἴκῳ.”ἡμὲνθαμβήσασαπάλινοἶκόνδεβεβήκει:παιδὸςγὰρμῦθονπεπνυμένονἔνθετοθυμῷ.ἐςδ᾽ὑπερῷ᾽ἀναβᾶσασὺνἀμφιπόλοισιγυναιξὶκλαῖενἔπειτ᾽Ὀδυσῆα, φίλονπόσιν, ὄφραοἱὕπνονἡδὺνἐπὶβλεφάροισιβάλεγλαυκῶπιςἈθήνη.αὐτὰρὁτόξαλαβὼνφέρεκαμπύλαδῖοςὑφορβός:μνηστῆρεςδ᾽ἄραπάντεςὁμόκλεονἐνμεγάροισιν:ὧδεδέτιςεἴπεσκενέωνὑπερηνορεόντων:“πῆ δὴ καμπύλα τόξα φέρεις, ἀμέγαρτε συβῶτα,πλαγκτέ; τάχ᾽αὖσ᾽ἐφ᾽ὕεσσικύνεςταχέεςκατέδονταιοἶονἀπ᾽ἀνθρώπων, οὓςἔτρεφες, εἴκενἈπόλλωνἡμῖνἱλήκῃσικαὶἀθάνατοιθεοὶἄλλοι.”ὣςφάσαν, αὐτὰρ, ὁθῆκεφέρωναὐτῇἐνὶχώρῃ,δείσας, οὕνεκαπολλοὶὁμόκλεονἐνμεγάροισιν.Τηλέμαχοςδ᾽ἑτέρωθενἀπειλήσαςἐγεγώνει:“ἄττα, πρόσω φέρε τόξα: τάχ᾽ οὐκ εὖ πᾶσι πιθήσεις μήσεκαὶὁπλότερόςπερἐὼνἀγρόνδεδίωμαι,βάλλωνχερμαδίοισι: βίηφιδὲφέρτερόςεἰμι.αἲγὰρπάντωντόσσον, ὅσοικατὰδώματ᾽ἔασι,μνηστήρωνχερσίντεβίηφίτεφέρτεροςεἴην:τῷκετάχαστυγερῶςτιν᾽ἐγὼπέμψαιμινέεσθαιἡμετέρουἐξοἴκου, ἐπεὶκακὰμηχανόωνται.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἄραπάντεςἐπ᾽αὐτῷἡδὺγέλασσανμνηστῆρες, καὶδὴμέθιενχαλεποῖοχόλοιοΤηλεμάχῳ: τὰδὲτόξαφέρωνἀνὰδῶμασυβώτηςἐνχείρεσσ᾽Ὀδυσῆϊδαΐφρονιθῆκεπαραστάς.ἐκδὲκαλεσσάμενοςπροσέφητροφὸνΕὐρύκλειαν:“Τηλέμαχος κέλεταί σε, περίφρων Εὐρύκλεια,κληῗσαιμεγάροιοθύραςπυκινῶςἀραρυίας.ἢνδέτιςἤστοναχῆςἠὲκτύπουἔνδονἀκούσῃἀνδρῶνἡμετέροισινἐνἕρκεσι, μήτιθύραζεπροβλώσκειν, ἀλλ᾽αὐτοῦἀκὴνἔμεναιπαρὰἔργῳ.”ὣςἄρ᾽ἐφώνησεν, τῇδ᾽ἄπτεροςἔπλετομῦθος,κλήϊσενδὲθύραςμεγάρωνεὖναιεταόντων.σιγῇδ᾽ἐξοἴκοιοΦιλοίτιοςἆλτοθύραζε,κλήϊσενδ᾽ἄρ᾽ἔπειταθύραςεὐερκέοςαὐλῆς.κεῖτοδ᾽ὑπ᾽αἰθούσῃὅπλοννεὸςἀμφιελίσσηςβύβλινον, ᾧῥ᾽ἐπέδησεθύρας, ἐςδ᾽ἤϊεναὐτός:ἕζετ᾽ἔπειτ᾽ἐπὶδίφρονἰών, ἔνθενπερἀνέστη,εἰσορόωνὈδυσῆα. ὁδ᾽ἤδητόξονἐνώμαπάντηἀναστρωφῶν, πειρώμενοςἔνθακαὶἔνθα,μὴκέραἶπεςἔδοιενἀποιχομένοιοἄνακτος.ὧδετιςεἴπεσκενἰδὼνἐςπλησίονἄλλον:“ἦ τις θηητὴρ καὶ ἐπίκλοπος ἔπλετο τόξων:ἤῥάνύπουτοιαῦτακαὶαὐτῷοἴκοθικεῖταιἢὅγ᾽ἐφορμᾶταιποιησέμεν, ὡςἐνὶχερσὶνωμᾷἔνθακαὶἔνθακακῶνἔμπαιοςἀλήτης.”ἄλλοςδ᾽αὖεἴπεσκενέωνὑπερηνορεόντων:“αἲ γὰρ δὴ τοσσοῦτον ὀνήσιος ἀντιάσειεν ὡςοὗτόςποτετοῦτοδυνήσεταιἐντανύσασθαι.”ὣςἄρ᾽ἔφανμνηστῆρες: ἀτὰρπολύμητιςὈδυσσεύς,αὐτίκ᾽ἐπεὶμέγατόξονἐβάστασεκαὶἴδεπάντη,ὡςὅτ᾽ἀνὴρφόρμιγγοςἐπιστάμενοςκαὶἀοιδῆςῥηϊδίωςἐτάνυσσενέῳπερὶκόλλοπιχορδήν,ἅψαςἀμφοτέρωθενἐϋστρεφὲςἔντερονοἰός,ὣςἄρ᾽ἄτερσπουδῆςτάνυσενμέγατόξονὈδυσσεύς.δεξιτερῇἄραχειρὶλαβὼνπειρήσατονευρῆς:ἡδ᾽ὑπὸκαλὸνἄεισε, χελιδόνιεἰκέληαὐδήν.μνηστῆρσινδ᾽ἄρ᾽ἄχοςγένετομέγα, πᾶσιδ᾽ἄραχρὼςἐτράπετο: Ζεὺςδὲμεγάλ᾽ἔκτυπεσήματαφαίνων:γήθησέντ᾽ἄρ᾽ἔπειταπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς.ὅττιῥάοἱτέραςἧκεΚρόνουπάϊςἀγκυλομήτεω:εἵλετοδ᾽ὠκὺνὀϊστόν, ὅοἱπαρέκειτοτραπέζῃγυμνός: τοὶδ᾽ἄλλοικοίληςἔντοσθεφαρέτρηςκείατο, τῶντάχ᾽ἔμελλονἈχαιοὶπειρήσεσθαι.τόνῥ᾽ἐπὶπήχειἑλὼνἕλκεννευρὴνγλυφίδαςτε,αὐτόθενἐκδίφροιοκαθήμενος, ἧκεδ᾽ὀϊστὸνἄντατιτυσκόμενος, πελέκεωνδ᾽οὐκἤμβροτεπάντωνπρώτηςστειλειῆς, διὰδ᾽ἀμπερὲςἦλθεθύραζεἰὸςχαλκοβαρής: ὁδὲΤηλέμαχονπροσέειπε:“Τηλέμαχ᾽, οὔ σ᾽ ὁ ξεῖνος ἐνὶ μεγάροισιν ἐλέγχει ἥμενος, οὐδέτιτοῦσκοποῦἤμβροτονοὐδέτιτόξονδὴνἔκαμοντανύων: ἔτιμοιμένοςἔμπεδόνἐστιν,οὐχὥςμεμνηστῆρεςἀτιμάζοντεςὄνονται.νῦνδ᾽ὥρηκαὶδόρπονἈχαιοῖσιντετυκέσθαιἐνφάει, αὐτὰρἔπειτακαὶἄλλωςἑψιάασθαιμολπῇκαὶφόρμιγγι: τὰγάρτ᾽ἀναθήματαδαιτός.”ἦκαὶἐπ᾽ὀφρύσινεῦσεν: ὁδ᾽ἀμφέθετοξίφοςὀξὺΤηλέμαχος, φίλοςυἱὸςὈδυσσῆοςθείοιο,ἀμφὶδὲχεῖραφίληνβάλενἔγχεϊ, ἄγχιδ᾽ἄρ᾽αὐτοῦπὰρθρόνονἑστήκεικεκορυθμένοςαἴθοπιχαλκῷ.