γρηῢςδ᾽εἰςὑπερῷ᾽ἀνεβήσετοκαγχαλόωσα,δεσποίνῃἐρέουσαφίλονπόσινἔνδονἐόντα:γούναταδ᾽ἐρρώσαντο, πόδεςδ᾽ὑπερικταίνοντο.στῆδ᾽ἄρ᾽ὑπὲρκεφαλῆςκαίμινπρὸςμῦθονἔειπεν:“ἔγρεο, Πηνελόπεια, φίλον τέκος, ὄφρα ἴδηαι ὀφθαλμοῖσιτεοῖσιτάτ᾽ἔλδεαιἤματαπάντα.ἦλθ᾽Ὀδυσεὺςκαὶοἶκονἱκάνεται, ὀψέπερἐλθών.μνηστῆραςδ᾽ἔκτεινενἀγήνορας, οἵθ᾽ἑὸνοἶκονκήδεσκονκαὶκτήματ᾽ἔδονβιόωντότεπαῖδα.”τὴνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΠηνελόπεια:“μαῖα φίλη, μάργην σε θεοὶ θέσαν, οἵ τε δύνανται ἄφροναποιῆσαικαὶἐπίφρονάπερμάλ᾽ἐόντα,καίτεχαλιφρονέοντασαοφροσύνηςἐπέβησαν:οἵσέπερἔβλαψαν: πρὶνδὲφρέναςαἰσίμηἦσθα.τίπτεμελωβεύειςπολυπενθέαθυμὸνἔχουσανταῦταπαρὲξἐρέουσακαὶἐξὕπνουμ᾽ἀνεγείρειςἡδέος, ὅςμ᾽ἐπέδησεφίλαβλέφαρ᾽ἀμφικαλύψας;οὐγάρπωτοιόνδεκατέδραθον, ἐξοὗὈδυσσεὺςᾤχετ᾽ἐποψόμενοςΚακοΐλιονοὐκὀνομαστήν.ἀλλ᾽ἄγενῦνκατάβηθικαὶἂψἔρχευμέγαρόνδε.εἰγάρτίςμ᾽ἄλληγεγυναικῶν, αἵμοιἔασι,ταῦτ᾽ἐλθοῦσ᾽ἤγγειλεκαὶἐξὕπνουἀνέγειρεν,τῷκετάχαστυγερῶςμινἐγὼνἀπέπεμψανέεσθαιαὖτιςἔσωμέγαρον: σὲδὲτοῦτόγεγῆραςὀνήσει.”τὴνδ᾽αὖτεπροσέειπεφίλητροφὸςΕὐρύκλεια:“οὔ τί σε λωβεύω, τέκνον φίλον, ἀλλ᾽ ἔτυμόν τοι ἦλθ᾽Ὀδυσεὺςκαὶοἶκονἱκάνεται, ὡςἀγορεύω,ὁξεῖνος, τὸνπάντεςἀτίμωνἐνμεγάροισι.Τηλέμαχοςδ᾽ἄραμινπάλαιᾔδεενἔνδονἐόντα,ἀλλὰσαοφροσύνῃσινοήματαπατρὸςἔκευθεν,ὄφρ᾽ἀνδρῶντίσαιτοβίηνὑπερηνορεόντων.”ὣςἔφαθ᾽, ἡδ᾽ἐχάρηκαὶἀπὸλέκτροιοθοροῦσαγρηῒπεριπλέχθη, βλεφάρωνδ᾽ἀπὸδάκρυονἧκεν:καίμινφωνήσασ᾽ἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“εἰ δ᾽ ἄγε δή μοι, μαῖα φίλη, νημερτὲς ἐνίσπες,εἰἐτεὸνδὴοἶκονἱκάνεται, ὡςἀγορεύεις,ὅππωςδὴμνηστῆρσινἀναιδέσιχεῖραςἐφῆκεμοῦνοςἐών, οἱδ᾽αἰὲνἀολλέεςἔνδονἔμιμνον.”τὴνδ᾽αὖτεπροσέειπεφίλητροφὸςΕὐρύκλεια:“οὐκ ἴδον, οὐ πυθόμην, ἀλλὰ στόνον οἶον ἄκουσα κτεινομένων: ἡμεῖςδὲμυχῷθαλάμωνεὐπήκτωνἥμεθ᾽ἀτυζόμεναι, σανίδεςδ᾽ἔχονεὖἀραρυῖαι,πρίνγ᾽ὅτεδήμεσὸςυἱὸςἀπὸμεγάροιοκάλεσσεΤηλέμαχος: τὸνγάρῥαπατὴρπροέηκεκαλέσσαι.εὗρονἔπειτ᾽Ὀδυσῆαμετὰκταμένοισινέκυσσινἑσταόθ᾽: οἱδέμινἀμφί, κραταίπεδονοὖδαςἔχοντες,κείατ᾽ἐπ᾽ἀλλήλοισιν: ἰδοῦσάκεθυμὸνἰάνθης.νῦνδ᾽οἱμὲνδὴπάντεςἐπ᾽αὐλείῃσιθύρῃσινἀθρόοι, αὐτὰρὁδῶμαθεειοῦταιπερικαλλές,πῦρμέγακηάμενος: σὲδέμεπροέηκεκαλέσσαι.ἀλλ᾽ἕπευ, ὄφρασφῶϊνἐϋφροσύνηςἐπιβῆτονἀμφοτέρωφίλονἦτορ, ἐπεὶκακὰπολλὰπέποσθε.νῦνδ᾽ἤδητόδεμακρὸνἐέλδωρἐκτετέλεσται:ἦλθεμὲναὐτὸςζωὸςἐφέστιος, εὗρεδὲκαὶσὲκαὶπαῖδ᾽ἐνμεγάροισι: κακῶςδ᾽οἵπέρμινἔρεζονμνηστῆρες, τοὺςπάνταςἐτίσατοᾧἐνὶοἴκῳ.”τὴνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΠηνελόπεια:“μαῖα φίλη, μή πω μέγ᾽ ἐπεύχεο καγχαλόωσα.οἶσθαγὰρὥςκ᾽ἀσπαστὸςἐνὶμεγάροισιφανείηπᾶσι, μάλισταδ᾽ἐμοίτεκαὶυἱέϊ, τὸντεκόμεσθα:ἀλλ᾽οὐκἔσθ᾽ὅδεμῦθοςἐτήτυμος, ὡςἀγορεύεις,ἀλλάτιςἀθανάτωνκτεῖνεμνηστῆραςἀγαυούς,ὕβρινἀγασσάμενοςθυμαλγέακαὶκακὰἔργα.οὔτιναγὰρτίεσκονἐπιχθονίωνἀνθρώπων,οὐκακὸνοὐδὲμὲνἐσθλόν, ὅτιςσφέαςεἰσαφίκοιτο:τῷδι᾽ἀτασθαλίαςἔπαθονκακόν: αὐτὰρὈδυσσεὺςὤλεσετηλοῦνόστονἈχαιΐδος, ὤλετοδ᾽αὐτός.”τὴνδ᾽ἠμείβετ᾽ἔπειταφίλητροφὸςΕὐρύκλεια:“τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων,ἣπόσινἔνδονἐόνταπαρ᾽ἐσχάρῃοὔποτ᾽ἔφησθαοἴκαδ᾽ἐλεύσεσθαι: θυμὸςδέτοιαἰὲνἄπιστος.ἀλλ᾽ἄγετοικαὶσῆμαἀριφραδὲςἄλλοτιεἴπω,οὐλήν, τήνποτέμινσῦςἤλασελευκῷὀδόντι.τὴνἀπονίζουσαφρασάμην, ἔθελονδὲσοὶαὐτῇεἰπέμεν: ἀλλάμεκεῖνοςἑλὼνἐπὶμάστακαχερσὶνοὐκἔαεἰπέμεναιπολυϊδρείῃσινόοιο.ἀλλ᾽ἕπευ: αὐτὰρἐγὼνἐμέθενπεριδώσομαιαὐτῆς,αἴκένσ᾽ἐξαπάφω, κτεῖναίμ᾽οἰκτίστῳὀλέθρῳ.”τὴνδ᾽ἠμείβετ᾽ἔπειταπερίφρωνΠηνελόπεια:“μαῖα φίλη, χαλεπόν σε θεῶν αἰειγενετάων δήνεαεἴρυσθαι, μὰλαπερπολύϊδρινἐοῦσαν.ἀλλ᾽ἔμπηςἴομενμετὰπαῖδ᾽ἐμόν, ὄφραἴδωμαιἄνδραςμνηστῆραςτεθνηότας, ἠδ᾽ὃςἔπεφνεν.”ὣςφαμένηκατέβαιν᾽ὑπερώϊα: πολλὰδέοἱκῆρὥρμαιν᾽, ἢἀπάνευθεφίλονπόσινἐξερεείνοι,ἦπαρστᾶσακύσειεκάρηκαὶχεῖρελαβοῦσα.ἡδ᾽ἐπεὶεἰσῆλθενκαὶὑπέρβηλάϊνονοὐδόν,ἕζετ᾽ἔπειτ᾽Ὀδυσῆοςἐναντίη, ἐνπυρὸςαὐγῇ,τοίχουτοῦἑτέρου: ὁδ᾽ἄραπρὸςκίοναμακρὴνἧστοκάτωὁρόων, ποτιδέγμενοςεἴτίμινεἴποιἰφθίμηπαράκοιτις, ἐπεὶἴδενὀφθαλμοῖσιν.ἡδ᾽ἄνεωδὴνἧστο, τάφοςδέοἱἦτορἵκανεν:ὄψειδ᾽ἄλλοτεμένμινἐνωπαδίωςἐσίδεσκεν,ἄλλοτεδ᾽ἀγνώσασκεκακὰχροῒεἵματ᾽ἔχοντα.Τηλέμαχοςδ᾽ἐνένιπενἔποςτ᾽ἔφατ᾽ἔκτ᾽ὀνόμαξε:“μῆτερ ἐμή, δύσμητερ, ἀπηνέα θυμὸν ἔχουσα,τίφθ᾽οὕτωπατρὸςνοσφίζεαι, οὐδὲπαρ᾽αὐτὸνἑζομένημύθοισινἀνείρεαιοὐδὲμεταλλᾷς;οὐμένκ᾽ἄλληγ᾽ὧδεγυνὴτετληότιθυμῷἀνδρὸςἀφεσταίη, ὅςοἱκακὰπολλὰμογήσαςἔλθοιἐεικοστῷἔτεϊἐςπατρίδαγαῖαν:σοὶδ᾽αἰεὶκραδίηστερεωτέρηἐστὶλίθοιο.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΠηνελόπεια:“τέκνον ἐμόν, θυμός μοι ἐνὶ στήθεσσι τέθηπεν,οὐδέτιπροσφάσθαιδύναμαιἔποςοὐδ᾽ἐρέεσθαιοὐδ᾽εἰςὦπαἰδέσθαιἐναντίον. εἰδ᾽ἐτεὸνδὴἔστ᾽Ὀδυσεὺςκαὶοἶκονἱκάνεται, ἦμάλανῶϊγνωσόμεθ᾽ἀλλήλωνκαὶλώϊον: ἔστιγὰρἡμῖνσήμαθ᾽, ἃδὴκαὶνῶϊκεκρυμμέναἴδμενἀπ᾽ἄλλων.”ὣςφάτο, μείδησενδὲπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς,αἶψαδὲΤηλέμαχονἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“Τηλέμαχ᾽, ἦ τοι μητέρ᾽ ἐνὶ μεγάροισιν ἔασον πειράζεινἐμέθεν: τάχαδὲφράσεταικαὶἄρειον.νῦνδ᾽ὅττιῥυπόω, κακὰδὲχροῒεἵματαεἷμαι,τοὔνεκ᾽ἀτιμάζειμεκαὶοὔπωφησὶτὸνεἶναι.ἡμεῖςδὲφραζώμεθ᾽ὅπωςὄχ᾽ἄρισταγένηται.καὶγάρτίςθ᾽ἕναφῶτακατακτείναςἐνὶδήμῳ,ᾧμὴπολλοὶἔωσινἀοσσητῆρεςὀπίσσω,φεύγειπηούςτεπρολιπὼνκαὶπατρίδαγαῖαν:ἡμεῖςδ᾽ἕρμαπόληοςἀπέκταμεν, οἳμέγ᾽ἄριστοικούρωνεἰνἸθάκῃ: τὰδέσεφράζεσθαιἄνωγα.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“αὐτὸς ταῦτά γε λεῦσσε, πάτερ φίλε: σὴν γὰρ ἀρίστην μῆτινἐπ᾽ἀνθρώπουςφάσ᾽ἔμμεναι, οὐδέκέτίςτοιἄλλοςἀνὴρἐρίσειεκαταθνητῶνἀνθρώπων.ἡμεῖςδ᾽ἐμμεμαῶτεςἅμ᾽ἑψόμεθ᾽, οὐδέτίφημιἀλκῆςδευήσεσθαι, ὅσηδύναμίςγεπάρεστιν.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς“τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω ὥς μοι δοκεῖ εἶναι ἄριστα.πρῶταμὲνἂρλούσασθεκαὶἀμφιέσασθεχιτῶνας,δμῳὰςδ᾽ἐνμεγάροισινἀνώγετεεἵμαθ᾽ἑλέσθαι:αὐτὰρθεῖοςἀοιδὸςἔχωνφόρμιγγαλίγειανἡμῖνἡγείσθωφιλοπαίγμονοςὀρχηθμοῖο,ὥςκέντιςφαίηγάμονἔμμεναιἐκτὸςἀκούων,ἢἀν᾽ὁδὸνστείχων, ἢοἳπεριναιετάουσι:μὴπρόσθεκλέοςεὐρὺφόνουκατὰἄστυγένηταιἀνδρῶνμνηστήρων, πρίνγ᾽ἡμέαςἐλθέμενἔξωἀγρὸνἐςἡμέτερονπολυδένδρεον: ἔνθαδ᾽ἔπειταφρασσόμεθ᾽ὅττικεκέρδοςὈλύμπιοςἐγγυαλίξῃ.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἄρατοῦμάλαμὲνκλύονἠδ᾽ἐπίθοντοπρῶταμὲνοὖνλούσαντοκαὶἀμφιέσαντοχιτῶνας,ὅπλισθενδὲγυναῖκες: ὁδ᾽εἵλετοθεῖοςἀοιδὸςφόρμιγγαγλαφυρήν, ἐνδέσφισινἵμερονὦρσεμολπῆςτεγλυκερῆςκαὶἀμύμονοςὀρχηθμοῖο.τοῖσινδὲμέγαδῶμαπεριστεναχίζετοποσσὶνἀνδρῶνπαιζόντωνκαλλιζώνωντεγυναικῶν.ὧδεδέτιςεἴπεσκεδόμωνἔκτοσθενἀκούων:“ἦ μάλα δή τις ἔγημε πολυμνήστην βασίλειαν:σχετλίη, οὐδ᾽ἔτληπόσιοςοὗκουριδίοιοεἴρυσθαιμέγαδῶμαδιαμπερές, ἧοςἵκοιτο.”ὣςἄρατιςεἴπεσκε, τὰδ᾽οὐκἴσανὡςἐτέτυκτο.αὐτὰρὈδυσσῆαμεγαλήτοραᾧἐνὶοἴκῳΕὐρυνόμηταμίηλοῦσενκαὶχρῖσενἐλαίῳ,ἀμφὶδέμινφᾶροςκαλὸνβάλενἠδὲχιτῶνα:αὐτὰρκὰκκεφαλῆςκάλλοςπολὺχεῦενἈθήνημείζονάτ᾽εἰσιδέεινκαὶπάσσονα: κὰδδὲκάρητοςοὔλαςἧκεκόμας, ὑακινθίνῳἄνθειὁμοίας.ὡςδ᾽ὅτετιςχρυσὸνπεριχεύεταιἀργύρῳἀνὴρἴδρις, ὃνἭφαιστοςδέδαενκαὶΠαλλὰςἈθήνητέχνηνπαντοίην, χαρίενταδὲἔργατελείει:ὣςμὲντῷπερίχευεχάρινκεφαλῇτεκαὶὤμοις.ἐκδ᾽ἀσαμίνθουβῆδέμαςἀθανάτοισινὁμοῖος:ἂψδ᾽αὖτιςκατ᾽ἄρ᾽ἕζετ᾽ἐπὶθρόνουἔνθενἀνέστη,ἀντίονἧςἀλόχου, καίμινπρὸςμῦθονἔειπε:“δαιμονίη, περί σοί γε γυναικῶν θηλυτεράων κῆρἀτέραμνονἔθηκανὈλύμπιαδώματ᾽ἔχοντες:οὐμένκ᾽ἄλληγ᾽ὧδεγυνὴτετληότιθυμῷἀνδρὸςἀφεσταίη, ὅςοἱκακὰπολλὰμογήσαςἔλθοιἐεικοστῷἔτεϊἐςπατρίδαγαῖαν.ἀλλ᾽ἄγεμοι, μαῖα, στόρεσονλέχος, ὄφρακαὶαὐτὸςλέξομαι: ἦγὰρτῇγεσιδήρεονἐνφρεσὶἦτορ.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΠηνελόπεια:“δαιμόνι᾽, οὔτ᾽ ἄρ τι μεγαλίζομαι οὔτ᾽ ἀθερίζω οὔτελίηνἄγαμαι, μάλαδ᾽εὖοἶδ᾽οἷοςἔησθαἐξἸθάκηςἐπὶνηὸςἰὼνδολιχηρέτμοιο.ἀλλ᾽ἄγεοἱστόρεσονπυκινὸνλέχος, Εὐρύκλεια,ἐκτὸςἐϋσταθέοςθαλάμου, τόνῥ᾽αὐτὸςἐποίει:ἔνθαοἱἐκθεῖσαιπυκινὸνλέχοςἐμβάλετ᾽εὐνήν,κώεακαὶχλαίναςκαὶῥήγεασιγαλόεντα.”ὣςἄρ᾽ἔφηπόσιοςπειρωμένη: αὐτὰρὈδυσσεὺςὀχθήσαςἄλοχονπροσεφώνεεκεδνὰἰδυῖαν:“ὦ γύναι, ἦ μάλα τοῦτο ἔπος θυμαλγὲς ἔειπες:τίςδέμοιἄλλοσεθῆκελέχος; χαλεπὸνδέκενεἴηκαὶμάλ᾽ἐπισταμένῳ, ὅτεμὴθεὸςαὐτὸςἐπελθὼνῥηϊδίωςἐθέλωνθείηἄλλῃἐνὶχώρῃ.ἀνδρῶνδ᾽οὔκέντιςζωὸςβροτός, οὐδὲμάλ᾽ἡβῶν,ῥεῖαμετοχλίσσειεν, ἐπεὶμέγασῆματέτυκταιἐνλέχειἀσκητῷ: τὸδ᾽ἐγὼκάμονοὐδέτιςἄλλος.θάμνοςἔφυτανύφυλλοςἐλαίηςἕρκεοςἐντός,ἀκμηνὸςθαλέθων: πάχετοςδ᾽ἦνἠΰτεκίων.τῷδ᾽ἐγὼἀμφιβαλὼνθάλαμονδέμον, ὄφρ᾽ἐτέλεσσα,πυκνῇσινλιθάδεσσι, καὶεὖκαθύπερθενἔρεψα,κολλητὰςδ᾽ἐπέθηκαθύρας, πυκινῶςἀραρυίας.καὶτότ᾽ἔπειτ᾽ἀπέκοψακόμηντανυφύλλουἐλαίης,κορμὸνδ᾽ἐκῥίζηςπροταμὼνἀμφέξεσαχαλκῷεὖκαὶἐπισταμένως, καὶἐπὶστάθμηνἴθυνα,ἑρμῖν᾽ἀσκήσας, τέτρηναδὲπάντατερέτρῳ.ἐκδὲτοῦἀρχόμενοςλέχοςἔξεον, ὄφρ᾽ἐτέλεσσα,δαιδάλλωνχρυσῷτεκαὶἀργύρῳἠδ᾽ἐλέφαντι:ἐκδ᾽ἐτάνυσσαἱμάνταβοὸςφοίνικιφαεινόν.οὕτωτοιτόδεσῆμαπιφαύσκομαι: οὐδέτιοἶδα,ἤμοιἔτ᾽ἔμπεδόνἐστι, γύναι, λέχος, ἦέτιςἤδηἀνδρῶνἄλλοσεθῆκε, ταμὼνὕποπυθμέν᾽ἐλαίης.”ὣςφάτο, τῆςδ᾽αὐτοῦλύτογούνατακαὶφίλονἦτορ,σήματ᾽ἀναγνούσῃτάοἱἔμπεδαπέφραδ᾽Ὀδυσσεύς:δακρύσασαδ᾽ἔπειτ᾽ἰθὺςδράμεν, ἀμφὶδὲχεῖραςδειρῇβάλλ᾽Ὀδυσῆϊ, κάρηδ᾽ἔκυσ᾽ἠδὲπροσηύδα:“μή μοι, Ὀδυσσεῦ, σκύζευ, ἐπεὶ τά περ ἄλλα μάλιστα ἀνθρώπωνπέπνυσο: θεοὶδ᾽ὤπαζονὀϊζύν,οἳνῶϊνἀγάσαντοπαρ᾽ἀλλήλοισιμένοντεἥβηςταρπῆναικαὶγήραοςοὐδὸνἱκέσθαι.αὐτὰρμὴνῦνμοιτόδεχώεομηδὲνεμέσσα,οὕνεκάσ᾽οὐτὸπρῶτον, ἐπεὶἴδον, ὧδ᾽ἀγάπησα.αἰεὶγάρμοιθυμὸςἐνὶστήθεσσιφίλοισινἐρρίγειμήτίςμεβροτῶνἀπάφοιτοἔπεσσινἐλθών: πολλοὶγὰρκακὰκέρδεαβουλεύουσιν.οὐδέκενἈργείηἙλένη, Διὸςἐκγεγαυῖα,ἀνδρὶπαρ᾽ἀλλοδαπῷἐμίγηφιλότητικαὶεὐνῇ,εἰᾔδηὅμιναὖτιςἀρήϊοιυἷεςἈχαιῶνἀξέμεναιοἶκόνδεφίληνἐςπατρίδ᾽ἔμελλον.τὴνδ᾽ἦτοιῥέξαιθεὸςὤρορενἔργονἀεικές:τὴνδ᾽ἄτηνοὐπρόσθενἑῷἐγκάτθετοθυμῷλυγρήν, ἐξἧςπρῶτακαὶἡμέαςἵκετοπένθος.νῦνδ᾽, ἐπεὶἤδησήματ᾽ἀριφραδέακατέλεξαςεὐνῆςἡμετέρης, ἣνοὐβροτὸςἄλλοςὀπώπει,ἀλλ᾽οἶοισύτ᾽ἐγώτεκαὶἀμφίπολοςμίαμούνη,Ἀκτορίς, ἥνμοιδῶκεπατὴρἔτιδεῦροκιούσῃ,ἣνῶϊνεἴρυτοθύραςπυκινοῦθαλάμοιο,πείθειςδήμευθυμόν, ἀπηνέαπερμάλ᾽ἐόντα.”ὣςφάτο, τῷδ᾽ἔτιμᾶλλονὑφ᾽ἵμερονὦρσεγόοιο:κλαῖεδ᾽ἔχωνἄλοχονθυμαρέα, κεδνὰἰδυῖαν.ὡςδ᾽ὅτ᾽ἂνἀσπάσιοςγῆνηχομένοισιφανήῃ,ὧντεΠοσειδάωνεὐεργέανῆ᾽ἐνὶπόντῳῥαίσῃ, ἐπειγομένηνἀνέμῳκαὶκύματιπηγῷ:παῦροιδ᾽ἐξέφυγονπολιῆςἁλὸςἤπειρόνδενηχόμενοι, πολλὴδὲπερὶχροῒτέτροφενἅλμη,ἀσπάσιοιδ᾽ἐπέβανγαίης, κακότηταφυγόντες:ὣςἄρατῇἀσπαστὸςἔηνπόσιςεἰσοροώσῃ,δειρῆςδ᾽οὔπωπάμπανἀφίετοπήχεελευκώ.καίνύκ᾽ὀδυρομένοισιφάνηῥοδοδάκτυλοςἨώς,εἰμὴἄρ᾽ἄλλ᾽ἐνόησεθεὰγλαυκῶπιςἈθήνη.νύκταμὲνἐνπεράτῃδολιχὴνσχέθεν, Ἠῶδ᾽αὖτεῥύσατ᾽ἐπ᾽Ὠκεανῷχρυσόθρονον, οὐδ᾽ἔαἵππουςζεύγνυσθ᾽ὠκύποδας, φάοςἀνθρώποισιφέροντας,ΛάμπονκαὶΦαέθονθ᾽, οἵτ᾽Ἠῶπῶλοιἄγουσι.καὶτότ᾽ἄρ᾽ἣνἄλοχονπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς“ὦ γύναι, οὐ γάρ πω πάντων ἐπὶ πείρατ᾽ ἀέθλων ἤλθομεν, ἀλλ᾽ἔτ᾽ὄπισθενἀμέτρητοςπόνοςἔσται,πολλὸςκαὶχαλεπός, τὸνἐμὲχρὴπάντατελέσσαι.ὣςγάρμοιψυχὴμαντεύσατοΤειρεσίαοἤματιτῷὅτεδὴκατέβηνδόμονἌϊδοςεἴσω,νόστονἑταίροισινδιζήμενοςἠδ᾽ἐμοὶαὐτῷ.ἀλλ᾽ἔρχευ, λέκτρονδ᾽ἴομεν, γύναι, ὄφρακαὶἤδηὕπνῳὕπογλυκερῷταρπώμεθακοιμηθέντε.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΠηνελόπεια:“εὐνὴ μὲν δή σοί γε τότ᾽ ἔσσεται ὁππότε θυμῷ σῷἐθέλῃς, ἐπεὶἄρσεθεοὶποίησανἱκέσθαιοἶκονἐϋκτίμενονκαὶσὴνἐςπατρίδαγαῖαν:ἀλλ᾽ἐπεὶἐφράσθηςκαίτοιθεὸςἔμβαλεθυμῷ,εἴπ᾽ἄγεμοιτὸνἄεθλον, ἐπεὶκαὶὄπισθεν, ὀΐω,πεύσομαι, αὐτίκαδ᾽ἐστὶδαήμεναιοὔτιχέρειον.”τὴνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς:“δαιμονίη, τί τ᾽ ἄρ᾽ αὖ με μάλ᾽ ὀτρύνουσα κελεύεις εἰπέμεν; αὐτὰρἐγὼμυθήσομαιοὐδ᾽ἐπικεύσω.οὐμέντοιθυμὸςκεχαρήσεται: οὐδὲγὰραὐτὸςχαίρω, ἐπεὶμάλαπολλὰβροτῶνἐπὶἄστε᾽ἄνωγενἐλθεῖν, ἐνχείρεσσινἔχοντ᾽εὐῆρεςἐρετμόν,εἰςὅκετοὺςἀφίκωμαιοἳοὐκἴσασιθάλασσανἀνέρες, οὐδέθ᾽ἅλεσσιμεμιγμένονεἶδαρἔδουσιν:οὐδ᾽ἄρατοίγ᾽ἴσασινέαςφοινικοπαρῄους,οὐδ᾽εὐήρε᾽ἐρετμά, τάτεπτερὰνηυσὶπέλονται.σῆμαδέμοιτόδ᾽ἔειπενἀριφραδές, οὐδέσεκεύσω:ὁππότεκενδήμοιξυμβλήμενοςἄλλοςὁδίτηςφήῃἀθηρηλοιγὸνἔχεινἀνὰφαιδίμῳὤμῳ,καὶτότεμ᾽ἐνγαίῃπήξαντ᾽ἐκέλευενἐρετμόν,ἔρξανθ᾽ἱερὰκαλὰΠοσειδάωνιἄνακτι,ἀρνειὸνταῦρόντεσυῶντ᾽ἐπιβήτορακάπρον,οἴκαδ᾽ἀποστείχειν, ἔρδεινθ᾽ἱερὰςἑκατόμβαςἀθανάτοισιθεοῖσι, τοὶοὐρανὸνεὐρὺνἔχουσι,πᾶσιμάλ᾽ἑξείης: θάνατοςδέμοιἐξἁλὸςαὐτῷἀβληχρὸςμάλατοῖοςἐλεύσεται, ὅςκέμεπέφνῃγήραςὕπολιπαρῷἀρημένον: ἀμφὶδὲλαοὶὄλβιοιἔσσονται: τὰδέμοιφάτοπάντατελεῖσθαι.”τὸνδ᾽αὖτεπροσέειπεπερίφρωνΠηνελόπεια:“εἰ μὲν δὴ γῆράς γε θεοὶ τελέουσιν ἄρειον,ἐλπωρήτοιἔπειτακακῶνὑπάλυξινἔσεσθαι.”ὣςοἱμὲντοιαῦταπρὸςἀλλήλουςἀγόρευον:τόφραδ᾽ἄρ᾽Εὐρυνόμητεἰδὲτροφὸςἔντυονεὐνὴνἐσθῆτοςμαλακῆς, δαΐδωνὕπολαμπομενάων.αὐτὰρἐπεὶστόρεσανπυκινὸνλέχοςἐγκονέουσαι,γρηῢςμὲνκείουσαπάλινοἶκόνδεβεβήκει,τοῖσινδ᾽Εὐρυνόμηθαλαμηπόλοςἡγεμόνευενἐρχομένοισιλέχοσδε, δάοςμετὰχερσὶνἔχουσα:ἐςθάλαμονδ᾽ἀγαγοῦσαπάλινκίεν. οἱμὲνἔπειταἀσπάσιοιλέκτροιοπαλαιοῦθεσμὸνἵκοντο:αὐτὰρΤηλέμαχοςκαὶβουκόλοςἠδὲσυβώτηςπαῦσανἄρ᾽ὀρχηθμοῖοπόδας, παῦσανδὲγυναῖκας,αὐτοὶδ᾽εὐνάζοντοκατὰμέγαρασκιόεντα.τὼδ᾽ἐπεὶοὖνφιλότητοςἐταρπήτηνἐρατεινῆς,τερπέσθηνμύθοισι, πρὸςἀλλήλουςἐνέποντε,ἡμὲνὅσ᾽ἐνμεγάροισινἀνέσχετοδῖαγυναικῶν,ἀνδρῶνμνηστήρωνἐσορῶσ᾽ἀΐδηλονὅμιλον,οἳἕθενεἵνεκαπολλά, βόαςκαὶἴφιαμῆλα,ἔσφαζον, πολλὸςδὲπίθωνἠφύσσετοοἶνος:αὐτὰρὁδιογενὴςὈδυσεὺςὅσακήδε᾽ἔθηκενἀνθρώποιςὅσατ᾽αὐτὸςὀϊζύσαςἐμόγησε,πάντ᾽ἔλεγ᾽: ἡδ᾽ἄρ᾽ἐτέρπετ᾽ἀκούουσ᾽, οὐδέοἱὕπνοςπῖπτενἐπὶβλεφάροισιπάροςκαταλέξαιἅπαντα.ἤρξατοδ᾽ὡςπρῶτονΚίκοναςδάμασ᾽, αὐτὰρἔπειταἦλθ᾽ἐςΛωτοφάγωνἀνδρῶνπίειρανἄρουραν:ἠδ᾽ὅσαΚύκλωψἔρξε, καὶὡςἀπετίσατοποινὴνἰφθίμωνἑτάρων, οὓςἤσθιενοὐδ᾽ἐλέαιρεν:ἠδ᾽ὡςΑἴολονἵκεθ᾽, ὅμινπρόφρωνὑπέδεκτοκαὶπέμπ᾽, οὐδέπωαἶσαφίληνἐςπατρίδ᾽ἱκέσθαιἤην, ἀλλάμιναὖτιςἀναρπάξασαθύελλαπόντονἐπ᾽ἰχθυόενταφέρενβαρέαστενάχοντα:ἠδ᾽ὡςΤηλέπυλονΛαιστρυγονίηνἀφίκανεν,οἳνῆάςτ᾽ὄλεσανκαὶἐϋκνήμιδαςἑταίρουςπάντας: Ὀδυσσεὺςδ᾽οἶοςὑπέκφυγενηῒμελαίνῃ:καὶΚίρκηςκατέλεξεδόλονπολυμηχανίηντε,ἠδ᾽ὡςεἰςἈΐδεωδόμονἤλυθενεὐρώεντα,ψυχῇχρησόμενοςΘηβαίουΤειρεσίαο,νηῒπολυκλήϊδι, καὶεἴσιδεπάνταςἑταίρουςμητέραθ᾽, ἥμινἔτικτεκαὶἔτρεφετυτθὸνἐόντα:ἠδ᾽ὡςΣειρήνωνἁδινάωνφθόγγονἄκουσεν,ὥςθ᾽ἵκετοΠλαγκτὰςπέτραςδεινήντεΧάρυβδινΣκύλληνθ᾽, ἣνοὔπώποτ᾽ἀκήριοιἄνδρεςἄλυξαν:ἠδ᾽ὡςἨελίοιοβόαςκατέπεφνονἑταῖροι:ἠδ᾽ὡςνῆαθοὴνἔβαλεψολόεντικεραυνῷΖεὺςὑψιβρεμέτης, ἀπὸδ᾽ἔφθιθενἐσθλοὶἑταῖροιπάντεςὁμῶς, αὐτὸςδὲκακὰςὑπὸκῆραςἄλυξεν:ὥςθ᾽ἵκετ᾽ὨγυγίηννῆσοννύμφηντεΚαλυψώ,ἣδήμινκατέρυκε, λιλαιομένηπόσινεἶναι,ἐνσπέσσιγλαφυροῖσι, καὶἔτρεφενἠδὲἔφασκεθήσεινἀθάνατονκαὶἀγήραονἤματαπάντα:ἀλλὰτοῦοὔποτεθυμὸνἐνὶστήθεσσινἔπειθεν:ἠδ᾽ὡςἐςΦαίηκαςἀφίκετοπολλὰμογήσας,οἳδήμινπερὶκῆριθεὸνὣςτιμήσαντοκαὶπέμψανσὺννηῒφίληνἐςπατρίδαγαῖαν,χαλκόντεχρυσόντεἅλιςἐσθῆτάτεδόντες.τοῦτ᾽ἄραδεύτατονεἶπενἔπος, ὅτεοἱγλυκὺςὕπνοςλυσιμελὴςἐπόρουσε, λύωνμελεδήματαθυμοῦ.ἡδ᾽αὖτ᾽ἄλλ᾽ἐνόησεθεὰγλαυκῶπιςἈθήνη:ὁππότεδήῥ᾽Ὀδυσῆαἐέλπετοὃνκατὰθυμὸνεὐνῆςἧςἀλόχουταρπήμεναιἠδὲκαὶὕπνου,αὐτίκ᾽ἀπ᾽Ὠκεανοῦχρυσόθρονονἠριγένειανὦρσεν, ἵν᾽ἀνθρώποισιφόωςφέροι: ὦρτοδ᾽Ὀδυσσεὺςεὐνῆςἐκμαλακῆς, ἀλόχῳδ᾽ἐπὶμῦθονἔτελλεν:“ὦ γύναι, ἤδη μὲν πολέων κεκορήμεθ᾽ ἀέθλων ἀμφοτέρω, σὺμὲνἐνθάδ᾽ἐμὸνπολυκηδέανόστονκλαίουσ᾽. αὐτὰρἐμὲΖεὺςἄλγεσικαὶθεοὶἄλλοιἱέμενονπεδάασκονἐμῆςἀπὸπατρίδοςαἴης:νῦνδ᾽ἐπεὶἀμφοτέρωπολυήρατονἱκόμεθ᾽εὐνήν,κτήματαμὲντάμοιἔστι, κομιζέμενἐνμεγάροισι,μῆλαδ᾽ἅμοιμνηστῆρεςὑπερφίαλοικατέκειραν,πολλὰμὲναὐτὸςἐγὼληΐσσομαι, ἄλλαδ᾽Ἀχαιοὶδώσουσ᾽, εἰςὅκεπάνταςἐνιπλήσωσινἐπαύλους.ἀλλ᾽ἦτοιμὲνἐγὼπολυδένδρεονἀγρὸνἔπειμι,ὀψόμενοςπατέρ᾽ἐσθλόν, ὅμοιπυκινῶςἀκάχηται:σοὶδέ, γύναι, τάδ᾽ἐπιτέλλω, πινυτῇπερἐούσῃ:αὐτίκαγὰρφάτιςεἶσινἅμ᾽ἠελίῳἀνιόντιἀνδρῶνμνηστήρων, οὓςἔκτανονἐνμεγάροισιν:εἰςὑπερῷ᾽ἀναβᾶσασὺνἀμφιπόλοισιγυναιξὶνἧσθαι, μηδέτιναπροτιόσσεομηδ᾽ἐρέεινε.”ἦῥακαὶἀμφ᾽ὤμοισινἐδύσετοτεύχεακαλά,ὦρσεδὲΤηλέμαχονκαὶβουκόλονἠδὲσυβώτην,πάνταςδ᾽ἔντε᾽ἄνωγενἀρήϊαχερσὶνἑλέσθαι.οἱδέοἱοὐκἀπίθησαν, ἐθωρήσσοντοδὲχαλκῷ,ὤϊξανδὲθύρας, ἐκδ᾽ἤϊον: ἦρχεδ᾽Ὀδυσσεύς.ἤδημὲνφάοςἦενἐπὶχθόνα, τοὺςδ᾽ἄρ᾽Ἀθήνηνυκτὶκατακρύψασαθοῶςἐξῆγεπόληος.