ἙρμῆςδὲψυχὰςΚυλλήνιοςἐξεκαλεῖτοἀνδρῶνμνηστήρων: ἔχεδὲῥάβδονμετὰχερσὶνκαλὴνχρυσείην, τῇτ᾽ἀνδρῶνὄμματαθέλγειὧνἐθέλει, τοὺςδ᾽αὖτεκαὶὑπνώονταςἐγείρει:τῇῥ᾽ἄγεκινήσας, ταὶδὲτρίζουσαιἕποντο.ὡςδ᾽ὅτενυκτερίδεςμυχῷἄντρουθεσπεσίοιοτρίζουσαιποτέονται, ἐπείκέτιςἀποπέσῃσινὁρμαθοῦἐκπέτρης, ἀνάτ᾽ἀλλήλῃσινἔχονται,ὣςαἱτετριγυῖαιἅμ᾽ἤϊσαν: ἦρχεδ᾽ἄρασφινἙρμείαςἀκάκητακατ᾽εὐρώεντακέλευθα.πὰρδ᾽ἴσανὨκεανοῦτεῥοὰςκαὶΛευκάδαπέτρην,ἠδὲπαρ᾽Ἠελίοιοπύλαςκαὶδῆμονὀνείρωνἤϊσαν: αἶψαδ᾽ἵκοντοκατ᾽ἀσφοδελὸνλειμῶνα,ἔνθατεναίουσιψυχαί, εἴδωλακαμόντων.εὗρονδὲψυχὴνΠηληϊάδεωἈχιλῆοςκαὶΠατροκλῆοςκαὶἀμύμονοςἈντιλόχοιοΑἴαντόςθ᾽, ὃςἄριστοςἔηνεἶδόςτεδέμαςτετῶνἄλλωνΔαναῶνμετ᾽ἀμύμοναΠηλεΐδαοὣςοἱμὲνπερὶκεῖνονὁμίλεον: ἀγχίμολονδὲἤλυθ᾽ἔπιψυχὴἈγαμέμνονοςἈτρεΐδαοἀχνυμένη: περὶδ᾽ἄλλαιἀγηγέραθ᾽, ὅσσαιἅμ᾽αὐτῷοἴκῳἐνΑἰγίσθοιοθάνονκαὶπότμονἐπέσπον.τὸνπροτέρηψυχὴπροσεφώνεεΠηλεΐωνος:“Ἀτρεΐδη, περὶ μέν σ᾽ ἔφαμεν Διὶ τερπικεραύνῳ ἀνδρῶνἡρώωνφίλονἔμμεναιἤματαπάντα,οὕνεκαπολλοῖσίντεκαὶἰφθίμοισινἄνασσεςδήμῳἔνιΤρώων, ὅθιπάσχομενἄλγε᾽Ἀχαιοί.ἦτ᾽ἄρακαὶσοὶπρῶϊπαραστήσεσθαιἔμελλενμοῖρ᾽ὀλοή, τὴνοὔτιςἀλεύεταιὅςκεγένηται.ὡςὄφελεςτιμῆςἀπονήμενος, ἧςπερἄνασσες,δήμῳἔνιΤρώωνθάνατονκαὶπότμονἐπισπεῖν:τῷκέντοιτύμβονμὲνἐποίησανΠαναχαιοί,ἠδέκεκαὶσῷπαιδὶμέγακλέοςἤρα᾽ὀπίσσω:νῦνδ᾽ἄρασ᾽οἰκτίστῳθανάτῳεἵμαρτοἁλῶναι.”τὸνδ᾽αὖτεψυχὴπροσεφώνεενἈτρείδαο:“ὄλβιε Πηλέος υἱέ, θεοῖς ἐπιείκελ᾽ Ἀχιλλεῦ,ὃςθάνεςἐνΤροίῃἑκὰςἌργεος: ἀμφὶδέσ᾽ἄλλοικτείνοντοΤρώωνκαὶἈχαιῶνυἷεςἄριστοι,μαρνάμενοιπερὶσεῖο: σὺδ᾽ἐνστροφάλιγγικονίηςκεῖσομέγαςμεγαλωστί, λελασμένοςἱπποσυνάων.ἡμεῖςδὲπρόπανἦμαρἐμαρνάμεθ᾽: οὐδέκεπάμπανπαυσάμεθαπτολέμου, εἰμὴΖεὺςλαίλαπιπαῦσεν.αὐτὰρἐπείσ᾽ἐπὶνῆαςἐνείκαμενἐκπολέμοιο,κάτθεμενἐνλεχέεσσι, καθήραντεςχρόακαλὸνὕδατίτελιαρῷκαὶἀλείφατι: πολλὰδέσ᾽ἀμφὶδάκρυαθερμὰχέονΔαναοὶκείροντότεχαίτας.μήτηρδ᾽ἐξἁλὸςἦλθεσὺνἀθανάτῃςἁλίῃσινἀγγελίηςἀΐουσα: βοὴδ᾽ἐπὶπόντονὀρώρειθεσπεσίη, ὑπὸδὲτρόμοςἔλλαβεπάνταςἈχαιούς:καίνύκ᾽ἀναΐξαντεςἔβανκοίλαςἐπὶνῆας,εἰμὴἀνὴρκατέρυκεπαλαιάτεπολλάτεεἰδώς,Νέστωρ, οὗκαὶπρόσθενἀρίστηφαίνετοβουλή:ὅσφινἐϋφρονέωνἀγορήσατοκαὶμετέειπεν:“ἴσχεσθ᾽, Ἀργεῖοι, μὴ φεύγετε, κοῦροι Ἀχαιῶν:μήτηρἐξἁλὸςἥδεσὺνἀθανάτῃςἁλίῃσινἔρχεται, οὗπαιδὸςτεθνηότοςἀντιόωσα.”“ὣς ἔφαθ᾽, οἱ δ᾽ ἔσχοντο φόβου μεγάθυμοι Ἀχαιοί:ἀμφὶδέσ᾽ἔστησανκοῦραιἁλίοιογέροντοςοἴκτρ᾽ὀλοφυρόμεναι, περὶδ᾽ἄμβροταεἵματαἕσσαν.Μοῦσαιδ᾽ἐννέαπᾶσαιἀμειβόμεναιὀπὶκαλῇθρήνεον: ἔνθακενοὔτιν᾽ἀδάκρυτόνγ᾽ἐνόησαςἈργείων: τοῖονγὰρὑπώρορεΜοῦσαλίγεια.ἑπτὰδὲκαὶδέκαμένσεὁμῶςνύκταςτεκαὶἦμαρκλαίομενἀθάνατοίτεθεοὶθνητοίτ᾽ἄνθρωποι:ὀκτωκαιδεκάτῃδ᾽ἔδομενπυρί, πολλὰδέσ᾽ἀμφὶμῆλακατεκτάνομενμάλαπίονακαὶἕλικαςβοῦς.καίεοδ᾽ἔντ᾽ἐσθῆτιθεῶνκαὶἀλείφατιπολλῷκαὶμέλιτιγλυκερῷ: πολλοὶδ᾽ἥρωεςἈχαιοὶτεύχεσινἐρρώσαντοπυρὴνπέρικαιομένοιο,πεζοίθ᾽ἱππῆέςτε: πολὺςδ᾽ὀρυμαγδὸςὀρώρειαὐτὰρἐπεὶδήσεφλὸξἤνυσενἩφαίστοιο,ἠῶθενδήτοιλέγομενλεύκ᾽ὀστέ᾽, Ἀχιλλεῦ,οἴνῳἐνἀκρήτῳκαὶἀλείφατι: δῶκεδὲμήτηρχρύσεονἀμφιφορῆα: Διωνύσοιοδὲδῶρονφάσκ᾽ἔμεναι, ἔργονδὲπερικλυτοῦἩφαίστοιο.ἐντῷτοικεῖταιλεύκ᾽ὀστέα, φαίδιμ᾽Ἀχιλλεῦ,μίγδαδὲΠατρόκλοιοΜενοιτιάδαοθανόντος,χωρὶςδ᾽Ἀντιλόχοιο, τὸνἔξοχατῖεςἁπάντωντῶνἄλλωνἑτάρων, μετὰΠάτροκλόνγεθανόντα.ἀμφ᾽αὐτοῖσιδ᾽ἔπειταμέγανκαὶἀμύμονατύμβονχεύαμενἈργείωνἱερὸςστρατὸςαἰχμητάωνἀκτῇἔπιπροὐχούσῃ, ἐπὶπλατεῖἙλλησπόντῳ,ὥςκεντηλεφανὴςἐκποντόφινἀνδράσινεἴητοῖςοἳνῦνγεγάασικαὶοἳμετόπισθενἔσονται.μήτηρδ᾽αἰτήσασαθεοὺςπερικαλλέ᾽ἄεθλαθῆκεμέσῳἐνἀγῶνιἀριστήεσσινἈχαιῶν.ἤδημὲνπολέωντάφῳἀνδρῶνἀντεβόλησαςἡρώων, ὅτεκένποτ᾽ἀποφθιμένουβασιλῆοςζώννυνταίτενέοικαὶἐπεντύνονταιἄεθλα:ἀλλάκεκεῖναμάλισταἰδὼνθηήσαοθυμῷ,οἷ᾽ἐπὶσοὶκατέθηκεθεὰπερικαλλέ᾽ἄεθλα,ἀργυρόπεζαΘέτις: μάλαγὰρφίλοςἦσθαθεοῖσιν.ὣςσὺμὲνοὐδὲθανὼνὄνομ᾽ὤλεσας, ἀλλάτοιαἰεὶπάνταςἐπ᾽ἀνθρώπουςκλέοςἔσσεταιἐσθλόν, Ἀχιλλεῦ,αὐτὰρἐμοὶτίτόδ᾽ἦδος, ἐπεὶπόλεμοντολύπευσα;ἐννόστῳγάρμοιΖεὺςμήσατολυγρὸνὄλεθρονΑἰγίσθουὑπὸχερσὶκαὶοὐλομένηςἀλόχοιο.”ὣςοἱμὲντοιαῦταπρὸςἀλλήλουςἀγόρευον,ἀγχίμολονδέσφ᾽ἦλθεδιάκτοροςἀργεϊφόντης,ψυχὰςμνηστήρωνκατάγωνὈδυσῆϊδαμέντων,τὼδ᾽ἄραθαμβήσαντ᾽ἰθὺςκίον, ὡςἐσιδέσθην.ἔγνωδὲψυχὴἈγαμέμνονοςἈτρεΐδαοπαῖδαφίλονΜελανῆος, ἀγακλυτὸνἈμφιμέδοντα:ξεῖνοςγάροἱἔηνἸθάκῃἔνιοἰκίαναίων.τὸνπροτέρηψυχὴπροσεφώνεενἈτρεΐδαο:“Ἀμφίμεδον, τί παθόντες ἐρεμνὴν γαῖαν ἔδυτε πάντεςκεκριμένοικαὶὁμήλικες; οὐδέκενἄλλωςκρινάμενοςλέξαιτοκατὰπτόλινἄνδραςἀρίστους.ἦὔμμ᾽ἐννήεσσιΠοσειδάωνἐδάμασσεν,ὄρσαςἀργαλέουςἀνέμουςκαὶκύματαμακρά;ἦπουἀνάρσιοιἄνδρεςἐδηλήσαντ᾽ἐπὶχέρσουβοῦςπεριταμνομένουςἠδ᾽οἰῶνπώεακαλά,ἠὲπερὶπτόλιοςμαχεούμενοιἠδὲγυναικῶν;εἰπέμοιεἰρομένῳ: ξεῖνοςδέτοιεὔχομαιεἶναι.ἦοὐμέμνῃὅτεκεῖσεκατήλυθονὑμέτερονδῶ,ὀτρυνέωνὈδυσῆασὺνἀντιθέῳΜενελάῳἼλιονεἰςἅμ᾽ἕπεσθαιἐϋσσέλμωνἐπὶνηῶν;μηνὶδ᾽ἄρ᾽οὔλῳπάνταπερήσαμενεὐρέαπόντον,σπουδῇπαρπεπιθόντεςὈδυσσῆαπτολίπορθον.”τὸνδ᾽αὖτεψυχὴπροσεφώνεενἈμφιμέδοντος:“Ἀτρεΐδη κύδιστε, ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον,μέμνημαιτάδεπάντα, διοτρεφές, ὡςἀγορεύεις:σοὶδ᾽ἐγὼεὖμάλαπάντακαὶἀτρεκέωςκαταλέξω,ἡμετέρουθανάτοιοκακὸντέλος, οἷονἐτύχθη.μνώμεθ᾽Ὀδυσσῆοςδὴνοἰχομένοιοδάμαρτα:ἡδ᾽οὔτ᾽ἠρνεῖτοστυγερὸνγάμονοὔτ᾽ἐτελεύτα,ἡμῖνφραζομένηθάνατονκαὶκῆραμέλαιναν,ἀλλὰδόλοντόνδ᾽ἄλλονἐνὶφρεσὶμερμήριξε:στησαμένημέγανἱστὸνἐνὶμεγάροισινὕφαινε,λεπτὸνκαὶπερίμετρον: ἄφαρδ᾽ἡμῖνμετέειπε:“‘κοῦροι ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς,μίμνετ᾽ἐπειγόμενοιτὸνἐμὸνγάμον, εἰςὅκεφᾶροςἐκτελέσω, μήμοιμεταμώνιανήματ᾽ὄληται,Λαέρτῃἥρωϊταφήϊον, εἰςὅτεκένμινμοῖρ᾽ὀλοὴκαθέλῃσιτανηλεγέοςθανάτοιο,μήτίςμοικατὰδῆμονἈχαιϊάδωννεμεσήσῃ,αἴκενἄτερσπείρουκεῖταιπολλὰκτεατίσσας.’“ὣς ἔφαθ᾽, ἡμῖν δ᾽ αὖτ᾽ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.ἔνθακαὶἠματίημὲνὑφαίνεσκενμέγανἱστόν,νύκταςδ᾽ἀλλύεσκεν, ἐπεὶδαΐδαςπαραθεῖτο.ὣςτρίετεςμὲνἔληθεδόλῳκαὶἔπειθενἈχαιούς:ἀλλ᾽ὅτετέτρατονἦλθενἔτοςκαὶἐπήλυθονὧραι,μηνῶνφθινόντων, περὶδ᾽ἤματαπόλλ᾽ἐτελέσθη,καὶτότεδήτιςἔειπεγυναικῶν, ἣσάφαᾔδη,καὶτήνγ᾽ἀλλύουσανἐφεύρομενἀγλαὸνἱστόν.ὣςτὸμὲνἐξετέλεσσεκαὶοὐκἐθέλουσ᾽, ὑπ᾽ἀνάγκης.“εὖθ᾽ ἡ φᾶρος ἔδειξεν, ὑφήνασα μέγαν ἱστόν,πλύνασ᾽, ἠελίῳἐναλίγκιονἠὲσελήνῃ,καὶτότεδήῥ᾽Ὀδυσῆακακόςποθενἤγαγεδαίμωνἀγροῦἐπ᾽ἐσχατιήν, ὅθιδώματαναῖεσυβώτης.ἔνθ᾽ἦλθενφίλοςυἱὸςὈδυσσῆοςθείοιο,ἐκΠύλουἠμαθόεντοςἰὼνσὺννηῒμελαίνῃ:τὼδὲμνηστῆρσινθάνατονκακὸνἀρτύναντεἵκοντοπροτὶἄστυπερικλυτόν, ἦτοιὈδυσσεὺςὕστερος, αὐτὰρΤηλέμαχοςπρόσθ᾽ἡγεμόνευε.τὸνδὲσυβώτηςἦγεκακὰχροῒεἵματ᾽ἔχοντα,πτωχῷλευγαλέῳἐναλίγκιονἠδὲγέροντισκηπτόμενον: τὰδὲλυγρὰπερὶχροῒεἵματαἕστο:οὐδέτιςἡμείωνδύνατογνῶναιτὸνἐόνταἐξαπίνηςπροφανέντ᾽, οὐδ᾽οἳπρογενέστεροιἦσαν,ἀλλ᾽ἔπεσίντεκακοῖσινἐνίσσομενἠδὲβολῇσιν.αὐτὰρὁτῆοςἐτόλμαἐνὶμεγάροισινἑοῖσιβαλλόμενοςκαὶἐνισσόμενοςτετληότιθυμῷ:ἀλλ᾽ὅτεδήμινἔγειρεΔιὸςνοόςαἰγιόχοιο,σὺνμὲνΤηλεμάχῳπερικαλλέατεύχε᾽ἀείραςἐςθάλαμονκατέθηκεκαὶἐκλήϊσενὀχῆας,αὐτὰρὁἣνἄλοχονπολυκερδείῃσινἄνωγετόξονμνηστήρεσσιθέμενπολιόντεσίδηρον,ἡμῖναἰνομόροισινἀέθλιακαὶφόνουἀρχήν.οὐδέτιςἡμείωνδύνατοκρατεροῖοβιοῖονευρὴνἐντανύσαι, πολλὸνδ᾽ἐπιδευέεςἦμεν.ἀλλ᾽ὅτεχεῖραςἵκανενὈδυσσῆοςμέγατόξον,ἔνθ᾽ἡμεῖςμὲνπάντεςὁμοκλέομενἐπέεσσιτόξονμὴδόμεναι, μηδ᾽εἰμάλαπολλ᾽ἀγορεύοι:Τηλέμαχοςδέμινοἶοςἐποτρύνωνἐκέλευσεν.αὐτὰρὁδέξατοχειρὶπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς,ῥηϊδίωςδ᾽ἐτάνυσσεβιόν, διὰδ᾽ἧκεσιδήρου,στῆδ᾽ἄρ᾽ἐπ᾽οὐδὸνἰών, ταχέαςδ᾽ἐκχεύατ᾽ὀϊστοὺςδεινὸνπαπταίνων, βάλεδ᾽Ἀντίνοονβασιλῆα.αὐτὰρἔπειτ᾽ἄλλοιςἐφίειβέλεαστονόεντα,ἄντατιτυσκόμενος: τοὶδ᾽ἀγχιστῖνοιἔπιπτον.γνωτὸνδ᾽ἦνὅῥάτίςσφιθεῶνἐπιτάρροθοςἦεν:αὐτίκαγὰρκατὰδώματ᾽ἐπισπόμενοιμένεϊσφῷκτεῖνονἐπιστροφάδην, τῶνδὲστόνοςὤρνυτ᾽ἀεικὴςκράτωντυπτομένων, δάπεδονδ᾽ἅπαναἵματιθῦεν.ὣςἡμεῖς, Ἀγάμεμνον, ἀπωλόμεθ᾽, ὧνἔτικαὶνῦνσώματ᾽ἀκηδέακεῖταιἐνὶμεγάροιςὈδυσῆος:οὐγάρπωἴσασιφίλοικατὰδώμαθ᾽ἑκάστου,οἵκ᾽ἀπονίψαντεςμέλαναβρότονἐξὠτειλέωνκατθέμενοιγοάοιεν: ὃγὰργέραςἐστὶθανόντων.”τὸνδ᾽αὖτεψυχὴπροσεφώνεενἈτρεΐδαο:“ὄλβιε Λαέρταο πάϊ, πολυμήχαν᾽ Ὀδυσσεῦ,ἦἄρασὺνμεγάλῃἀρετῇἐκτήσωἄκοιτιν.ὡςἀγαθαὶφρένεςἦσανἀμύμονιΠηνελοπείῃ,κούρῃἸκαρίου: ὡςεὖμέμνητ᾽Ὀδυσῆος,ἀνδρὸςκουριδίου: τῷοἱκλέοςοὔποτ᾽ὀλεῖταιἧςἀρετῆς, τεύξουσιδ᾽ἐπιχθονίοισινἀοιδὴνἀθάνατοιχαρίεσσανἐχέφρονιΠηνελοπείῃ,οὐχὡςΤυνδαρέουκούρηκακὰμήσατοἔργα,κουρίδιονκτείνασαπόσιν, στυγερὴδέτ᾽ἀοιδὴἔσσετ᾽ἐπ᾽ἀνθρώπους, χαλεπὴνδέτεφῆμινὀπάσσειθηλυτέρῃσιγυναιξί, καὶἥκ᾽εὐεργὸςἔῃσιν.”ὣςοἱμὲντοιαῦταπρὸςἀλλήλουςἀγόρευον,ἑσταότ᾽εἰνἈΐδαοδόμοις, ὑπὸκεύθεσιγαίης:οἱδ᾽ἐπεὶἐκπόλιοςκατέβαν, τάχαδ᾽ἀγρὸνἵκοντοκαλὸνΛαέρταοτετυγμένον, ὅνῥάποτ᾽αὐτὸςΛαέρτηςκτεάτισσεν, ἐπεὶμάλαπόλλ᾽ἐμόγησεν.ἔνθαοἱοἶκοςἔην, περὶδὲκλίσιονθέεπάντη,ἐντῷσιτέσκοντοκαὶἵζανονἠδὲἴαυονδμῶεςἀναγκαῖοι, τοίοἱφίλαἐργάζοντο.ἐνδὲγυνὴΣικελὴγρηῢςπέλεν, ἥῥαγέρονταἐνδυκέωςκομέεσκενἐπ᾽ἀγροῦ, νόσφιπόληος.ἔνθ᾽Ὀδυσεὺςδμώεσσικαὶυἱέϊμῦθονἔειπεν:“ὑμεῖς μὲν νῦν ἔλθετ᾽ ἐϋκτίμενον δόμον εἴσω,δεῖπνονδ᾽αἶψασυῶνἱερεύσατεὅςτιςἄριστος:αὐτὰρἐγὼπατρὸςπειρήσομαιἡμετέροιο,αἴκέμ᾽ἐπιγνώῃκαὶφράσσεταιὀφθαλμοῖσιν,ἦέκενἀγνοιῇσι, πολὺνχρόνονἀμφὶςἐόντα.”ὣςεἰπὼνδμώεσσινἀρήϊατεύχε᾽ἔδωκεν.οἱμὲνἔπειταδόμονδεθοῶςκίον, αὐτὰρὈδυσσεὺςἆσσονἴενπολυκάρπουἀλωῆςπειρητίζων.οὐδ᾽εὗρενΔολίον, μέγανὄρχατονἐσκαταβαίνων,οὐδέτιναδμώωνοὐδ᾽υἱῶν: ἀλλ᾽ἄρατοίγεαἱμασιὰςλέξοντεςἀλωῆςἔμμεναιἕρκοςᾤχοντ᾽, αὐτὰρὁτοῖσιγέρωνὁδὸνἡγεμόνευε.τὸνδ᾽οἶονπατέρ᾽εὗρενἐϋκτιμένῃἐνἀλωῇ,λιστρεύονταφυτόν: ῥυπόωνταδὲἕστοχιτῶναῥαπτὸνἀεικέλιον, περὶδὲκνήμῃσιβοείαςκνημῖδαςῥαπτὰςδέδετο, γραπτῦςἀλεείνων,χειρῖδάςτ᾽ἐπὶχερσὶβάτωνἕνεκ᾽: αὐτὰρὕπερθεναἰγείηνκυνέηνκεφαλῇἔχε, πένθοςἀέξων.τὸνδ᾽ὡςοὖνἐνόησεπολύτλαςδῖοςὈδυσσεὺςγήραϊτειρόμενον, μέγαδὲφρεσὶπένθοςἔχοντα,στὰςἄρ᾽ὑπὸβλωθρὴνὄγχνηνκατὰδάκρυονεἶβε.μερμήριξεδ᾽ἔπειτακατὰφρένακαὶκατὰθυμὸνκύσσαικαὶπεριφῦναιἑὸνπατέρ᾽, ἠδὲἕκασταεἰπεῖν, ὡςἔλθοικαὶἵκοιτ᾽ἐςπατρίδαγαῖαν,ἦπρῶτ᾽ἐξερέοιτοἕκαστάτεπειρήσαιτο.ὧδεδέοἱφρονέοντιδοάσσατοκέρδιονεἶναι,πρῶτονκερτομίοιςἐπέεσσινπειρηθῆναι.τὰφρονέωνἰθὺςκίεναὐτοῦδῖοςὈδυσσεύς.ἦτοιὁμὲνκατέχωνκεφαλὴνφυτὸνἀμφελάχαινε:τὸνδὲπαριστάμενοςπροσεφώνεεφαίδιμοςυἱός:“ὦ γέρον, οὐκ ἀδαημονίη σ᾽ ἔχει ἀμφιπολεύειν ὄρχατον, ἀλλ᾽εὖτοικομιδὴἔχει, οὐδέτιπάμπαν,οὐφυτόν, οὐσυκέη, οὐκἄμπελος, οὐμὲνἐλαίη,οὐκὄγχνη, οὐπρασιήτοιἄνευκομιδῆςκατὰκῆπον.ἄλλοδέτοιἐρέω, σὺδὲμὴχόλονἔνθεοθυμῷαὐτόνσ᾽οὐκἀγαθὴκομιδὴἔχει, ἀλλ᾽ἅμαγῆραςλυγρὸνἔχειςαὐχμεῖςτεκακῶςκαὶἀεικέαἕσσαι.οὐμὲνἀεργίηςγεἄναξἕνεκ᾽οὔσεκομίζει,οὐδέτίτοιδούλειονἐπιπρέπειεἰσοράασθαιεἶδοςκαὶμέγεθος: βασιλῆϊγὰρἀνδρὶἔοικας.τοιούτῳδὲἔοικας, ἐπεὶλούσαιτοφάγοιτε,εὑδέμεναιμαλακῶς: ἡγὰρδίκηἐστὶγερόντων.ἀλλ᾽ἄγεμοιτόδεεἰπὲκαὶἀτρεκέωςκατάλεξον,τεῦδμὼςεἶςἀνδρῶν; τεῦδ᾽ὄρχατονἀμφιπολεύεις;καὶμοιτοῦτ᾽ἀγόρευσονἐτήτυμον, ὄφρ᾽ἐῢεἰδῶ,εἰἐτεόνγ᾽Ἰθάκηντήνδ᾽ἱκόμεθ᾽, ὥςμοιἔειπενοὗτοςἀνὴρνῦνδὴξυμβλήμενοςἐνθάδ᾽ἰόντι,οὔτιμάλ᾽ἀρτίφρων, ἐπεὶοὐτόλμησενἕκασταεἰπεῖνἠδ᾽ἐπακοῦσαιἐμὸνἔπος, ὡςἐρέεινονἀμφὶξείνῳἐμῷ, ἤπουζώειτεκαὶἔστινἦἤδητέθνηκεκαὶεἰνἈΐδαοδόμοισιν.ἐκγάρτοιἐρέω, σὺδὲσύνθεοκαίμευἄκουσον:ἄνδραποτ᾽ἐξείνισσαφίλῃἐνὶπατρίδιγαίῃἡμέτερόνδ᾽ἐλθόντα, καὶοὔπωτιςβροτὸςἄλλοςξείνωντηλεδαπῶνφιλίωνἐμὸνἵκετοδῶμα:εὔχετοδ᾽ἐξἸθάκηςγένοςἔμμεναι, αὐτὰρἔφασκεΛαέρτηνἈρκεισιάδηνπατέρ᾽ἔμμεναιαὐτῷ.τὸνμὲνἐγὼπρὸςδώματ᾽ἄγωνἐῢἐξείνισσα,ἐνδυκέωςφιλέων, πολλῶνκατὰοἶκονἐόντων,καίοἱδῶραπόρονξεινήϊα, οἷαἐῴκει.χρυσοῦμένοἱδῶκ᾽εὐεργέοςἑπτὰτάλαντα,δῶκαδέοἱκρητῆραπανάργυρονἀνθεμόεντα,δώδεκαδ᾽ἁπλοΐδαςχλαίνας, τόσσουςδὲτάπητας,τόσσαδὲφάρεακαλά, τόσουςδ᾽ἐπὶτοῖσιχιτῶνας,χωρὶςδ᾽αὖτεγυναῖκας, ἀμύμοναἔργαἰδυίας,τέσσαραςεἰδαλίμας, ἃςἤθελεναὐτὸςἑλέσθαι.”τὸνδ᾽ἠμείβετ᾽ἔπειταπατὴρκατὰδάκρυονεἴβων:“ξεῖν᾽, ἦ τοι μὲν γαῖαν ἱκάνεις, ἣν ἐρεείνεις,ὑβρισταὶδ᾽αὐτὴνκαὶἀτάσθαλοιἄνδρεςἔχουσιν:δῶραδ᾽ἐτώσιαταῦταχαρίζεο, μυρί᾽ὀπάζων:εἰγάρμινζωόνγ᾽ἐκίχειςἸθάκηςἐνὶδήμῳ,τῷκένσ᾽εὖδώροισινἀμειψάμενοςἀπέπεμψεκαὶξενίῃἀγαθῇἡγὰρθέμις, ὅςτιςὑπάρξῃ.ἀλλ᾽ἄγεμοιτόδεεἰπὲκαὶἀτρεκέωςκατάλεξον,πόστονδὴἔτοςἐστίν, ὅτεξείνισσαςἐκεῖνονσὸνξεῖνονδύστηνον, ἐμὸνπαῖδ᾽, εἴποτ᾽ἔηνγε,δύσμορον; ὅνπουτῆλεφίλωνκαὶπατρίδοςαἴηςἠέπουἐνπόντῳφάγονἰχθύες, ἢἐπὶχέρσουθηρσὶκαὶοἰωνοῖσινἕλωργένετ᾽: οὐδέἑμήτηρκλαῦσεπεριστείλασαπατήρθ᾽, οἵμιντεκόμεσθα:οὐδ᾽ἄλοχοςπολύδωρος, ἐχέφρωνΠηνελόπεια,κώκυσ᾽ἐνλεχέεσσινἑὸνπόσιν, ὡςἐπεῴκει,ὀφθαλμοὺςκαθελοῦσα: τὸγὰργέραςἐστὶθανόντων.καίμοιτοῦτ᾽ἀγόρευσονἐτήτυμον, ὄφρ᾽ἐῢεἰδῶ:τίςπόθενεἶςἀνδρῶν; πόθιτοιπόλιςἠδὲτοκῆες;ποῦδὲνηῦςἕστηκεθοή, ἥσ᾽ἤγαγεδεῦροἀντιθέουςθ᾽ἑτάρους; ἦἔμποροςεἰλήλουθαςνηὸςἐπ᾽ἀλλοτρίης, οἱδ᾽ἐκβήσαντεςἔβησαν;”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς:“τοιγὰρ ἐγώ τοι πάντα μάλ᾽ ἀτρεκέως καταλέξω.εἰμὶμὲνἐξἈλύβαντος, ὅθικλυτὰδώματαναίω,υἱὸςἈφείδαντοςΠολυπημονίδαοἄνακτος:αὐτὰρἐμοίγ᾽ὄνομ᾽ἐστὶνἘπήριτος: ἀλλάμεδαίμωνπλάγξ᾽ἀπὸΣικανίηςδεῦρ᾽ἐλθέμενοὐκἐθέλοντα:νηῦςδέμοιἥδ᾽ἕστηκενἐπ᾽ἀγροῦνόσφιπόληος.αὐτὰρὈδυσσῆϊτόδεδὴπέμπτονἔτοςἐστίν,ἐξοὗκεῖθενἔβηκαὶἐμῆςἀπελήλυθεπάτρης,δύσμορος: ἦτέοἱἐσθλοὶἔσανὄρνιθεςἰόντι,δεξιοί, οἷςχαίρωνμὲνἐγὼνἀπέπεμπονἐκεῖνον,χαῖρεδὲκεῖνοςἰών: θυμὸςδ᾽ἔτινῶϊνἐώλπειμίξεσθαιξενίῃἠδ᾽ἀγλαὰδῶραδιδώσειν.”ὣςφάτο, τὸνδ᾽ἄχεοςνεφέληἐκάλυψεμέλαινα:ἀμφοτέρῃσιδὲχερσὶνἑλὼνκόνιναἰθαλόεσσανχεύατοκὰκκεφαλῆςπολιῆς, ἁδινὰστεναχίζων.τοῦδ᾽ὠρίνετοθυμός, ἀνὰῥῖναςδέοἱἤδηδριμὺμένοςπροὔτυψεφίλονπατέρ᾽εἰσορόωντι.κύσσεδέμινπεριφὺςἐπιάλμενος, ἠδὲπροσηύδα:“κεῖνος μέν τοι ὅδ᾽ αὐτὸς ἐγώ, πάτερ, ὃν σὺ μεταλλᾷς,ἤλυθονεἰκοστῷἔτεϊἐςπατρίδαγαῖαν.ἀλλ᾽ἴσχεοκλαυθμοῖογόοιότεδακρυόεντος.ἐκγάρτοιἐρέω: μάλαδὲχρὴσπευδέμενἔμπης:μνηστῆραςκατέπεφνονἐνἡμετέροισιδόμοισι,λώβηντινύμενοςθυμαλγέακαὶκακὰἔργα.”τὸνδ᾽αὖΛαέρτηςἀπαμείβετοφώνησέντε:“εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεύς γε ἐμὸς πάϊς ἐνθάδ᾽ ἱκάνεις,σῆμάτίμοινῦνεἰπὲἀριφραδές, ὄφραπεποίθω.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς:“οὐλὴν μὲν πρῶτον τήνδε φράσαι ὀφθαλμοῖσι,τὴνἐνΠαρνησῷμ᾽ἔλασενσῦςλευκῷὀδόντιοἰχόμενον: σὺδέμεπροΐειςκαὶπότνιαμήτηρἐςπατέρ᾽Αὐτόλυκονμητρὸςφίλον, ὄφρ᾽ἂνἑλοίμηνδῶρα, τὰδεῦρομολώνμοιὑπέσχετοκαὶκατένευσεν.εἰδ᾽ἄγετοικαὶδένδρε᾽ἐϋκτιμένηνκατ᾽ἀλωὴνεἴπω, ἅμοίποτ᾽ἔδωκας, ἐγὼδ᾽ᾔτεόνσεἕκασταπαιδνὸςἐών, κατὰκῆπονἐπισπόμενος: διὰδ᾽αὐτῶνἱκνεύμεσθα, σὺδ᾽ὠνόμασαςκαὶἔειπεςἕκαστα.ὄγχναςμοιδῶκαςτρισκαίδεκακαὶδέκαμηλέας,συκέαςτεσσαράκοντ᾽: ὄρχουςδέμοιὧδ᾽ὀνόμηναςδώσεινπεντήκοντα, διατρύγιοςδὲἕκαστοςἤην: ἔνθαδ᾽ἀνὰσταφυλαὶπαντοῖαιἔασιν—ὁππότεδὴΔιὸςὧραιἐπιβρίσειανὕπερθεν.”ὣςφάτο, τοῦδ᾽αὐτοῦλύτογούνατακαὶφίλονἦτορ,σήματ᾽ἀναγνόντοςτάοἱἔμπεδαπέφραδ᾽Ὀδυσσεύς.ἀμφὶδὲπαιδὶφίλῳβάλεπήχεε: τὸνδὲποτὶοἷεἷλενἀποψύχονταπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς.αὐτὰρἐπείῥ᾽ἄμπνυτοκαὶἐςφρέναθυμὸςἀγέρθη,ἐξαῦτιςμύθοισινἀμειβόμενοςπροσέειπε:“Ζεῦ πάτερ, ἦ ῥα ἔτ᾽ ἔστε θεοὶ κατὰ μακρὸν Ὄλυμπον,εἰἐτεὸνμνηστῆρεςἀτάσθαλονὕβρινἔτισαν.νῦνδ᾽αἰνῶςδείδοικακατὰφρέναμὴτάχαπάντεςἐνθάδ᾽ἐπέλθωσινἸθακήσιοι, ἀγγελίαςδὲπάντηἐποτρύνωσιΚεφαλλήνωνπολίεσσι.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς:“θάρσει, μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων.ἀλλ᾽ἴομενπροτὶοἶκον, ὃςὀρχάτουἐγγύθικεῖται:ἔνθαδὲΤηλέμαχονκαὶβουκόλονἠδὲσυβώτηνπροὔπεμψ᾽, ὡςἂνδεῖπνονἐφοπλίσσωσιτάχιστα.”ὣςἄραφωνήσαντεβάτηνπρὸςδώματακαλά.οἱδ᾽ὅτεδήῥ᾽ἵκοντοδόμουςεὖναιετάοντας,εὗρονΤηλέμαχονκαὶβουκόλονἠδὲσυβώτηνταμνομένουςκρέαπολλὰκερῶντάςτ᾽αἴθοπαοἶνον.τόφραδὲΛαέρτηνμεγαλήτοραᾧἐνὶοἴκῳἀμφίπολοςΣικελὴλοῦσενκαὶχρῖσενἐλαίῳ,ἀμφὶδ᾽ἄραχλαῖνανκαλὴνβάλεν: αὐτὰρἈθήνηἄγχιπαρισταμένημέλε᾽ἤλδανεποιμένιλαῶν,μείζοναδ᾽ἠὲπάροςκαὶπάσσοναθῆκενἰδέσθαι.ἐκδ᾽ἀσαμίνθουβῆ: θαύμαζεδέμινφίλοςυἱός,ὡςἴδενἀθανάτοισιθεοῖςἐναλίγκιονἄντην:καίμινφωνήσαςἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“ὦ πάτερ, ἦ μάλα τίς σε θεῶν αἰειγενετάων εἶδόςτεμέγεθόςτεἀμείνοναθῆκενἰδέσθαι.”τὸνδ᾽αὖΛαέρτηςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“αἲ γάρ, Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον,οἷοςΝήρικονεἷλον, ἐϋκτίμενονπτολίεθρον,ἀκτὴνἠπείροιο, Κεφαλλήνεσσινἀνάσσων,τοῖοςἐώντοιχθιζὸςἐνἡμετέροισιδόμοισιν,τεύχε᾽ἔχωνὤμοισιν, ἐφεστάμεναικαὶἀμύνεινἄνδραςμνηστῆρας: τῷκεσφέωνγούνατ᾽ἔλυσαπολλῶνἐνμεγάροισι, σὺδὲφρέναςἔνδονἐγήθεις.”ὣςοἷμὲντοιαῦταπρὸςἀλλήλουςἀγόρευον.οἱδ᾽ἐπεὶοὖνπαύσαντοπόνουτετύκοντότεδαῖτα,ἑξείηςἕζοντοκατὰκλισμούςτεθρόνουςτε:ἔνθ᾽οἱμὲνδείπνῳἐπεχείρεον, ἀγχίμολονδὲἦλθ᾽ὁγέρωνΔολίος, σὺνδ᾽υἱεῖςτοῖογέροντος,ἐξἔργωνμογέοντες, ἐπεὶπρομολοῦσακάλεσσενμήτηργρηῦςΣικελή, ἥσφεαςτρέφεκαίῥαγέρονταἐνδυκέωςκομέεσκεν, ἐπεὶκατὰγῆραςἔμαρψεν.οἱδ᾽ὡςοὖνὈδυσῆαἴδονφράσσαντότεθυμῷ,ἔστανἐνὶμεγάροισιτεθηπότες: αὐτὰρὈδυσσεὺςμειλιχίοιςἐπέεσσικαθαπτόμενοςπροσέειπεν:“ὦ γέρον, ἵζ᾽ ἐπὶ δεῖπνον, ἀπεκλελάθεσθε δὲ θάμβευς:δηρὸνγὰρσίτῳἐπιχειρήσεινμεμαῶτεςμίμνομενἐνμεγάροις, ὑμέαςποτιδέγμενοιαἰεί.”ὣςἄρἔφη, Δολίοςδ᾽ἰθὺςκίεχεῖρεπετάσσαςἀμφοτέρας, Ὀδυσεῦςδὲλαβὼνκύσεχεῖρ᾽ἐπὶκαρπῷ,καίμινφωνήσαςἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“ὦ φίλ᾽, ἐπεὶ νόστησας ἐελδομένοισι μάλ᾽ ἡμῖν οὐδ᾽ἔτ᾽ὀϊομένοισι, θεοὶδέσ᾽ἀνήγαγοναὐτοί,οὖλέτεκαὶμάλαχαῖρε, θεοὶδέτοιὄλβιαδοῖεν.καίμοιτοῦτ᾽ἀγόρευσονἐτήτυμον, ὄφρ᾽ἐῢεἰδῶ,ἢἤδησάφαοἶδεπερίφρωνΠηνελόπειανοστήσαντάσεδεῦρ᾽, ἦἄγγελονὀτρύνωμεν.”τὸνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηπολύμητιςὈδυσσεύς“ὦ γέρον, ἤδη οἶδε: τί σε χρὴ ταῦτα πένεσθαι;”ὣςφάθ᾽, ὁδ᾽αὖτιςἄρ᾽ἕζετ᾽ἐϋξέστουἐπὶδίφρου.ὣςδ᾽αὔτωςπαῖδεςΔολίουκλυτὸνἀμφ᾽Ὀδυσῆαδεικανόωντ᾽ἐπέεσσικαὶἐνχείρεσσιφύοντο,ἑξείηςδ᾽ἕζοντοπαραὶΔολίον, πατέρασφόν.ὣςοἱμὲνπερὶδεῖπνονἐνὶμεγάροισιπένοντο:Ὄσσαδ᾽ἄρ᾽ἄγγελοςὦκακατὰπτόλινᾤχετοπάντη,μνηστήρωνστυγερὸνθάνατονκαὶκῆρ᾽ἐνέπουσα.οἱδ᾽ἄρ᾽ὁμῶςἀΐοντεςἐφοίτωνἄλλοθενἄλλοςμυχμῷτεστοναχῇτεδόμωνπροπάροιθ᾽Ὀδυσῆος,ἐκδὲνέκυςοἴκωνφόρεονκαὶθάπτονἕκαστοι,τοὺςδ᾽ἐξἀλλάωνπολίωνοἶκόνδεἕκαστονπέμπονἄγεινἁλιεῦσιθοῇςἐπὶνηυσὶτιθέντες:αὐτοὶδ᾽εἰςἀγορὴνκίονἀθρόοι, ἀχνύμενοικῆρ.αὐτὰρἐπείῥ᾽ἤγερθενὁμηγερέεςτ᾽ἐγένοντο,τοῖσινδ᾽Εὐπείθηςἀνάθ᾽ἵστατοκαὶμετέειπε:παιδὸςγάροἱἄλαστονἐνὶφρεσὶπένθοςἔκειτο,Ἀντινόου, τὸνπρῶτονἐνήρατοδῖοςὈδυσσεύς:τοῦὅγεδάκρυχέωνἀγορήσατοκαὶμετέειπεν:“ὦ φίλοι, ἦ μέγα ἔργον ἀνὴρ ὅδ᾽ ἐμήσατ᾽ Ἀχαιούς:τοὺςμὲνσὺννήεσσινἄγωνπολέαςτεκαὶἐσθλοὺςὤλεσεμὲννῆαςγλαφυράς, ἀπὸδ᾽ὤλεσελαούς:τοὺςδ᾽ἐλθὼνἔκτεινεΚεφαλλήνωνὄχ᾽ἀρίστους,ἀλλ᾽ἄγετε, πρὶντοῦτονἢἐςΠύλονὦκαἱκέσθαιἢκαὶἐςἬλιδαδῖαν, ὅθικρατέουσινἘπειοί,ἴομεν: ἦκαὶἔπειτακατηφέεςἐσσόμεθ᾽αἰεί:λώβηγὰρτάδεγ᾽ἐστὶκαὶἐσσομένοισιπυθέσθαι,εἰδὴμὴπαίδωντεκασιγνήτωντεφονῆαςτισόμεθ᾽. οὐκἂνἐμοίγεμετὰφρεσὶνἡδὺγένοιτοζωέμεν, ἀλλὰτάχισταθανὼνφθιμένοισιμετείην.ἀλλ᾽ἴομεν, μὴφθέωσιπεραιωθέντεςἐκεῖνοι.”ὣςφάτοδάκρυχέων, οἶκτοςδ᾽ἕλεπάνταςἈχαιούς.ἀγχίμολονδέσφ᾽ἦλθεΜέδωνκαὶθεῖοςἀοιδὸςἐκμεγάρωνὈδυσῆος, ἐπείσφεαςὕπνοςἀνῆκεν,ἔστανδ᾽ἐνμέσσοισι: τάφοςδ᾽ἕλενἄνδραἕκαστον.τοῖσιδὲκαὶμετέειπεΜέδωνπεπνυμέναεἰδώς:“κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι: οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς ἀθανάτωνἀέκητιθεῶντάδ᾽ἐμήσατοἔργα:αὐτὸςἐγὼνεἶδονθεὸνἄμβροτον, ὅςῥ᾽ὈδυσῆϊἐγγύθενἑστήκεικαὶΜέντοριπάνταἐῴκει.ἀθάνατοςδὲθεὸςτοτὲμὲνπροπάροιθ᾽Ὀδυσῆοςφαίνετοθαρσύνων, τοτὲδὲμνηστῆραςὀρίνωνθῦνεκατὰμέγαρον: τοὶδ᾽ἀγχιστῖνοιἔπιπτον.”ὣςφάτο, τοὺςδ᾽ἄραπάνταςὑπὸχλωρὸνδέοςᾕρει.τοῖσιδὲκαὶμετέειπεγέρωνἥρωςἉλιθέρσηςΜαστορίδης: ὁγὰροἶοςὅραπρόσσωκαὶὀπίσσω:ὅσφινἐϋφρονέωνἀγορήσατοκαὶμετέειπε:“κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν εἴπω:ὑμετέρῃκακότητι, φίλοι, τάδεἔργαγένοντο:οὐγὰρἐμοὶπείθεσθ᾽, οὐΜέντοριποιμένιλαῶν,ὑμετέρουςπαῖδαςκαταπαυέμενἀφροσυνάων,οἳμέγαἔργονἔρεξανἀτασθαλίῃσικακῇσι,κτήματακείροντεςκαὶἀτιμάζοντεςἄκοιτινἀνδρὸςἀριστῆος: τὸνδ᾽οὐκέτιφάντονέεσθαι.καὶνῦνὧδεγένοιτο. πίθεσθέμοιὡςἀγορεύω:μὴἴομεν, μήπούτιςἐπίσπαστονκακὸνεὕρῃ.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ἄρ᾽ἀνήϊξανμεγάλῳἀλαλητῷἡμίσεωνπλείους: τοὶδ᾽ἀθρόοιαὐτόθιμίμνον:οὐγὰρσφινἅδεμῦθοςἐνὶφρεσίν, ἀλλ᾽Εὐπείθειπείθοντ᾽: αἶψαδ᾽ἔπειτ᾽ἐπὶτεύχεαἐσσεύοντο.αὐτὰρἐπείῥ᾽ἕσσαντοπερὶχροῒνώροπαχαλκόν,ἀθρόοιἠγερέθοντοπρὸἄστεοςεὐρυχόροιο.τοῖσινδ᾽Εὐπείθηςἡγήσατονηπιέῃσι:φῆδ᾽ὅγετίσεσθαιπαιδὸςφόνον, οὐδ᾽ἄρ᾽ἔμελλενἂψἀπονοστήσειν, ἀλλ᾽αὐτοῦπότμονἐφέψειν.αὐτὰρἈθηναίηΖῆναΚρονίωναπροσηύδα:“ὦ πάτερ ἡμέτερε, Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων,εἰπέμοιεἰρομένῃ, τίνύτοινόοςἔνδοθικεύθει;ἢπροτέρωπόλεμόντεκακὸνκαὶφύλοπιναἰνὴντεύξεις, ἦφιλότηταμετ᾽ἀμφοτέροισιτίθησθα;”τὴνδ᾽ἀπαμειβόμενοςπροσέφηνεφεληγερέταΖεύς:“τέκνον ἐμόν, τί με ταῦτα διείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς;οὐγὰρδὴτοῦτονμὲνἐβούλευσαςνόοναὐτή,ὡςἦτοικείνουςὈδυσεὺςἀποτίσεταιἐλθών;ἔρξονὅπωςἐθέλεις: ἐρέωτέτοιὡςἐπέοικεν.ἐπεὶδὴμνηστῆραςἐτίσατοδῖοςὈδυσσεύς,ὅρκιαπιστὰταμόντεςὁμὲνβασιλευέτωαἰεί,ἡμεῖςδ᾽αὖπαίδωντεκασιγνήτωντεφόνοιοἔκλησινθέωμεν: τοὶδ᾽ἀλλήλουςφιλεόντωνὡςτὸπάρος, πλοῦτοςδὲκαὶεἰρήνηἅλιςἔστω.”ὣςεἰπὼνὤτρυνεπάροςμεμαυῖανἈθήνην,βῆδὲκατ᾽Οὐλύμποιοκαρήνωνἀΐξασα.οἱδ᾽ἐπεὶοὖνσίτοιομελίφρονοςἐξἔρονἕντο,τοῖςδ᾽ἄραμύθωνἦρχεπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς:“ἐξελθών τις ἴδοι μὴ δὴ σχεδὸν ὦσι κιόντες.”ὣςἔφατ᾽: ἐκδ᾽υἱὸςΔολίουκίεν, ὡςἐκέλευεν:στῆδ᾽ἄρ᾽ἐπ᾽οὐδὸνἰών, τοὺςδὲσχεδὸνἔσιδεπάντας:αἶψαδ᾽Ὀδυσσῆαἔπεαπτερόενταπροσηύδα:“οἵδε δὴ ἐγγὺς ἔασ᾽: ἀλλ᾽ ὁπλιζώμεθα θᾶσσον.”ὣςἔφαθ᾽, οἱδ᾽ὤρνυντοκαὶἐντεύχεσσιδύοντο,τέσσαρεςἀμφ᾽Ὀδυσῆ᾽, ἓξδ᾽υἱεῖςοἱΔολίοιο:ἐνδ᾽ἄραΛαέρτηςΔολίοςτ᾽ἐςτεύχε᾽ἔδυνον,καὶπολιοίπερἐόντες, ἀναγκαῖοιπολεμισταί.αὐτὰρἐπείῥ᾽ἕσσαντοπερὶχροῒνώροπαχαλκόν,ὤϊξάνῥαθύρας, ἐκδ᾽ἤϊον, ἄρχεδ᾽Ὀδυσσεύς.τοῖσιδ᾽ἐπ᾽ἀγχίμολονθυγάτηρΔιὸςἦλθενἈθήνηΜέντοριεἰδομένηἠμὲνδέμαςἠδὲκαὶαὐδήν.τὴνμὲνἰδὼνγήθησεπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς:αἶψαδὲΤηλέμαχονπροσεφώνεενὃνφίλονυἱόν:“Τηλέμαχ᾽, ἤδη μὲν τόδε γ᾽ εἴσεαι αὐτὸς ἐπελθών,ἀνδρῶνμαρναμένωνἵνατεκρίνονταιἄριστοι,μήτικαταισχύνεινπατέρωνγένος, οἳτὸπάροςπερἀλκῇτ᾽ἠνορέῃτεκεκάσμεθαπᾶσανἐπ᾽αἶαν.”τὸνδ᾽αὖΤηλέμαχοςπεπνυμένοςἀντίονηὔδα:“ὄψεαι, αἴ κ᾽ ἐθέλῃσθα, πάτερ φίλε, τῷδ᾽ ἐπὶ θυμῷ οὔτικαταισχύνοντατεὸνγένος, ὡςἀγορεύεις.”ὣςφάτο, Λαέρτηςδ᾽ἐχάρηκαὶμῦθονἔειπε:“τίς νύ μοι ἡμέρη ἥδε, θεοὶ φίλοι; ἦ μάλα χαίρω:υἱόςθ᾽υἱωνόςτ᾽ἀρετῆςπέριδῆρινἔχουσιν.”τὸνδὲπαρισταμένηπροσέφηγλαυκῶπιςἈθήνη:“ὦ Ἀρκεισιάδη, πάντων πολὺ φίλταθ᾽ ἑταίρων,εὐξάμενοςκούρῃγλαυκώπιδικαὶΔιὶπατρί,αἶψαμαλ᾽ἀμπεπαλὼνπροΐειδολιχόσκιονἔγχος.”ὣςφάτο, καίῥ᾽ἔμπνευσεμένοςμέγαΠαλλὰςἈθήνηεὐξάμενοςδ᾽ἄρ᾽ἔπειταΔιὸςκούρῃμεγάλοιο,αἶψαμάλ᾽ἀμπεπαλὼνπροΐειδολιχόσκιονἔγχος,καὶβάλενΕὐπείθεακόρυθοςδιὰχαλκοπαρῄου.ἡδ᾽οὐκἔγχοςἔρυτο, διαπρὸδὲεἴσατοχαλκός,δούπησενδὲπεσών, ἀράβησεδὲτεύχε᾽ἐπ᾽αὐτῷ.ἐνδ᾽ἔπεσονπρομάχοιςὈδυσεὺςκαὶφαίδιμοςυἱός,τύπτονδὲξίφεσίντεκαὶἔγχεσινἀμφιγύοισι.καίνύκεδὴπάνταςὄλεσανκαὶἔθηκανἀνόστους,εἰμὴἈθηναίη, κούρηΔιὸςαἰγιόχοιο,ἤϋσενφωνῇ, κατὰἔσχεθελαὸνἅπαντα.“ἴσχεσθε πτολέμου, Ἰθακήσιοι, ἀργαλέοιο,ὥςκενἀναιμωτίγεδιακρινθῆτετάχιστα.”ὣςφάτ᾽Ἀθηναίη, τοὺςδὲχλωρὸνδέοςεἷλεν:τῶνδ᾽ἄραδεισάντωνἐκχειρῶνἔπτατοτεύχεα,πάνταδ᾽ἐπὶχθονὶπῖπτε, θεᾶςὄπαφωνησάσης:πρὸςδὲπόλιντρωπῶντολιλαιόμενοιβιότοιο.σμερδαλέονδ᾽ἐβόησεπολύτλαςδῖοςὈδυσσεύς,οἴμησενδὲἀλεὶςὥςτ᾽αἰετὸςὑψιπετήεις.καὶτότεδὴΚρονίδηςἀφίειψολόεντακεραυνόν,κὰδδ᾽ἔπεσεπρόσθεγλαυκώπιδοςὀβριμοπάτρης.δὴτότ᾽ὈδυσσῆαπροσέφηγλαυκῶπιςἈθήνη:“διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχαν᾽ Ὀδυσσεῦ,ἴσχεο, παῦεδὲνεῖκοςὁμοιΐουπολέμοιο,μήπωςτοιΚρονίδηςκεχολώσεταιεὐρύοπαΖεύς.”ὣςφάτ᾽Ἀθηναίη, ὁδ᾽ἐπείθετο, χαῖρεδὲθυμῷ.ὅρκιαδ᾽αὖκατόπισθεμετ᾽ἀμφοτέροισινἔθηκενΠαλλὰςἈθηναίη, κούρηΔιὸςαἰγιόχοιο,Μέντοριεἰδομένηἠμὲνδέμαςἠδὲκαὶαὐδήν.