Motum ex Metello consule civicumbellique causas et vitia et modosludumque Fortunae gravisqueprincipum amicitias et armanondum expiatis uncta cruoribus,periculosae plenum opus aleae,tractas et incedis per ignissuppositos cineri doloso.paulum severae musa tragoediaedesit theatris: mox ubi publicasres ordinaris, grande munusCecropio repetes cothurno,insigne maestis praesidium reiset consulenti, Pollio, curiae,cui laurus aeternos honoresDelmatico peperit triumpho.iam nunc minaci murmure cornuumperstringis auris, iam litui strepunt,iam fulgor armorum fugacisterret equos equitumque voltus.audire magnos iam videor duces,non indecoro pulvere sordidoset cuncta terrarum subactapraeter atrocem animum Catonis.Iuno et deorum quisquis amiciorAfris inulta cesserat inpotenstellure victorum nepotesrettulit inferias Iugurthae.quis non Latino sanguine pinguiorcampus sepulcris inpia proeliatestatur auditumque MedisHesperiae sonitum ruinae?qui gurges aut quae flumina lugubrisignara belli? quod mare Dauniaenon decoloravere caedes?quae caret ora cruore nostro?sed ne relictis, Musa procax, iocisCeae retractes munera neniae,mecum Dionaeo sub antroquaere modos leviore plectro.
Nullus argento color est avarisabdito terris, inimice lamnaeCrispe Sallusti, nisi temperatosplendeat usu.vivet extento Proculeius aevo,notus in fratres animi paterni:illum aget penna metuente solviFama superstes.latius regnes avidum domandospiritum quam si Libyam remotisGadibus iungas et uterque Poenusserviat uni.crescit indulgens sibi dirus hydropsnec sitim pellit, nisi causa morbifugerit venis et aquosus albocorpore languor.redditum Cyri solio Phraatendissidens plebi numero beatorumeximit Virtus populumque falsisdedocet utivocibus, regnum et diadema tutumdeferens uni propriamque laurumquisquis ingentis oculo inretortospectat acervos.
Aequam memento rebus in arduisservare mentem, non secus in bonisab insolenti temperatamlaetitia, moriture Delli,seu maestus omni tempore vixerisseu te in remoto gramine per diesfestos reclinatum bearisinteriore nota Falerni.quo pinus ingens albaque populusumbram hospitalem consociare amantramis? quid obliquo laboratlympha fugax trepidare rivo?huc vina et unguenta et nimium brevisflores amoenae ferre iube rosae,dum res et aetas et sororumfila trium patiuntur atra.cedes coemptis saltibus et domovillaque, flavos quam Tiberis lavit,cedes et exstructis in altumdivitiis potietur heres.divesne prisco natus ab Inachonil interest an pauper et infimade gente sub divo moreris: victima nil miserantis Orci.omnes eodem cogimur, omniumversatur urna serius ociussors exitura et nos in aeternumexilium inpositura cumbae.
Ne sit ancillae tibi amor pudori,Xanthia Phoceu: prius insolentemserva Briseis niveo coloremovit Achillem,movit Aiacem Telamone natumforma captivae dominum Tecmessae,arsit Atrides medio in triumphovirgine rapta,barbarae postquam cecidere turmaeThessalo victore et ademptus Hectortradidit fessis leviora tolliPergama Grais.nescias an te generum beatiPhyllidis flavae decorent parentes:regium certe genus, et penatismaeret iniquos.crede non illam tibi de scelestaplebe dilectam neque sic fidelem,sic lucro aversam potuisse nascimatre pudenda.bracchia et voltum teretesque surasinteger laudo: fuge suspicari,cuius octavum trepidavit aetasclaudere lustrum.
Nondum subacta ferre iugum valetcervice, nondum munia conparisaequare nec tauri ruentisin venerem tolerare pondus;circa virentis est animus tuaecampos iuvencae nunc fluviis gravemsolantis aestum, nunc in udoludere cum vitulis salictopraegestientis. tolle cupidineminmitis uvae: iam tibi lividosdistinguet autumnus racemospurpureo varius colore.iam te sequetur (currit enim feroxaetas et illi quos tibi dempseritadponet annos), iam protervafronte petet Lalage maritumdilecta, quantum non Pholoe fugax,non Chloris albo sic umero nitensut pura nocturno renidetluna mari, Cnidiusve Gyges,quem si puellarum insereres choro,mire sagacis falleret hospitesdiscrimen obscurum solutiscrinibus ambiguoque voltu.
Septimi, Gadis aditure mecum etCantabrum indoctum iuga ferre nostra etbarbaras Syrtis, ubi Maura semperaestuat unda:Tibur Argeo positum colonosit meae sedes utinam senectae,sit modus lasso maris et viarummilitiaeque.unde si Parcae prohibent iniquae,dulce pellitis ovibus Galaesiflumen et regnata petam Laconirura Phalanthoille terrarum mihi praeter omnisangulus ridet, ubi non Hymettomella decedunt viridique certatbaca Venafro,ver ubi longum tepidasque praebetIuppiter brumas et amicus Aulonfertili Baccho minimum Falernisinvidet uvis;ille te mecum locus et beataepostulant arces: ibi tu calentemdebita sparges lacrima favillamvatis amici.
O saepe mecum tempus in ultimumdeducte Bruto militiae duce,quis te redonavit Quiritemdis patriis Italoque caelo,Pompei, meorum prime sodalium,cum quo morantem saepe diem merofregi, coronatus nitentismalobathro Syrio capillos?tecum Philippos et celerem fugamsensi relicta non bene parmula,cum fracta virtus, et minacesturpe solum tetigere mento;sed me per hostis Mercurius celerdenso paventem sustulit aere,te rursus in bellum resorbensunda fretis tulit aestuosis.ergo obligatam redde Iovi dapemlongaque fessum militia latusdepone sub lauru mea necparce cadis tibi destinatis.oblivioso levia Massicociboria exple, funde capacibusunguenta de conchis. quis udodeproperare apio coronascuratve myrto? quem Venus arbitrumdicet bibendi? non ego saniusbacchabor Edonis: receptodulce mihi furere est amico.
Vlla si iuris tibi peieratipoena, Barine, nocuisset umquam,dente si nigro fieres vel unoturpior ungui,crederem: sed tu simul obligastiperfidum votis caput, enitescispulchrior multo iuvenumque prodispublica cura.expedit matris cineres opertosfallere et toto taciturna noctissigna cum caelo gelidaque divosmorte carentisridet hoc, inquam, Venus ipsa, ridentsimplices Nymphae, ferus et Cupidosemper ardentis acuens sagittascote cruenta.adde quod pubes tibi crescit omnis,servitus crescit nova nec prioresinpiae tectum dominae relinquunt,saepe minati.te suis matres metuunt iuvencis,te senes parci miseraeque nupervirgines nuptae, tua ne retardetaura maritos.
Non semper imbres nubibus hispidosmanant in agros aut mare Caspiumvexant inaequales procellaeusque nec Armeniis in oris,amice Valgi, stat glacies inersmensis per omnis aut Aquilonibusquerceta Gargani laborantet foliis viduantur orni:tu semper urges flebilibus modisMysten ademptum nec tibi Vesperosurgente decedunt amoresnec rapidum fugiente solem.at non ter aevo functus amabilemploravit omnis Antilochum senexannos nec inpubem parentesTroilon aut Phrygiae sororesflevere semper. desine molliumtandem querellarum et potius novacantemus Augusti tropaeaCaesaris et rigidum NiphatenMedumque flumen gentibus additumvictis minores volvere verticesintraque praescriptum Gelonosexiguis equitare campis.
Rectius vives, Licini, neque altumsemper urgendo neque, dum procellascautus horrescis, nimium premendolitus iniquum.auream quisquis mediocritatemdiligit, tutus caret obsoletisordibus tecti, caret invidendasobrius aula.saepius ventis agitatur ingenspinus et celsae graviore casudecidunt turres feriuntque summosfulgura montissperat infestis, metuit secundisalteram sortem bene praeparatumpectus. informis hiemes reducitIuppiter, idemsubmovet. non, si male nunc, et olimsic erit: quondam cithara tacentemsuscitat Musam neque semper arcumtendit Apollo.rebus angustis animosus atquefortis adpare: sapienter idemcontrahes vento nimium secundoturgida vela.
Quid bellicosus Cantaber et Scythes,Hirpine Quinti, cogitet Hadriadivisus obiecto, remittasquaerere nec trepides in usumposcentis aevi pauca: fugit retrolevis iuventas et decor aridapellente lascivos amorescanitie facilemque somnum.non semper idem floribus est honorvernis neque uno luna rubens nitetvoltu: quid aeternis minoremconsiliis animum fatigas?cur non sub alta vel platano vel hacpinu iacentes sic temere et rosacanos odorati capillos,dum licet, Assyriaque nardopotamus uncti? dissipat Euhiuscuras edacis. quis puer ociusrestinguet ardentis Falernipocula praetereunte lympha?quis devium scortum eliciet domoLyden? eburna, dic age, cum lyramaturet, in comptum Lacaenaemore comam religata nodum.
Nolis longa ferae bella Numantiaenec durum Hannibalem nec Siculum marePoeno purpureum sanguine mollibusaptari citharae modisnec saevos Lapithas et nimium meroHylaeum domitosque Herculea manuTelluris iuvenes, unde periculumfulgens contremuit domusSaturni veteris: tuque pedestribusdices historiis proelia Caesaris,Maecenas, melius ductaque per viasregum colla minacium.me dulcis dominae Musa Licymniaecantus, me voluit dicere lucidumfulgentis oculos et bene mutuisfidum pectus amoribus;quam nec ferre pedem dedecuit chorisnec certare ioco nec dare bracchialudentem nitidis virginibus sacroDianae celebris die.num tu quae tenuit dives Achaemenesaut pinguis Phrygiae Mygdonias opespermutare velis crine Licymniaeplenas aut Arabum domos,cum flagrantia detorquet ad osculacervicem aut facili saevitia negatquae poscente magis gaudeat eripi,interdum rapere occupet?
Ille et nefasto te posuit diequicumque primum, et sacrilega manuproduxit, arbos, in nepotumperniciem opprobriumque pagi;illum et parentis crediderim suifregisse cervicem et penetraliasparsisse nocturno cruorehospitis; ille venena Colchaet quidquid usquam concipitur nefastractavit, agro qui statuit meote, triste lignum, te, caducumin domini caput inmerentisquid quisque vitet, numquam homini satiscautum est in horas: navita BosporumPoenus perhorrescit neque ultracaeca timet aliunde fata,miles sagittas et celerem fugamParthi, catenas Parthus et Italumrobur; sed inprovisa letivis rapuit rapietque gentis.quam paene furvae regna Proserpinaeet iudicantem vidimus Aeacumsedesque discriptas piorum etAeoliis fidibus querentemSappho puellis de popularibuset te sonantem plenius aureo,Alcaee, plectro dura navis,dura fugae mala, dura belli.utrumque sacro digna silentiomirantur umbrae dicere, sed magispugnas et exactos tyrannosdensum umeris bibit aure volgus.quid mirum, ubi illis carminibus stupensdemittit atras belua centicepsauris et intorti capillisEumenidum recreantur angues?quin et Prometheus et Pelopis parensdulci laborem decipitur sononec curat Orion leonesaut timidos agitare lyncas
Eheu fugaces, Postume, Postume,labuntur anni nec pietas moramrugis et instanti senectaeadferet indomitaeque morti,non, si trecenis quotquot eunt dies,amice, places inlacrimabilemPlutona tauris, qui ter amplumGeryonen Tityonque tristiconpescit unda, scilicet omnibusquicumque terrae munere vescimurenaviganda, sive regessive inopes erimus coloni.frustra cruento Marte carebimusfractisque rauci fluctibus Hadriae,frustra per autumnos nocentemcorporibus metuemus Austrum:visendus ater flumine languidoCocytos errans et Danai genusinfame damnatusque longiSisyphus Aeolides laboris.linquenda tellus et domus et placensuxor neque harum quas colis arborumte praeter invisas cupressosulla brevem dominum sequetur.absumet heres Caecuba digniorservata centum clavibus et merotinguet pavimentum superbo,pontificum potiore cenis.
Iam pauca aratro iugera regiaemoles relinquent, undique latiusextenta visentur Lucrinostagna lacu platanusque caelebsevincet ulmos; tum violaria etmyrtus et omnis copia nariumspargent olivetis odoremfertilibus domino priori,tum spissa ramis laurea fervidosexcludet ictus. non ita Romulipraescriptum et intonsi Catonisauspiciis veterumque norma.privatus illis census erat brevis,commune magnum: nulla decempedismetata privatis opacamporticus excipiebat arctonnec fortuitum spernere caespitemleges sinebant, oppida publicosumptu iubentes et deorumtempla novo decorare saxo.
Otium divos rogat in patentiprensus Aegaeo, simul atra nubescondidit lunam neque certa fulgentsidera nautis,otium bello furiosa Thrace,otium Medi pharetra decori,Grosphe, non gemmis neque purpura ve-nale nec auro.non enim gazae neque consularissubmovet lictor miseros tumultusmentis et curas laqueata circumtecta volantisvivitur parvo bene cui paternumsplendet in mensa tenui salinumnec levis somnos timor aut cupidosordidus aufert.quid brevi fortes iaculamur aevomulta? quid terras alio calentissole mutamus? patriae quis exsulse quoque fugit?scandit aeratas vitiosa navisCura nec turmas equitum relinquitocior cervis et agente nimbosocior Euro.laetus in praesens animus quod ultra estoderit curare et amara lentotemperet risu: nihil est ab omniparte beatum.abstulit clarum cita mors Achillem,longa Tithonum minuit senectuset mihi forsan tibi quod negaritporriget hora.te greges centum Siculaeque circummugiunt vaccae, tibi tollit hinnitumapta quadrigis equa, te bis Afromurice tinctaevestiunt lanae: mihi parva rura etspiritum Graiae tenuem CamenaeParca non mendax dedit et malignumspernere volgus.
Cur me querelis exanimas tuis?nec dis amicum est nec mihi te priusobire, Maecenas, mearumgrande decus columenque rerum.a, te meae si partem animae rapitmaturior vis, quid moror altera,nec carus aeque nec superstesinteger? ille dies utramqueducet ruinam. non ego perfidumdixi sacramentum ibimus, ibimus,utcumque praecedes, supremumcarpere iter comites parati.me nec Chimaerae spiritus igneaenec si resurgat centimanus Gyasdivellet umquam: sic potentiIustitiae placitumque Parcis.seu Libra seu me Scorpios adspicitformidolosus pars violentiornatalis horae seu tyrannusHesperiae Capricornus undae:utrumque nostrum incredibili modoconsentit astrum; te Iovis inpiotutela Saturno refulgenseripuit volucrisque Fatitardavit alas, cum populus frequenslaetum theatris ter crepuit sonum;me truncus inlapsus cerebro,sustulerat, nisi Faunus ictumdextra levasset, Mercurialiumcustos virorum. reddere victimasaedemque votivam memento;nos humilem feriemus agnam.
Non ebur neque aureummea renidet in domo lacunar,non trabes Hymettiaepremunt columnas ultima recisasAfrica neque Attaliignotus heres regiam occupavinec Laconicas mihitrahunt honestae purpuras clientae.at fides et ingenibenigna vena est pauperemque divesme petit: nihil supradeos lacesso nec potentem amicumlargiora flagito,satis beatus unicis Sabinis.truditur dies dienovaeque pergunt interire lunae:tu secanda marmoralocas sub ipsum funus et sepulcriinmemor struis domosmarisque Bais obstrepentis urgessubmovere litora,parum locuples continente ripa;quid quod usque proximosrevellis agri terminos et ultralimites clientiumsalis avarus? pellitur paternosin sinu ferens deoset uxor et vir sordidosque natos.nulla certior tamenrapacis Orci fine destinataaula divitem maneterum. quid ultra tendis? aequa telluspauperi recluditurregumque pueris nec satelles Orcicallidum Promethearevexit auro captus; hic superbumTantalum atque Tantaligenus coercet, hic levare functumpauperem laboribusvocatus atque non vocatus audit.
Bacchum in remotis carmina rupibusvidi docentem, credite posteri,Nymphasque discentis et auriscapripedum Satyrorum acutaseuhoe, recenti mens trepidat metu,plenoque Bacchi pectore turbidumlaetatur. euhoe, parce Liber,parce gravi metuende thyrso.fas pervicacis est mihi Thyiadasvinique fontem lactis et uberescantare rivos atque truncislapsa cavis iterare mella;fas et beatae coniugis additumstellis honorem tectaque Pentheidisiecta non leni ruinaThracis et exitium Lycurgitu flectis amnis, tu mare barbarum,tu separatis uvidus in iugisnodo coerces viperinoBistonidum sine fraude crinis.tu, cum parentis regna per arduumcohors gigantum scanderet inpia,Rhoetum retorsisti leonisunguibus horribilique mala;quamquam choreis aptior et iocisludoque dictus non sat idoneuspugnae ferebaris; sed idempacis eras mediusque belli.te vidit insons Cerberus aureocornu decorum leniter atterenscaudam et recedentis trilinguiore pedes tetigitque crura.
Non usitata nec tenui ferarpenna biformis per liquidum aetheravates neque in terris moraborlongius invidiaque maiorurbis relinquam. non ego, pauperumsanguis parentum, non ego, quem vocas.dilecte Maecenas, obibonec Stygia cohibebor unda.iam iam residunt cruribus asperaepelles et album mutor in alitemsuperne nascunturque levesper digitos umerosque plumae.iam Daedaleo notior Icarovisam gementis litora BosporiSyrtisque Gaetulas canorusales Hyperboreosque campos.me Colchus et qui dissimulat metumMarsae cohortis Dacus et ultiminoscent Geloni, me peritusdiscet Hiber Rhodanique potor.absint inani funere neniaeluctusque turpes et querimoniae;conpesce clamorem ac sepulcrimitte supervacuos honores.