Dumque ea Cephenum medio Danaeius herosagmine commemorat, fremida regalia turbaatria complentur: nec coniugialia festaqui canat est clamor, sed qui fera nuntiet arma.Inque repentinos convivia versa tumultusadsimilare freto possis, quod saeva quietumventorum rabies motis exasperat undis.Primus in his Phineus, belli temerarius auctor,fraxineam quatiens aeratae cuspidis hastam,“en” ait, “en adsum praereptae coniugis ultor,nec mihi te pennae, nec falsum versus in aurumIuppiter eripiet.” Conanti mittere Cepheus“quid facis?” exclamat, “quae te, germane, furentemmens agit in facinus? meritisne haec gratia tantisredditur? hac vitam servatae dote rependis?Quam tibi non Perseus, verum si quaeris, ademit,sed grave Nereidum numen, sed corniger Ammon,sed quae visceribus veniebat belua pontiexsaturanda meis. Illo tibi tempore rapta est,quo peritura fuit: nisi si crudelis id ipsumexigis, ut pereat, luctuque levabere nostro.Scilicet haud satis est, quod te spectante revincta estet nullam quod opem patruus sponsusve tulisti:insuper, a quoquam quod sit servata, dolebispraemiaque eripies? Quae si tibi magna videntur,ex illis scopulis, ubi erant adfixa, petisses.Nunc sine, qui petiit, per quem haec non orba senectus,ferre quod et meritis et voce est pactus, eumquenon tibi, sed certae praelatum intellege morti!”Ille nihil contra: sed et hunc et Persea vultualterno spectans petat hunc ignorat, an illum,cunctatusque brevi contortam viribus hastam,quantas ira dabat, nequiquam in Persea misit.Ut stetit illa toro, stratis tunc denique Perseusexsiluit; teloque ferox inimica remissopectora rupisset, nisi post altaria Phineusisset: et (indignum!) scelerato profuit ara.Fronte tamen Rhoeti non inrita cuspis adhaesit.Qui postquam cecidit ferrumque ex osse revulsum est,calcitrat et positas adspergit sanguine mensas.Tum vero indomitas ardescit vulgus in iras,telaque coniciunt, et sunt, qui Cephea dicuntcum genero debere mori. Sed limine tectiexierat Cepheus, testatus iusque fidemquehospitiique deos, ea se prohibente moveri.Bellica Pallas adest et protegit aegide fratremdatque animos. Erat Indus Athis, quem flumine Gangeedita Limnaee vitreis peperisse sub undiscreditur, egregius forma, quam divite cultuaugebat, bis adhuc octonis integer annis,indutus chlamydem Tyriam, quam limbus obibataureus; ornabant aurata monilia collumet madidos murra curvum crinale capillos.Ille quidem iaculo quamvis distantia missofigere doctus erat, sed tendere doctior arcus.Tunc quoque lenta manu flectentem cornua Perseusstipite, qui media positus fumabat in ara,perculit et fractis confudit in ossibus ora.Hunc ubi laudatos iactantem in sanguine vultusAssyrius vidit Lycabas, iunctissimus illiet comes et veri non dissimulator amoris,postquam exhalantem sub acerbo vulnere vitamdeploravit Athin, quos ille tetenderat arcusarripit et “mecum tibi sint certamina” dixit:“nec longum pueri fato laetabere, quo plusinvidiae, quam laudis habes.” Haec omnia nondumdixerat, emicuit nervo penetrabile telumvitatumque tamen sinuosa veste pependit.Vertit in hunc harpen spectatam caede MedusaeAcrisioniades adigitque in pectus: at illeiam moriens, oculis sub nocte natantibus atracircumspexit Athin seque acclinavit ad illumet tulit ad manes iunctae solacia mortis.Ecce Syenites, genitus Metione, Phorbaset Libys Amphimedon, avidi committere pugnam,sanguine, quo late tellus madefacta tepebat,conciderant lapsi: surgentibus obstitit ensis,alterius costis, iugulo Phorbantis adactus.At non Actoriden Erytum, cui lata bipennistelum erat, hamato Perseus petit ense, sed altisexstantem signis multaeque in pondere massaeingentem manibus tollit cratera duabusinfligitque viro; rutilum vomit ille cruoremet resupinus humum moribundo vertice pulsat.Inde Semiramio Polydegmona sanguine cretumCaucasiumque Abarin Sperchionidenque Lycetumintonsumque comas Helicen Phlegyanque Clytumquesternit et exstructos morientum calcat acervos.Nec Phineus ausus concurrere comminus hosti,intorquet iaculum: quod detulit error in Idan,expertem frustra belli et neutra arma secutum.Ille tuens oculis inmitem Phinea torvis“quandoquidem in partes” ait “abstrahor, accipe, Phineu,quem fecisti hostem pensaque hoc vulnere vulnus”;iamque remissurus tractum de vulnere telumsanguine defectos cecidit conlapsus in artus.Hic quoque Cephenum post regem primus Hoditesense iacet Clymeni; Prothoenora percutit Hypseus,Hypsea Lyncides. Fuit et grandaevus in illisEmathion, aequi cultor timidusque deorum;qui, quoniam prohibent anni bellare, loquendopugnat et incessit scelerataque devovet arma.Huic Chromis amplexo tremulis altaria palmisdecutit ense caput; quod protinus incidit araeatque ibi semianimi verba exsecrantia linguaedidit, et medios animam exspiravit in ignes.Hinc gemini fratres Broteasque et caestibus Ammoninvicti, vinci si possent caestibus enses,Phinea cecidere manu, Cererisque sacerdosAmpycus, albenti velatus tempora vitta.Tu quoque, Lampetide, non hos adhibendus ad usus,sed qui, pacis opus, citharam cum voce moveres,iussus eras celebrare dapes festumque canendo.Quem procul adstantem plectrumque imbelle tenentemPettalus inridens “Stygiis cane cetera” dixit“manibus” et laevo mucronem tempore fixit.Concidit et digitis morientibus ille retemptatfila lyrae, casuque fuit miserabile carmen.Nec sinit hunc impune ferox cecidisse Lycormasraptaque de dextro robusta repagula postiossibus inlisit mediae cervicis: at illeprocubuit terrae mactati more iuvenci.Demere temptabat laevi quoque robora postisCinyphius Pelates: temptanti dextera fixa estcuspide Marmaridae Corythi lignoque cohaesit.Haerenti latus hausit Abas: nec corruit ille,sed retinente manum moriens e poste pependit.Sternitur et Menaleus, Perseia castra secutus,et Nasamoniaci Dorylas ditissimus agri,dives agri Dorylas, quo non possederat alterlatius aut totidem tollebat turis acervos.Huius in obliquo missum stetit inguine ferrum:letifer ille locus. Quem postquam vulneris auctorsingultantem animam et versantem lumina viditBactrius Halcyoneus “hoc, quod premis” inquit, “habetode tot agris terrae” corpusque exsangue reliquit.Torquet in hunc hastam calido de vulnere raptamultor Abantiades; media quae nare receptacervice exacta est in partesque eminet ambas.Dumque manum Fortuna iuvat, Clytiumque Claninque,matre satos una, diverso vulnere fudit:nam Clytii per utrumque gravis librata lacertofraxinus acta femur, iaculum Clanis ore momordit.Occidit et Celadon Mendesius, occidit Astreus,matre Palaestina, dubio genitore creatus,Aethionque sagax quondam ventura videre(tunc ave deceptus falsa), regisque Thoactesarmiger et caeso genitore infamis Agyrtes.Plus tamen exhausto superest: namque omnibus unumopprimere est animus, coniurata undique pugnantagmina pro causa meritum impugnante fidemque:hac pro parte socer frustra pius et nova coniunxcum genetrice favent ululatuque atria complent.Sed sonus armorum superat gemitusque cadentum,pollutosque semel multo Bellona penatessanguine perfundit renovataque proelia miscet.Circueunt unum Phineus et mille secutiPhinea: tela volant hiberna grandine plurapraeter utrumque latus praeterque et lumen et aures.Applicat hic umeros ad magnae saxa columnae,tutaque terga gerens adversaque in agmina versussustinet instantes. Instabat parte sinistraChaonius Molpeus, dextra Nabataeus Echemmon.Tigris ut auditis diversa valle duorumexstimulata fame mugitibus armentorumnescit, utro potius ruat, et ruere ardet utroque,sic dubius Perseus, dextra laevane feratur,Molpea traiecti submovit vulnere cruris,contentusque fuga est: neque enim dat tempus Echemmon,sed furit et, cupiens saltu dare vulnera collo,non circumspectis exactum viribus ensemfregit, et extrema percussae parte columnaelammina dissiluit dominique in gutture fixa est.Non tamen ad letum causas satis illa valentesplaga dedit: trepidum Perseus et inermia frustrabracchia tendentem Cyllenide confodit harpe.Verum ubi virtutem turbae succumbere vidit,“auxilium” Perseus “quoniam sic cogitis ipsi”dixit “ab hoste petam. Vultus avertite vestros,siquis amicus adest!” et Gorgonis extulit ora.“Quaere alium, tua quem moveant miracula” dixitThescelus; utque manu iaculum fatale parabatmittere, in hoc haesit signum de marmore gestu.Proximus huic Ampyx animi plenissima magnipectora Lyncidae gladio petit; inque petendodextera deriguit nec citra mota nec ultra est.At Nileus, qui se genitum septemplice Niloementitus erat, clipeo quoque flumina septemargento partim, partim caelaverat auro,“adspice” ait, “Perseu, nostrae primordia gentis:magna feres tacitas solacia mortis ad umbras,a tanto cecidisse viro”: pars ultima vocisin medio suppressa sono est, adapertaque velleora loqui credas, nec sunt ea pervia verbis.Increpat hos “vitio” que “animi, non viribus” inquit“Gorgoneis torpetis” Eryx: “incurrite mecumet prosternite humi iuvenem magica arma moventem!”Incursurus erat: tenuit vestigia tellus,inmotusque silex armataque mansit imago.Hi tamen ex merito poenas subiere; sed unusmiles erat Persei, pro quo dum pugnat, Aconteus,Gorgone conspecta saxo concrevit oborto.Quem ratus Astyages etiamnum vivere, longoense ferit: sonuit tinnitibus ensis acutis.Dum stupet Astyages, naturam traxit eandem,marmoreoque manet vultus mirantis in ore.Nomina longa mora est media de plebe virorumdicere: bis centum restabant corpora pugnae,Gorgone bis centum riguerunt corpora visa.Paenitet iniusti tunc denique Phinea belli.Sed quid agat? simulacra videt diversa figurisagnoscitque suos et nomine quemque vocatumposcit opem, credensque parum sibi proxima tangitcorpora: marmor erant. Avertitur, atque ita supplexconfessasque manus obliquaque bracchia tendens,“vincis” ait, “Perseu. Remove tua monstra tuaequesaxificos vultus, quaecumque ea, tolle Medusae,tolle, precor. Non nos odium regnique cupidocompulit ad bellum: pro coniuge movimus arma.Causa fuit meritis melior tua, tempore nostra.Non cessisse piget. Nihil, o fortissime, praeterhanc animam concede mihi: tua cetera sunto.”Talia dicenti neque eum, quem voce rogabatrespicere audenti “quod” ait, “timidissime Phineu,et possum tribuisse et magnum est munus inerti,(pone metum) tribuam: nullo violabere ferro.Quin etiam mansura dabo monimenta per aevum,inque domo soceri semper spectabere nostri,ut mea se sponsi soletur imagine coniunx?”Dixit et in partem Phorcynida transtulit illam,ad quam se trepido Phineus obverterat ore.Tunc quoque conanti sua vertere lumina cervixderiguit, saxoque oculorum induruit umor.Sed tamen os timidum vultusque in marmore supplexsubmissaeque manus faciesque obnoxia mansit.Victor Abantiades patrios cum coniuge murosintrat et inmeriti vindex ultorque parentisadgreditur Proetum: nam fratre per arma fugatoAcrisioneas Proetus possederat arces.Sed nec ope armorum, nec, quam male ceperat, arcetorva colubriferi superavit lumina monstri.Te tamen, o parvae rector, Polydecta, Seriphi,nec iuvenis virtus per tot spectata laboresnec mala mollierant, sed inexorabile durusexerces odium, nec iniqua finis in ira est.Detrectas etiam laudem fictamque Medusaearguis esse necem. “Dabimus tibi pignera veri.Parcite luminibus!” Perseus ait oraque regisore Medusaeo silicem sine sanguine fecit.Hactenus aurigenae comitem Tritonia fratrise dedit: inde cava circumdata nube Seriphondeserit, a dextra Cythno Gyaroque relictis,quaque super pontum via visa brevissima, Thebasvirgineumque Helicona petit. Quo monte potitaconstitit et doctas sic est adfata sorores:“Fama novi fontis nostras pervenit ad aures,dura Medusaei quem praepetis ungula rupit.Is mihi causa viae. Volui mirabile factumcernere: vidi ipsum materno sanguine nasci.”Excipit Uranie: “Quaecumque est causa videndihas tibi, diva, domos, animo gratissima nostro es.Vera tamen fama est, et Pegasus huius origofontis”, et ad latices deduxit Pallada sacros.Quae mirata diu factas pedis ictibus undas,silvarum lucos circumspicit antiquarumantraque et innumeris distinctas floribus herbasfelicesque vocat pariter studioque locoqueMnemonidas. Quam sic adfata est una sororum:“O, nisi te virtus opera ad maiora tulisset,in partem ventura chori Tritonia nostri,vera refers meritoque probas artesque locumque,et gratam sortem, tutae modo simus, habemus.Sed (vetitum est adeo sceleri nihil) omnia terrentvirgineas mentes, dirusque ante ora Pyreneusvertitur, et nondum tota me mente recepi.Daulida Threicio Phoceaque milite ruraceperat ille ferox iniustaque regna tenebat.Templa petebamus Parnasia: vidit euntes,nostraque fallaci veneratus numina vultu“Mnemonides” (cognorat enim), “consistite” dixit,“nec dubitate, precor, tecto grave sidus et imbrem”(imber erat) “vitare meo: subiere minoressaepe casas superi.” Dictis et tempore motaeadnuimusque viro primasque intravimus aedes.Desierant imbres, victoque aquilonibus austrofusca repurgato fugiebant nubila caelo.Impetus ire fuit: claudit sua tecta Pyreneusvimque parat. Quam nos sumptis effugimus alis.Ipse secuturo similis stetit arduus arce“qua” que “via est vobis, erit et mihi” dixit “eadem”,seque iacit vecors e summae culmine turriset cadit in vultus, discussisque ossibus oristundit humum moriens scelerato sanguine tinctam.”Musa loquebatur: pennae sonuere per auras,voxque salutantum ramis veniebat ab altis.Suspicit et linguae quaerit tam certa loquentesunde sonent hominemque putat Iove nata locutum:Ales erat, numeroque novem, sua fata querentes,institerant ramis imitantes omnia picae.Miranti sic orsa deae dea: “Nuper et istaeauxerunt volucrum victae certamine turbam.Pieros has genuit Pellaeis dives in arvis,Paeonis Euippe mater fuit. Illa potentemLucinam noviens, noviens paritura, vocavit.Intumuit numero stolidarum turba sororum,perque tot Haemonias et per tot Achaidas urbeshuc venit et tali committit proelia voce:“Desinite indoctum vana dulcedine vulgusfallere: nobiscum, siqua est fiducia vobis,Thespiades certate deae. Nec voce nec artevincemur, totidemque sumus. Vel cedite victaefonte Medusaeo et Hyantea Aganippe,vel nos Emathiis ad Paeonas usque nivososcedamus campis. Dirimant certamina nymphae.”Turpe quidem contendere erat, sed cedere visumturpius. Electae iurant per flumina nymphaefactaque de vivo pressere sedilia saxo.Tum sine sorte prior quae se certare professa est,bella canit superum, falsoque in honore Gigantasponit et extenuat magnorum facta deorum;emissumque ima de sede Typhoea terraecaelitibus fecisse metum cunctosque dedisseterga fugae, donec fessos Aegyptia tellusceperit et septem discretus in ostia Nilus.Huc quoque terrigenam venisse Typhoea narratet se mentitis superos celasse figuris;“duxque gregis” dixit “fit Iuppiter; unde recurvisnunc quoque formatus Libys est cum cornibus Ammon.Delius in corvo, proles Semeleia capro,fele soror Phoebi, nivea Saturnia vacca,pisce Venus latuit, Cyllenius ibidis alis.”Hactenus ad citharam vocalia moverat ora:poscimur Aonides. Sed forsitan otia non sint,nec nostris praebere vacet tibi cantibus aures.”“Ne dubita, vestrumque mihi refer ordine carmen”Pallas ait nemorisque levi consedit in umbra.Musa refert: “Dedimus summam certaminis uni.Surgit et inmissos hedera conlecta capillosCalliope querulas praetemptat pollice chordas,atque haec percussis subiungit carmina nervis:“Prima Ceres unco glaebam dimovit aratro,prima dedit fruges alimentaque mitia terris,prima dedit leges: Cereris sunt omnia munus.Illa canenda mihi est. Utinam modo dicere possemcarmina digna dea: certe dea carmine digna est.Vasta giganteis ingesta est insula membrisTrinacris et magnis subiectum molibus urgetaetherias ausum sperare Typhoea sedes.Nititur ille quidem pugnatque resurgere saepe,dextra sed Ausonio manus est subiecta Peloro,laeva, Pachyne, tibi, Lilybaeo crura premuntur,degravat Aetna caput: sub qua resupinus harenaseiectat flammamque ferox vomit ore Typhoeus.Saepe remoliri luctatur pondera terraeoppidaque et magnos devolvere corpore montes.Inde tremit tellus, et rex pavet ipse silentum,ne pateat latoque solum retegatur hiatuinmissusque dies trepidantes terreat umbras.Hanc metuens cladem tenebrosa sede tyrannusexierat, curruque atrorum vectus equorumambibat Siculae cautus fundamina terrae.Postquam exploratum satis est loca nulla labare,depositoque metu, videt hunc Erycina vagantemmonte suo residens, natumque amplexa volucrem“arma manusque meae, mea, nate, potentia”, dixit,“illa, quibus superas omnes, cape tela, Cupido,inque dei pectus celeres molire sagittas,cui triplicis cessit fortuna novissima regni.Tu superos ipsumque Iovem tu numina pontivicta domas ipsumque, regit qui numina ponti.Tartara quid cessant? cur non matrisque tuumqueimperium profers? agitur pars tertia mundi.Et tamen in caelo, quae iam patientia nostra est,spernimur, ac mecum vires minuuntur Amoris.Pallada nonne vides iaculatricemque Dianamabscessisse mihi? Cereris quoque filia virgo,si patiemur, erit: nam spes adfectat easdem.At tu, pro socio, siqua est ea gratia, regnoiunge deam patruo.” Dixit Venus. Ille pharetramsolvit et arbitrio matris de mille sagittisunam seposuit, sed qua nec acutior ullanec minus incerta est nec quae magis audiat arcus,oppositoque genu curvavit flexile cornuminque cor hamata percussit harundine Ditem.Haud procul Hennaeis lacus est a moenibus altae,nomine Pergus, aquae. Non illo plura Caystroscarmina cycnorum labentibus audit in undis.Silva coronat aquas cingens latus omne, suisquefrondibus ut velo Phoebeos submovet ictus.Frigora dant rami, tyrios humus umida flores:perpetuum ver est. Quo dum Proserpina lucoludit et aut violas aut candida lilia carpit,dumque puellari studio calathosque sinumqueimplet et aequales certat superare legendo,paene simul visa est dilectaque raptaque Diti:usque adeo est properatus amor. Dea territa maestoet matrem et comites, sed matrem saepius, oreclamat; et, ut summa vestem laniarat ab ora,conlecti flores tunicis cecidere remissis.Tantaque simplicitas puerilibus adfuit annis,haec quoque virgineum movit iactura dolorem.Raptor agit currus et nomine quemque vocandoexhortatur equos, quorum per colla iubasqueexcutit obscura tinctas ferrugine habenas,perque lacus altos et olentia sulphure ferturstagna Palicorum, rupta fervenu terra,et qua Bacchiadae, bimari gens orta Corintho,inter inaequales posuerunt moenia portus.Est medium Cyanes et Pisaeae Arethusae,quod coit angustis inclusum cornibus aequor.Hic fuit, a cuius stagnum quoque nomine dictum est,inter Sicelidas Cyane celeberrima nymphas.Gurgite quae medio summa tenus exstitit alvoagnovitque deam. “Nec longius ibitis!” inquit,“non potes invitae Cereris gener esse: roganda,non rapienda fuit. Quodsi componere magnisparva mihi fas est, et me dilexit Anapis:exorata tamen, nec, ut haec, exterrita nupsi.”Dixit et in partes diversas bracchia tendensobstitit. Haud ultra tenuit Saturnius iram,terribilesque hortatus equos in gurgitis imacontortum valido sceptrum regale lacertocondidit. Icta viam tellus in Tartara fecitet pronos currus medio cratere recepit.At Cyane, raptamque deam contemptaque fontisiura sui maerens, inconsolabile vulnusmente gerit tacita lacrimisque absumitur omnis,et quarum fuerat magnum modo numen, in illasossa pati flexus, ungues posuisse rigorem;extenuatur aquas. Molliri membra videres,primaque de tota tenuissima quaeque liquescunt,caerulei crines digitique et crura pedesque:nam brevis in gelidas membris exilibus undastransitus est: post haec umeri tergusque latusquepectoraque in tenues abeunt evanida rivos.Denique pro vivo vitiatas sanguine venaslympha subit, restatque nihil, quod prendere possis.Interea pavidae nequiquam filia matriomnibus est terris, omni quaesita profundo.Illam non udis veniens Aurora capilliscessantem vidit, non Hesperus. Illa duabusflammiferas pinus manibus succendit ab Aetnaperque pruinosas tulit inrequieta tenebras.Rursus ubi alma dies hebetarat sidera, natamsolis ab occasu solis quaerebat ad ortus.Fessa labore sitim conlegerat oraque nullicolluerant fontes; cum tectam stramine viditforte casam parvasque fores pulsavit: at indeprodit anus divamque videt, lymphamque rogantidulce dedit, tosta quod texerat ante polenta.Dum bibit illa datum, duri puer oris et audaxconstitit ante deam risitque avidamque vocavit.Offensa est neque adhuc epota parte loquentemcum liquido mixta perfudit diva polenta.Combibit os maculas, et quae modo bracchia gessit,crura gerit; cauda est mutatis addita membris;inque brevem formam, ne sit vis magna nocendi,contrahitur, parvaque minor mensura lacerta est.Mirantem flentemque et tangere monstra parantemfugit anum latebramque petit; aptumque colorinomen habet, variis stellatus corpora guttis.Quas dea per terras et quas erraverit undas,dicere longa mora est: quaerenti defuit orbis.Sicaniam repetit; dumque omnia lustrat eundo,venit et ad Cyanen. Ea ni mutata fuisset,omnia narrasset: sed et os et lingua volentidicere non aderant, nec quo loqueretur habebat.Signa tamen manifesta dedit notamque parenti,illo forte loco delapsam in gurgite sacro,Persephones zonam summis ostendit in undis.Quam simul agnovit, tamquam tunc denique raptamscisset, inornatos laniavit diva capilloset repetita suis percussit pectora palmis.Nescit adhuc, ubi sit: terras tamen increpat omnesingratasque vocat nec frugum munere dignas,Trinacriam ante alias, in qua vestigia damnirepperit. Ergo illic saeva vertentia glaebasfregit aratra manu, parilique irata colonosruricolasque boves leto dedit arvaque iussitfallere depositum vitiataque semina fecit.Fertilitas terrae latum vulgata per orbemfalsa iacet: primis segetes moriuntur in herbis,et modo sol nimius, nimius modo corripit imbersideraque ventique nocent, avidaeque volucressemina iacta legunt; lolium tribulique fatiganttriticeas messes et inexpugnabile gramen.Tum caput Eleis Alpheias extulit undisrorantesque comas a fronte removit ad auresatque ait: “O toto quaesitae virginis orbeet frugum genetrix, inmensos siste laboresneve tibi fidae violenta irascere terrae.Terra nihil meruit patuitque invita rapinae.Nec sum pro patria supplex: huc hospita veni;Pisa mihi patria est et ab Elide ducimus ortus;Sicaniam peregrina colo, sed gratior omnihaec mihi terra solo est: hos nunc Arethusa penates,hanc habeo sedem: quam tu, mitissima, serva.Mota loco cur sim tantique per aequoris undasadvehar Ortygiam, veniet narratibus horatempestiva meis, cum tu curaque levataet vultus melioris eris. Mihi pervia telluspraebet iter, subterque imas ablata cavernashic caput attollo desuetaque sidera cerno.Ergo dum Stygio sub terris gurgite labor,visa tua est oculis illic Proserpina nostris:illa quidem tristis neque adhuc interrita vultu,sed regina tamen, sed opaci maxima mundi,sed tamen inferni pollens matrona tyranni.”Mater ad auditas stupuit ceu saxea vocesattonitaeque diu similis fuit. Utque dolorepulsa gravi gravis est amentia, curribus orasexit in aetherias. Ibi toto nubila vultuante Iovem passis stetit invidiosa capillis“pro” que “meo veni supplex tibi, Iuppiter” inquit,“sanguine proque tuo. Si nulla est gratia matris,nata patrem moveat, neu sit tibi cura, precamur,vilior illius, quod nostro est edita partu.En quaesita diu tandem mihi nata reperta est,si reperire vocas amittere certius, aut siscire, ubi sit, reperire vocas. Quod rapta, feremus,dummodo reddat eam: neque enim praedone maritofilia digna tua est, si iam mea filia non est.”Iuppiter excepit: “Commune est pignus onusquenata mihi tecum. Sed si modo nomina rebusaddere vera placet, non hoc iniuria factum,verum amor est; neque erit nobis gener ille pudori,tu modo, diva, velis. Ut desint cetera, quantum estesse Iovis fratrem! — Quid quod non cetera desuntnec cedit nisi sorte mihi? sed tanta cupidosi tibi discidii est, repetet Proserpina caelum,lege tamen certa, si nullos contigit illicore cibos; nam sic Parcarum foedere cautum est.”Dixerat. At Cereri certum est educere natam.Non ita fata sinunt, quoniam ieiunia virgosolverat et, cultis dum simplex errat in hortis,Poeniceum curva decerpserat arbore pomumsumptaque pallenti septem de cortice granapresserat ore suo. Solusque ex omnibus illudAscalaphus vidit, quem quondam dicitur Orphne,inter Avernales haud ignotissima nymphas,ex Acheronte suo silvis peperisse sub atris:vidit et indicio reditum crudelis ademit.Ingemuit regina Erebi testemque profanamfecit avem, sparsumque caput Phlegethontide lymphain rostrum et plumas et grandia lumina vertit.Ille sibi ablatus fulvis amicitur in alis,inque caput crescit, longosque reflectitur unguesvixque movet natas per inertia bracchia pennas:foedaque fit volucris, venturi nuntia luctus,ignavus bubo, dirum mortalibus omen.Hic tamen indicio poenam linguaque videricommeruisse potest: vobis, Acheloides, undepluma pedesque avium, cum virginis ora geratis?an quia, cum legeret vernos Proserpina flores,in comitum numero, doctae Sirenes, eratis?Quam postquam toto frustra quaesistis in orbe,protinus, ut vestram sentirent aequora curam,posse super fluctus alarum insistere remisoptastis, facilesque deos habuistis et artusvidistis vestros subitis flavescere pennis.Ne tamen ille canor mulcendas natus ad aurestantaque dos oris linguae deperderet usum,virginei vultus et vox humana remansit.At medius fratrisque sui maestaeque sororisIuppiter ex aequo volventem dividit annum.Nunc dea, regnorum numen commune duorum,cum matre est totidem, totidem cum coniuge menses.Vertitur extemplo facies et mentis et oris:nam modo quae poterat Diti quoque maesta videri,laeta deae frons est, ut sol, qui tectus aquosisnubibus ante fuit, victis e nubibus exit.Exigit alma Ceres, nata secura recepta,quae tibi causa fugae, cur sis, Arethusa, sacer fons.Conticuere undae: quarum dea sustulit altofonte caput viridesque manu siccata capillosfluminis Elei veteres narravit amores.“Pars ego nympharum quae sunt in Achaide” dixit,“una fui, nec me studiosius altera saltuslegit nec posuit studiosius altera casses.Sed quamvis formae numquam mihi fama petita est,quamvis fortis eram, formosae nomen habebam.Nec mea me facies nimium laudata iuvabat,quaque aliae gaudere solent, ego rustica dotecorporis erubui, crimenque placere putavi.Lassa revertebar (memini) Stymphalide silva:aestus erat, magnumque labor geminaverat aestum.Invenio sine vertice aquas, sine murmure euntes,perspicuas ad humum, per quas numerabilis altecalculus omnis erat, quas tu vix ire putares.Cana salicta dabant nutritaque populus undasponte sua natas ripis declivibus umbras.Accessi primumque pedis vestigia tinxi,poplite deinde tenus: neque eo contenta, recingormolliaque impono salici velamina curvaenudaque mergor aquis. Quas dum ferioque trahoquemille modis labens excussaque bracchia iacto,nescio quod medio sensi sub gurgite murmurterritaque insisto propioris margine ripae.“Quo properas, Arethusa?” suis Alpheus ab undis,“quo properas?” iterum rauco mihi dixerat ore.Sicut eram, fugio sine vestibus: altera vestesripa meas habuit. Tanto magis instat et ardet,et quia nuda fui, sum visa paratior illi.Sic ego currebam, sic me ferus ille premebat,ut fugere accipitrem penna trepidante columbae,ut solet accipiter trepidas urgere columbas.Usque sub Orchomenon Psophidaque CyllenenqueMaenaliosque sinus gelidumque Erymanthon et Elincurrere sustinui; nec me velocior ille.Sed tolerare diu cursus ego, viribus impar,non poteram: longi patiens erat ille laboris.Per tamen et campos, per opertos arbore montes,saxa quoque et rupes et qua via nulla, cucurri.Sol erat a tergo: vidi praecedere longamante pedes umbram, nisi si timor illa videbat;sed certe sonitusque pedum terrebat et ingenscrinales vittas adflabat anhelitus oris.Fessa labore fugae “fer opem, deprendimur” inquam,“armigerae, Diana, tuae, cui saepe dedistiferre tuos arcus inclusaque tela pharetra.”Mota dea est spissisque ferens e nubibus unamme super iniecit. Lustrat caligine tectamamnis et ignarus circum cava nubila quaerit.Bisque locum, quo me dea texerat inscius ambitet bis “io Arethusa io Arethusa!” vocavit.Quid mihi tunc animi miserae fuit? anne quod agnae est,siqua lupos audit circum stabula alta frementes,aut lepori, qui vepre latens hostilia cernitora canum nullosque audet dare corpore motus?Non tamen abscedit: neque enim vestigia cernitlongius ulla pedum: servat nubemque locumque.Occupat obsessos sudor mihi frigidus artus,caeruleaeque cadunt toto de corpore guttae,quaque pedem movi, manat lacus, eque capillisros cadit, et citius, quam nunc tibi facta renarro,in latices mutor. Sed enim cognoscit amatasamnis aquas, positoque viri, quod sumpserat, orevertitur in proprias, ut se mihi misceat, undas.Delia rupit humum; caecisque ego mersa cavernisadvehor Ortygiam, quae me cognomine divaegrata meae superas eduxit prima sub auras.”Hac Arethusa tenus. Geminos dea fertilis anguescurribus admovit frenisque coercuit oraet medium caeli terraeque per aera vecta estatque levem currum Tritonida misit in urbemTriptolemo; partimque rudi data semina iussitspargere humo, partim post tempora longa recultae.Iam super Europen sublimis et Asida terramvectus erat iuvenis; Scythicas advertitur oras.Rex ibi Lyncus erat: regis subit ille penates.Qua veniat, causamque viae nomenque rogatuset patriam, “patria est clarae mihi” dixit “Athenae,Triptolemus nomen. Veni nec puppe per undas,nec pede per terras: patuit mihi pervius aether.Dona fero Cereris latos quae sparsa per agrosfrugiferas messes alimentaque mitia reddant.”Barbarus invidit; tantique ut muneris auctoripse sit, hospitio recipit somnoque gravatumadgreditur ferro. Conantem figere pectuslynca Ceres fecit rursusque per aera iussitMopsopium iuvenem sacros agitare iugales.”Finierat doctos e nobis maxima cantus.At nymphae vicisse deas Helicona colentesconcordi dixere sono. Convicia victaecum iacerent, “quoniam” dixit “certamine vobissupplicium meruisse parum est maledictaque culpaeadditis et non est patientia libera nobis,ibimus in poenas et, qua vocat ira, sequemur.”Rident Emathides spernuntque minantia verba:conataeque loqui et magno clamore protervasintentare manus, pennas exire per unguesadspexere suos, operiri bracchia plumis;alteraque alterius rigido concrescere rostroora videt volucresque novas accedere silvis.Dumque volunt plangi, per bracchia mota levataeaere pendebant, nemorum convicia, picae.Nunc quoque in alitibus facundia prisca remansitraucaque garrulitas studiumque inmane loquendi.”