<GetPassage xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
    <request>
        <requestName>GetPassage</requestName>
        <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.perseus-lat2:2</requestUrn>
    </request>
    <reply>
        <urn>urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.perseus-lat2:2</urn>
        <passage>
            <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" n="urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.perseus-lat2" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="book" n="2"><div type="textpart" subtype="poem" n="1"><l n="1">Quid mihi vobiscum est, infelix cura, libelli,</l><l n="2">ingenio perii qui miser ipse meo?</l><l n="3">cur modo damnatas repeto, mea crimina, Musas?</l><l n="4">an semel est poenam commeruisse parum?</l><l n="5">carmina fecerunt, ut me cognoscere vellet</l><l n="6">omine non fausto femina virque meo: </l><l n="7">carmina fecerunt, ut me moresque notaret</l><l n="8">iam demi iussa <note xml:id="note.56.1">demum visa</note> Caesar ab Arte mea.</l><l n="9">deme mihi studium, vitae quoque crimina demes;</l><l n="10">acceptum refero versibus esse nocens.</l><l n="11">hoc pretium curae vigilatorumque laborum</l><l n="12">cepimus . ingenio est poena reperta meo.</l><l n="13">si saperem, doctas odissem iure sorores,</l><l n="14">numina cultori perniciosa suo.</l><l n="15">at nunc—tanta meo comes est insania morbo—</l><l n="16">saxa malum refero rursus ad ista <note xml:id="note.56.2">icta: ista <foreign xml:lang="grc">σ</foreign>
                     </note> pedem :</l><l n="17">scilicet ut victus repetit gladiator harenam,</l><l n="18">et redit in tumidas naufraga puppis aquas,</l><l n="19">forsitan ut quondam Teuthrantia regna tenenti,</l><l n="20">sic mihi res eadem vulnus opemque feret,</l><l n="21">Musaque, quam movit, motam quoque leniet iram;</l><l n="22">exorant magnos carmina saepe deos.</l><pb xml:id="p.58"/><l n="23">ipse quoque Ausonias Caesar matresque nurusque</l><l n="24">carmina turrigerae dicere iussit Opi.</l><l n="25">iusserat et Phoebo dici, quo tempore ludos</l><l n="26">fecit, quos aetas aspicit una semel.</l><l n="27">his precor exemplis tua nunc, mitissime Caesar,</l><l n="28">fiat ab ingenio mollior ira meo.</l><l n="29">illa quidem iusta est, nec me meruisse negabo—</l><l n="30">non adeo nostro fugit ab ore pudor—</l><l n="31">sed nisi peccassem, quid tu concedere posses?</l><l n="32">materiam veniae sors tibi nostra dedit,</l><l n="33">si, quotiens peccant homines, sua fulmina mittat</l><l n="34">Iuppiter, exiguo tempore inermis erit;</l><l n="35">nunc ubi detonuit strepituque exterruit orbem,</l><l n="36">purum discussis aera reddit aquis,</l><l n="37">iure igitur genitorque deum rectorque vocatur,</l><l n="38">iure capax mundus nil Iove maius habet.</l><l n="39">tu quoque, cum patriae rector dicare paterque,</l><l n="40">utere more dei nomen habentis idem.</l><l n="41">idque facis, nec te quisquam moderatius umquam</l><l n="42">imperii potuit frena tenere sui.</l><l n="43">tu veniam parti superatae saepe dedisti,</l><l n="44">non concessurus quam tibi victor erat.</l><l n="45">divitiis etiam multos et honoribus auctos</l><l n="46">vidi, qui tulerant in caput arma tuum;</l><l n="47">quaeque dies bellum, belli tibi sustulit iram,</l><l n="48">parsque simul templis utraque dona tulit;</l><l n="49">utque tuus gaudet miles, quod vicerit hostem,</l><l n="50">sic victum cur se gaudeat, hostis habet,</l><l n="51">causa mea est melior, qui nec contraria dicor</l><l n="52">arma nec hostiles esse secutus opes.</l><pb xml:id="p.60"/><l n="53">per mare, per terras, per tertia numina iuro,</l><l n="54">per te praesentem conspicuumque deum,</l><l n="55">hunc animum favisse tibi, vir maxime, meque,</l><l n="56">qua sola potui, mente fuisse tuum.</l><l n="57">optavi, peteres caelestia sidera tarde,</l><l n="58">parsque fui turbae parva precantis idem,</l><l n="59">et pia tura dedi pro te, cumque omnibus unus</l><l n="60">ipse quoque adiuvi publica vota meis.</l><l n="61">quid referam libros, illos quoque, crimina nostra,</l><l n="62">mille locis plenos nominis esse tui?</l><l n="63">inspice maius opus, quod adhuc sine fine tenetur,<note xml:id="note.60.1"><app><lem>tenetur</lem></app> reliqui</note>
                  </l><l n="64">in non credendos corpora versa modos:</l><l n="65">invenies vestri praeconia nominis illic, </l><l n="66">invenies animi pignora multa mei.</l><l n="67">non tua carminibus maior fit gloria, nec quo,</l><l n="68">ut maior fiat, crescere possit, habet,</l><l n="69">fama Iovi superest : tamen hunc sua facta referri</l><l n="70">et se materiam carminis esse iuvat,</l><l n="71">cumque Gigantei memorantur proelia belli,</l><l n="72">credibile est laetum laudibus esse suis.</l><l n="73">te celebrant alii, quanto decet ore, tuasque</l><l n="74">ingenio laudes uberiore canunt:</l><l n="75">sed tamen, ut fuso taurorum sanguine centum,</l><l n="76">sic capitur minimo turis honore deus. </l><l n="77">a! ferus et nobis <note xml:id="note.60.2"><app><lem>nobis</lem></app> nimium</note> crudelior omnibus hostis,</l><l n="78">delicias legit qui tibi cumque meas,</l><l n="79">carmina ne nostris quae te venerantia libris</l><l n="80">iudicio <note xml:id="note.60.3">indicio</note> possint candidiore legi.</l><l n="81">esse sed irato quis te mihi posset amicus?</l><l n="82">vix tunc ipse mihi non inimicus eram.</l><pb xml:id="p.62"/><l n="83">cum coepit quassata domus subsidere, partes</l><l n="84">in proclinatas omne recumbit onus,</l><l n="85">cunctaque fortuna rimam faciente dehiscunt,</l><l n="86">inque <note xml:id="note.62.1">ipse  <gap reason="lost"/> quodam corr. Vogel.</note> suo cladem pondere tracta ruunt.</l><l n="87">ergo hominum quaesitum odium mihi carmine, quosque</l><l n="88">debuit, est vultus turba secuta tuos.</l><l n="89">at, memini, vitamque meam moresque probabas</l><l n="90">illo, quem dederas, praetereuntis equo.</l><l n="91">quod si non prodest et honesti gloria nulla</l><l n="92">redditur, at nullum crimen adeptus eram. <note xml:id="note.62.2"><app><lem>eram</lem></app> erit</note>
                  </l><l n="93">nec male commissa est nobis fortuna reorum Usque <note xml:id="note.62.3">usque: lisque Heinsius</note>
                  </l><l n="94"> decem deciens inspicienda viris.</l><l n="95">res quoque privatas statui sine crimine iudex,</l><l n="96">deque mea fassa est pars quoque victa fide.</l><l n="97">me miserum! potui, si non extrema nocerent,</l><l n="98">iudicio tutus non semel esse tuo.</l><l n="99">ultima me perdunt, imoque sub aequore mergit</l><l n="100">incolumem totiens una procella ratem.</l><l n="101">nec mihi pars nocuit de gurgite parva, sed omnes</l><l n="102">pressere hoc fluctus oceanusque caput,</l><l n="103">cur aliquid vidi? cur noxia lumina feci?</l><l n="104">cur imprudenti cognita culpa mihi?</l><l n="105">inscius Actaeon vidit sine veste Dianam:</l><l n="106">praeda fuit canibus non minus ille suis.</l><l n="107">scilicet in superis etiam fortuna luenda est,</l><l n="108">nec veniam laeso numine casus habet,</l><l n="109">illa nostra die, qua me malus abstulit error,</l><l n="110">parva quidem periit, sed sine labe domus:</l><pb xml:id="p.64"/><l n="111">sic quoque parva tamen, patrio dicatur ut aevo</l><l n="112">clara nec ullius nobilitate minor,</l><l n="113">et neque divitiis nec paupertate notanda,</l><l n="114">unde sit in neutrum conspiciendus eques.</l><l n="115">sit <note xml:id="note.64.1"><app><lem>sit</lem></app> si vel sic</note> quoque nostra domus vel censu parva vel ortu,<note xml:id="note.64.2"><app><lem>ortu</lem></app> astu</note>
                  </l><l n="116">ingenio certe non latet illa meo,</l><l n="117">quo videar quamvis nimium iuvenaliter usus,</l><l n="118">grande tamen toto nomen ab orbe fero,</l><l n="119">turbaque doctorum Nasonem novit et audet</l><l n="120">non fastiditis adnumerare viris.</l><l n="121">corruit haec igitur Musis accepta, sub uno</l><l n="122">sed non exiguo crimine lapsa domus:</l><l n="123">atque ea sic lapsa est, ut surgere, si modo laesi</l><l n="124">ematuruerit Caesaris ira, queat,</l><l n="125">cuius in eventu poenae clementia tanta est,</l><l n="126">venerit ut nostro lenior illa metu.</l><l n="127">vita data est, citraque necem tua constitit ira,</l><l n="128">o princeps parce viribus use tuis!</l><l n="129">insuper accedunt, te non adimente, paternae,</l><l n="130">tamquam vita parum muneris esset, opes.</l><l n="131">nec mea decreto damnasti facta senatus,</l><l n="132">nec mea selecto iudice iussa fuga est.</l><l n="133">tristibus invectus verbis—ita principe dignum—</l><l n="134">ultus es offensas, ut decet, ipse tuas.</l><l n="135">adde quod edictum, quamvis immite minaxque,</l><l n="136">attamen in poenae nomine lene fuit;</l><l n="137">quippe relegatus, non exul, dicor in illo,</l><l n="138">privaque fortunae sunt ibi verba meae.</l><l n="139">nulla quidem sano gravior mentisque potenti</l><l n="140">poena est, quam tanto displicuisse viro;</l><pb xml:id="p.66"/><l n="141">sed solet interdum fieri placabile numen:</l><l n="142">nube solet pulsa candidus ire dies.</l><l n="143">vidi ego pampineis oneratam vitibus ulmum,</l><l n="144">quae fuerat saevi fulmine tacta Iovis.</l><l n="145">ipse licet sperare vetes, sperabimus usque <note xml:id="note.66.1">utque vel atque: usque Heinsius</note>;</l><l n="146">hoc unum fieri te prohibente potest,</l><l n="147">spes mihi magna subit, eum te, mitissime princeps,</l><l n="148">spes mihi, respicio cum mea facta, cadit.</l><l n="149">ac veluti ventis agitantibus aera non est</l><l n="150">aequalis rabies continuusque furor,</l><l n="151">sed modo subsidunt intermissique silescunt,</l><l n="152">vimque putes illos deposuisse suam:</l><l n="153">sic abeunt redeuntque mei variantque timores,</l><l n="154">et spem placandi dantque negantque tui.</l><l n="155">per superos igitur, qui dant tibi longa dabuntque</l><l n="156">tempora, Romanum si modo nomen amant, </l><l n="157">per patriam, quae te tuta et secura parente est,</l><l n="158">cuius, ut in populo, pars ego nuper eram,</l><l n="159">sic tibi, quem semper factis animoque mereris,</l><l n="160">reddatur gratae debitus urbis amor;</l><l n="161">Livia sic tecum sociales compleat annos,</l><l n="162">quae, nisi te, nullo coniuge digna fuit, </l><l n="163">quae si non esset, caelebs te vita deceret,</l><l n="164">nullaque, cui posses esse maritus, erat;</l><l n="165">sospite sit tecum <note xml:id="note.66.2">si tecum vel sic te sit corr. <foreign xml:lang="grc">σ</foreign>
                     </note> natus quoque sospes, et olim</l><l n="166">imperium regat hoc cum seniore senex;</l><l n="167">ut faciuntque tui, sidus iuvenale, nepotes,</l><l n="168">per tua perque sui facta parentis eant;</l><l n="169">sic adsueta tuis semper Victoria castris</l><l n="170">nunc quoque se praestet notaque signa petat,</l><pb xml:id="p.68"/><l n="171">Ausoniumque ducem solitis circumvolet alis,</l><l n="172">ponat et in nitida laurea serta coma,</l><l n="173">per quem bella geris, cuius nunc corpore pugnas,</l><l n="174">auspicium cui das grande deosque tuos,</l><l n="175">dimidioque tui praesens es et aspicis <note xml:id="note.68.1">et (es) respicis: es et aspicis <foreign xml:lang="grc">σ</foreign>
                     </note> urbem,</l><l n="176">dimidio procul es saevaque bella geris;</l><l n="177">hic tibi sic redeat superato victor ab hoste,</l><l n="178">inque coronatis fulgeat altus equis,—</l><l n="179">parce, precor, fulmenque tuum, fera tela, reconde,</l><l n="180">heu nimium misero cognita tela mihi!</l><l n="181">parce, pater patriae, nec nominis inmemor huius</l><l n="182">olim placandi spem mihi tolle tui</l><l n="183">non precor ut redeam, quamvis maiora petitis</l><l n="184">credibile est magnos saepe dedisse deos;</l><l n="185">mitius exilium si das propiusque roganti,</l><l n="186">pars erit ex poena magna levata mea.</l><l n="187">ultima perpetior medios eiectus in hostes,</l><l n="188">nec quisquam patria longius exul abest,</l><l n="189">solus ad egressus missus septemplicis Histri</l><l n="190">Parrhasiae gelido virginis axe premor—</l><l n="191">Ciziges et Colchi Tereteaque <note xml:id="note.68.2">metereaque corr. Ellis</note> turba Getaeque</l><l n="192">Danuvii mediis vix prohibentur aquis—</l><l n="193">cumque alii causa tibi sint graviore fugati,</l><l n="194">ulterior nulli, quam mihi, terra data est.</l><l n="195">longius hac nihil est, nisi tantum frigus</l><l n="196">et hostes, et maris adstricto quae coit unda gelu.</l><l n="197">hactenus Euxini pars est Romana sinistri:</l><l n="198">proxima Basternae Sauromataeque tenent.</l><pb xml:id="p.70"/><l n="199">haec est Ausonio sub iure novissima vixque</l><l n="200">haeret in imperii margine terra tui.</l><l n="201">unde precor supplex ut nos in tuta releges,</l><l n="202">ne sit cum patria pax quoque adempta mihi,</l><l n="203">ne timeam gentes, quas non bene summovet Hister,</l><l n="204">neve tuus possim civis ab hoste capi.</l><l n="205">fas prohibet Latio quemquam de sanguine natum</l><l n="206">Caesaribus salvis barbara vincla pati.</l><l n="207">perdiderint cum me duo crimina, carmen et error,</l><l n="208">alterius facti culpa silenda milli'.</l><l n="209">nam non sum tanti, renovem ut tua vulnera. Caesar,</l><l n="210">quem nimio plus est indoluisse semel.</l><l n="211">altera pars superest, qua turpi carmine factus</l><l n="212">arguor obsceni doctor adulterii,</l><l n="213">fas ergo est aliqua caelestia pectora falli,</l><l n="214">et sunt notitia multa minora tua;</l><l n="215">utque deos caelumque simul sublime tuenti</l><l n="216">non vacat exiguis rebus adesse Iovi,</l><l n="217">de te pendentem sic dum circumspicis orbem,</l><l n="218">effugiunt curas inferiora tuas.</l><l n="219">scilicet imperii princeps statione relicta</l><l n="220">imparibus legeres carmina facta modis?</l><l n="221">non ea te moles Romani nominis urguet,</l><l n="222">inque tuis umeris tam leve fertur onus,</l><l n="223">lusibus ut possis advertere numen ineptis,</l><l n="224">excutiasque oculis otia nostra tuis.</l><l n="225">nunc tibi Pannonia est, nunc Illyris ora domanda,</l><l n="226">Raeticanunc praebent Thraciaque arma metum, </l><l n="227">nunc petit Armenius pacem, nunc porrigit arcus</l><l n="228">Parthus eques timida captaque signa manu,</l><pb xml:id="p.72"/><l n="229">nunc te prole tua iuvenem Germania sentit,</l><l n="230">bellaque pro magno Caesare Caesar obit;</l><l n="231">denique, ut in tanto, quantum non extitit umquam,</l><l n="232">corpore pars nulla est, quae labet, imperii.</l><l n="233">urbs quoque te et legum lassat tutela tuarum</l><l n="234">et morum, similes quos cupis esse tuis.</l><l n="235">nec <note xml:id="note.72.1">non</note> tibi contingunt, quae gentibus otia praestas,</l><l n="236">bellaque cum multis inrequieta geris,</l><l n="237">mirer in hoc igitur tantarum pondere rerum</l><l n="238">te numquam nostros evoluisse iocos?</l><l n="239">at si, quod mallem, vacuum tibi forte <note xml:id="note.72.2"><app><lem>tibi forte</lem></app> fortasse</note> fuisset,</l><l n="240">nullum legisses crimen in Arte mea.</l><l n="241">illa quidem fateor frontis non esse severae</l><l n="242">scripta, nec a tanto principe digna legi:</l><l n="243">non tamen idcirco legum contraria iussis</l><l n="244">sunt ea Romanas erudiuntque nurus.</l><l n="245">neve, quibus scribam, possis dubitare, libellos,</l><l n="246">quattuor hos versus e tribus unus habet :</l><l n="247">este procul, vittae tenues, insigne pudoris,</l><l n="248">quaeque tegis medios instita longa pedes!</l><l n="249">nil nisi legitimum concessitque furta canemus,</l><l n="250">inque meo nullum carmine crimen erit.</l><l n="251">ecquid ab hac omnes rigide summovimus Arte,</l><l n="252">quas stola contingi vittaque sumpta vetat?</l><l n="253">at matrona potest alienis artibus uti, quodque <note xml:id="note.72.3"> quoque</note>
                  </l><l n="254"> trahat, quamvis non doceatur, habet.</l><l n="255">nil igitur matrona legat, quia carmine ab omni</l><l n="256">ad delinquendum doctior esse potest.</l><pb xml:id="p.74"/><l n="257">quodcumque attigerit, siqua est studiosa sinistri,</l><l n="258">ad vitium mores instruet inde suos.</l><l n="259">sumpserit Annales—nihil est hirsutius illis—</l><l n="260">facta sit unde parens Ilia, nempe leget,</l><l n="261">sumpserit Aeneadum genetrix ubi prima, requiret,</l><l n="262">Aeneadum genetrix unde sit alma Venus.</l><l n="263">persequar inferius, modo si licet ordine ferri,</l><l n="264">posse nocere animis carminis omne genus.</l><l n="265">non tamen idcirco crimen liber omnis habebit :</l><l n="266">nil prodest, quod non laedere possit idem.</l><l n="267">igne quid utilius? siquis tamen urere tecta</l><l n="268">comparat, audaces instruit igne manus.</l><l n="269">eripit interdum, modo dat medicina salutem,</l><l n="270">quaeque iuvet, monstrat, quaeque sit herba nocens.</l><l n="271">et latro et cautus praecingitur ense viator;</l><l n="272">ille sed insidias, hic sibi portat opem.</l><l n="273">discitur innocuas ut agat facundia causas;</l><l n="274">protegit haec sontes, inmeritosque premit.</l><l n="275">sic igitur carmen, recta si mente legatur,</l><l n="276">constabit nulli posse nocere meum. </l><l n="277"><q> at quasdam vitio.</q> quicumque hoc concipit, errat,</l><l n="278">et nimium scriptis arrogat ille meis.</l><l n="279">ut tamen hoc fatear, ludi quoque semina praebent</l><l n="280">nequitiae: tolli tota theatra iube!</l><l n="281">peccandi causam multis quam <note xml:id="note.74.1">multi quam vel quam multis corr. Riese</note> saepe dederunt.</l><l n="282">Martia cum durum sternit harena solum!</l><l n="283">tollatur Circus! non tuta licentia Circi est.</l><l n="284">hic sedet ignoto iuncta puella viro.</l><pb xml:id="p.76"/><l n="285">cum quaedam spatientur in hoc, <note xml:id="note.76.1">hac</note> ut amator eodem <note xml:id="note.76.2">eadem</note>
                  </l><l n="286">conveniat, quare porticus ulla patet .</l><l n="287">quis locus est templis augustior? haec quoque vitet,</l><l n="288">in culpam siqua est ingeniosa suam.</l><l n="289">cum steterit Iovis aede, Iovis succurret in aede</l><l n="290">quam multas matres fecerit ille deus.</l><l n="291">proxima adoranti Iunonis templa subibit,</l><l n="292">paelicibus multis hanc doluisse deam.</l><l n="293">Pallade conspecta, natum de crimine virgo</l><l n="294">sustulerit quare, quaeret, Erichthonium.</l><l n="295">venerit in magni templum, tua munera, Martis,</l><l n="296">stat Venus Ultori iuncta, vir <note xml:id="note.76.3">viro</note> ante fores.</l><l n="297">Isidis aede sedens, cur hanc Saturnia, quaeret,</l><l n="298">egerit Ionio Bosphorioque mari.</l><l n="299">in Venerem Anchises, in Lunam Latmius heros,</l><l n="300">in Cererem Iasion, qui referatur, erit.</l><l n="301">omnia perversae possunt corrumpere mentes;</l><l n="302">stant tamen illa suis omnia tuta locis,</l><l n="303">et procul a scripta solis meretricibus Arte</l><l n="304">summovet ingenuas pagina prima manus.</l><l n="305"> quaecumque erupit, qua non sinit ire sacerdos,</l><l n="306">protinus huic <note xml:id="note.76.4">haec: huic Rothmaler</note> dempti criminis ipsa rea est.</l><l n="307">nec tamen est facinus versus evolvere mollis;</l><l n="308">multa licet castae non facienda legant.</l><l n="309">saepe supercilii nudas matrona severi</l><l n="310">et veneris stantis ad genus omne videt,</l><l n="311">corpora Vestales oculi meretricia cernunt,</l><l n="312">nec domino poenae res ea causa fuit.</l><pb xml:id="p.78"/><l n="313">at cur in nostra nimia est lascivia Musa,</l><l n="314">curve meus cuiquam suadet amare liber?</l><l n="315">nil nisi peccatum manifestaque culpa fatenda est:</l><l n="316">paenitet ingenii iudiciique mei.</l><l n="317">cur non Argolicis potius quae concidit armis</l><l n="318">vexata est iterum carmine Troia meo?</l><l n="319">cur tacui Thebas et vulnera mutua fratrum,</l><l n="320">et septem portas, sub duce quamque suo?</l><l n="321">nec mihi materiam bellatrix Roma negabat,</l><l n="322">et pius est patriae facta referre labor.</l><l n="323">denique cum meritis impleveris omnia, Caesar,</l><l n="324">pars mihi de multis una canenda fuit,</l><l n="325">utque trahunt oculos radiantia lumina solis,</l><l n="326">traxissent animum sic tua facta meum. </l><l n="327">arguor iumento, tenuis mihi campus aratur;</l><l n="328">illud erat magnae fertilitatis opus.</l><l n="329">non ideo debet pelago se credere, siqua</l><l n="330">audet in exiguo ludere cumba lacu.</l><l n="331">forsan—et hoc dubitem—numeris levioribus aptus</l><l n="332">sim satis, in parvos sufficiamque modos:</l><l n="333">at si me iubeas domitos Iovis igne Gigantes</l><l n="334">dicere, conantem debilitabit onus</l><l n="335">divitis ingenii est immania Caesaris acta</l><l n="336">condere, materia ne superetur opus.</l><l n="337">et tamen ausus eram; sed detrectare videbar,</l><l n="338">quodque nefas, damno viribus esse tuis.</l><l n="339">ad leve rursus opus, iuvenalia carmina, veni,</l><l n="340">et falso movi pectus amore meum.</l><l n="341">non equidem vellem, sed me mea fata trahebant,</l><l n="342">inque meas poenas ingeniosus eram.</l><l n="343">ei mihi, quod didici! cur me docuere parentes</l><l n="344">litteraque est oculos ulla morata meos?</l><pb xml:id="p.80"/><l n="345">haec tibi me invisum lascivia fecit, ob artes,</l><l n="346">quis ratus es vetitos sollicitare toros.</l><l n="347">sed neque me nuptae didicerunt furta magistro,</l><l n="348">quodque parum novit, nemo docere potest,</l><l n="349">sic ego delicias et mollia carmina feci,</l><l n="350">strinxerit ut nomen fabula nulla meum.</l><l n="351">nec quisquam est adeo media de plebe maritus,</l><l n="352">ut dubius vitio sit pater ille meo,</l><l n="353">crede mihi, distant mores a carmine nostro—</l><l n="354">vita verecunda est, Musa iocosa mea—</l><l n="355">magnaque pars mendax operum est et ficta meorum:</l><l n="356">plus sibi permisit compositore suo.</l><l n="357">nec liber indicium est animi, sed honesta voluntas <note xml:id="note.80.1">voluptas</note>
                  </l><l n="358">plurima mulcendis auribus apta ferens. <note xml:id="note.80.2">feret vel fores: ferens <foreign xml:lang="grc">σ</foreign>
                     </note>
                  </l><l n="359">Accius esset atrox, conviva Terentius esset,</l><l n="360">essent pugnaces qui fera bella canunt.</l><l n="361">denique composui teneros non solus amores:</l><l n="362">composito poenas solus amore dedi.</l><l n="363">quid, nisi cum multo Venerem confundere vino</l><l n="364">praecepit lyrici Teia Musa senis?</l><l n="365">Lesbia quid docuit Sappho, nisi amare, puellas?</l><l n="366">tuta tamen Sappho, tutus et ille fuit.</l><l n="367">nec tibi, Battiade, nocuit, quod saepe legenti</l><l n="368">delicias versu fassus es ipse tuas.</l><l n="369">fabula iucundi nulla est sine amore Menandri,</l><l n="370">et solet hic pueris virginibusque legi.</l><l n="371">Ilias ipsa quid est aliud nisi adultera, de qua</l><l n="372">inter amatorem pugna virumque fuit?</l><l n="373">quid prius est illi flamma Briseidos, utque</l><l n="374">fecerit iratos rapta puella duces?</l><pb xml:id="p.82"/><l n="375">aut quid Odyssea est nisi femina propter amorem,</l><l n="376">dum vir abest, multis una petita procis?</l><l n="377">quis nisi Maeonides, Venerem Martemque ligatos</l><l n="378">narrat, in obsceno corpora prensa toro?.</l><l n="379">unde nisi indicio magni sciremus Homeri </l><l n="380">hospitis igne duas incaluisse- deas?</l><l n="381">omne genus scripti gravitate tragoedia vinci .</l><l n="382">haec quoque materiam semper amoris habet, </l><l n="383">num quid <note xml:id="note.82.1">namquid</note> in Hippolyto, nisi caecae flamma novercae?</l><l n="384">nobilis est Canace fratris amore sui. </l><l n="385">quid? non Tantalides, agitante Cupidine currus,</l><l n="386">Pisaeam Phrygiis vexit eburnus equis?</l><l n="387">tingueret ut ferrum natorum sanguine mater,</l><l n="388">concitus a laeso</l><l n="389">fecit amore dolor, fecit amor subitas volucres cum paelice regem, </l><l n="390">quaeque suum luget nunc quoque mater Ityn.</l><l n="391">si non Aëropen frater sceleratus amasset,</l><l n="392">aversos Solis non legeremus equos.</l><l n="393">impia nec tragicos tetigisset Scylla cothurnos,</l><l n="394">ni patrium crinem desecuisset amor. </l><l n="395">qui legis Electran et egentem mentis Oresten, <note xml:id="note.82.2">orestem</note>
                  </l><l n="396">Aegisthi crimen Tyndaridosque legis.</l><l n="397">nam quid de tetrico referam domitore Chimaerae,</l><l n="398">quem leto fallax hospita paene dedit?</l><l n="399">quid loquar Hermionen, quid te, Schoeneïa virgo, </l><l n="400">teque, Mycenaeo Phoebas amata duci.</l><pb xml:id="p.84"/><l n="401">quid Danaen Danaesque nurum matremque Lyaei</l><l n="402">Haemonaque et noctes cui coiere duae?</l><l n="403">quid Peliae generum, quid Thesea, quique <note xml:id="note.84.1">quidve vel corr. Ehwald</note> Pelasgum</l><l n="404">Iliacam tetigit de rate primus humum? </l><l n="405">huc Iole Pyrrhique parens, huc Herculis uxor, </l><l n="406">huc accedat Hylas Iliacusque puer.</l><l n="407">tempore deficiar, tragicos si persequar ignes,</l><l n="408">vixque meus capiet nomina nuda Uber.</l><l n="409">est et in obscenos commixta <note xml:id="note.84.2">deflexa</note> tragoedia risus, </l><l n="410">multaque praeteriti verba pudoris habet;</l><l n="411">nec nocet auctori, mollem qui fecit Achillem,</l><l n="412">infregisse suis fortia facta modis,</l><l n="413">iunxit Aristides Milesia crimina secum,</l><l n="414">pulsus Aristides nec tamen urbe sua est. </l><l n="415">nec qui descripsit corrumpi semina matrum,</l><l n="416">Eubius, impurae conditor historiae, </l><l n="417">nec qui composuit nuper Sybaritica, fugit,</l><l n="418">nec qui concubitus non tacuere suos.</l><l n="419">suntque ea doctorum monumentis mixta <note xml:id="note.84.3">saxa vel texta</note> virorum, </l><l n="420">muneribusque ducum publica facta patent.</l><l n="421">neve peregrinis tantum defendar ab armis,</l><l n="422">et Romanus habet multa iocosa liber,</l><l n="423">utque suo Martem cecinit gravis</l><l n="424">Ennius ore—Ennius ingenio maximus, arte rudis—</l><l n="425">explicat ut causas rapidi Lucretius ignis,</l><l n="426">casurumque triplex vaticinatur opus,</l><pb xml:id="p.86"/><l n="427">sic sua lascivo cantata est saepe Catullo</l><l n="428">femina, cui falsum Lesbia nomen erat;</l><l n="429">nec contentus ea, multos vulgavit amores,</l><l n="430">in quibus ipse suum fassus adulterium est.</l><l n="431">par fuit exigui similisque licentia Calvi,</l><l n="432">detexit variis qui sua furta <note xml:id="note.86.1">facta</note> modis,</l><l n="433">quid referam Ticidae, quid Memmi carmen, apud quos</l><l n="434">rebus adest nomen nominibusque pudor? </l><l n="435">Cinna quoque his comes est, Cinnaque procacior Anser,</l><l n="436">et leve Cornifiei parque Catonis opus. </l><l n="437">et quorum libris modo dissimulata Perillae, <note xml:id="note.86.2">per illos: Perillae <foreign xml:lang="grc">σ</foreign>
                     </note>
                  </l><l n="438">nomine, nunc legitur dicta, Metelle, tuo.</l><l n="439">is quoque, Phasiacas Argon qui duxit in undas, </l><l n="440"> non potuit Veneris furta tacere suae.</l><l n="441">nec minus Hortensi, nec sunt minus improba Servi</l><l n="442">carmina, quis dubitet nomina Planta sequi?</l><l n="443">vertit Aristiden Sisenna, nec obfuit illi</l><l n="444">historiae turpis inseruisse iocos. </l><l n="445">non fuit opprobrio celebrasse Lycorida Gallo,</l><l n="446">sed linguam nimio non tenuisse mero.</l><l n="447">credere iuranti durum putat esse Tibullus,</l><l n="448">sic etiam de se quod neget illa viro.</l><l n="449">fallere custodes idem <note xml:id="note.86.3">custodem tandem (vel demum) corr. Francius</note> docuisse fatetur, </l><l n="450">seque sua miserum nunc ait arte premi.</l><l n="451">saepe, velut gemmam dominae signumve probaret,</l><l n="452">per causam meminit se tetigisse manum;</l><pb xml:id="p.88"/><l n="453">utque refert, digitis saepe est nutuque locutus,</l><l n="454">et tacitam mensae duxit in orbe notam </l><l n="455">et quibus e sucis abeat de corpore livor,</l><l n="456">impresso fieri qui solet ore, docet:</l><l n="457">denique ab incauto nimium petit ille marito,</l><l n="458">se quoque uti servet, peccet ut illa minus,</l><l n="459">scit, cui latretur, cum solus obambulet, ipsas <note xml:id="note.88.1">ipse corr. Owen</note> 
                  </l><l n="460">cur <note xml:id="note.88.2">cui vel qui: cur <foreign xml:lang="grc">σ</foreign>
                     </note> totiens clausas exercet ante fores,</l><l n="461">multaque dat furti talis praecepta docetque</l><l n="462">qua nuptae possint fallere ab arte viros,</l><l n="463">non fuit hoc illi fraudi, legiturque Tibullus</l><l n="464">et placet, et iam te principe notus erat. </l><l n="465">invenies eadem blandi praecepta Properti:</l><l n="466">destrictus minima nec tamen ille nota est.</l><l n="467">his ego successi, quoniam praestantia candor</l><l n="468">nomina vivorum dissimulare iubet,</l><l n="469">non timui, fateor, ne, qua tot iere carinae, </l><l n="470">naufraga servatis omnibus una foret.</l><l n="471">sunt aliis scriptae, quibus alea luditur, artes:—</l><l n="472">hoc est ad nostros non leve crimen avos——</l><l n="473">quid valeant tali, quo possis plurima iactu</l><pb xml:id="p.90"/><l n="474">figere,<note xml:id="note.90.1">fingere</note> damnosos effugiasque canes; </l><l n="475">tessera quos habeat numeros, distante vocato</l><l n="476">mittere quo deceat, quo dare missa modo;</l><l n="477">discolor ut recto grassetur limite miles,</l><l n="478">eum medius gemino calculus hoste perit,</l><l n="479">ut bellare <note xml:id="note.90.2">mare (vel mage vel male) velle corr. Vogel</note> sequens <note xml:id="note.90.3">sequi</note> sciat et revocare priorem, </l><l n="480">nec tuto fugiens incomitatus eat,</l><l n="481">parva sit ut ternis <note xml:id="note.90.4">sed uternis (vel internis vel interius) corr. Ehwald</note> instructa tabella lapillis,</l><l n="482">in qua vicisse est continuasse suos,</l><l n="483">quique alii lusus—neque enim nunc persequar omnes—</l><l n="484">perdere, rem caram, tempora nostra solent.</l><pb xml:id="p.92"/><l n="485">ecce canit formas alius laetusque pilarum,</l><l n="486">hic artem nandi praecipit, ille trochi.</l><l n="487">composita est aliis fucandi cura coloris,</l><l n="488">hic epulis leges hospitioque dedit;</l><l n="489">alter humum, de qua fingantur pocula, monstrat, </l><l n="490">quaeque, docet, liquido testa sit apta mero.</l><l n="491">talia luduntur fumoso mense Decembri,</l><l n="492">quae damno nulli composuisse fuit.</l><l n="493">his ego deceptus non tristia carmina feci,</l><l n="494">sed tristis nostros poena secuta iocos. </l><l n="495">denique nec video tot de scribentibus unum,</l><l n="496">quem sua perdiderit Musa; repertus ego.</l><l n="497">quid, si scripsissem mimos obscena iocantes,</l><l n="498">qui semper vetiti <note xml:id="note.92.1">victi vel iunctum: vetiti <foreign xml:lang="grc">σ</foreign>
                     </note> crimen amoris habent,</l><l n="499">in quibus assidue cultus procedit adulter, </l><l n="500">verbaque dat stulto callida nupta viro?</l><l n="501">nubilis hos virgo matronaque virque puerque</l><l n="502">spectat, et ex magna parte senatus adest,</l><l n="503">nec satis incestis temerari vocibus aures;</l><l n="504">adsuescunt oculi multa pudenda pati; </l><l n="505">cumque fefellit amans aliqua novitate maritum,</l><l n="506">plauditur et magno palma favore datur; quodque <note xml:id="note.92.2"> quoque</note>
                  </l><l n="507"> minus prodest, scaena <note xml:id="note.92.3">poena: scaena Heumann</note> est lucrosa poetae,</l><l n="508">tantaque non parvo crimina praetor emit.</l><l n="509">inspice ludorum sumptus, Auguste, tuorum: </l><l n="510">empta tibi magno talia multa leges.</l><l n="511">haec tu spectasti spectandaque saepe dedisti</l><l n="512">maiestas adeo comis ubique tua est—</l><pb xml:id="p.94"/><l n="513">luminibusque tuis, totus quibus utitur orbis,</l><l n="514">scaenica vidisti lentus adulteria.</l><l n="515">scribere si fas est imitantes turpia mimos,</l><l n="516">materiae minor est debita poena meae.</l><l n="517">an genus hoc scripti faciunt sua pulpita tutum,</l><l n="518">quodque licet, mimis scaena licere dedit?</l><l n="519">et mea sunt populo saltata poemata saepe, </l><l n="520">saepe oculos etiam detinuere tuos.</l><l n="521">scilicet in domibus nostris <note xml:id="note.94.1">vestris corr. <foreign xml:lang="grc">σ</foreign>
                     </note> ut prisca virorum</l><l n="522">artificis fulgent corpora picta manu,</l><l n="523">sic quae concubitus varios venerisque figuras</l><l n="524">exprimat, est aliquo parva tabella loco. </l><l n="525">utque sedet vultu fassus Telamonius iram,</l><l n="526">inque oculis facinus barbara mater habet,</l><l n="527">sic madidos siccat digitis Venus uda capillos,</l><l n="528">et modo maternis tecta videtur aquis,</l><l n="529">bella sonant alii telis instructa eruditis,</l><l n="530">parsque tui generis, pars tua facta canunt,</l><l n="531">invida me spatio natura coercuit arto,</l><l n="532">ingenio vires exiguasque dedit,</l><l n="533">et tamen ille tuae felix Aeneidos auctor</l><l n="534">contulit in Tyrios arma virumque toros, </l><l n="535">nec legitur pars ulla magis de corpore toto,</l><l n="536">quam non legitimo foedere iunctus amor.</l><l n="537">Phyllidis hic idem teneraeque Amaiyllidis ignes</l><l n="538">bucolicis iuvenis luserat ante modis,</l><l n="539">nos quoque iam pridem scripto peccavimus isto: </l><l n="540">supplicium patitur non nova culpa novum;</l><l n="541">carminaque edideram, cum te delicta notantem</l><l n="542">praeterii totiens inreprehensus <note xml:id="note.94.2">inrequietus</note> eques.</l><pb xml:id="p.96"/><l n="543">ergo quae iuvenis mihi non nocitura putavi</l><l n="544">scripta parum prudens, nunc nocuere seni.</l><l n="545">sera redundavit veteris vindicta libelli,</l><l n="546">distat et a meriti tempore poena sui.</l><l n="547">ne tamen omne meum credas opus esse remissum..</l><l n="548">saepe dedi nostrae grandia vela rati. </l><l n="549">sex ego Pastorum scripsi totidemque libellos,</l><l n="550">cumque suo finem mense volumen habet,</l><l n="551">idque tuo nuper scriptum sub nomine. Caesar,</l><l n="552">et tibi sacratum sors mea rupit opus; </l><l n="553">et dedimus tragicis scriptum regale cothurnis,</l><l n="554">quaeque gravis debet verba cothurnus habet,</l><l n="555">dictaque sunt nobis, quamvis manus ultima coeptis</l><l n="556">defuit, in facies corpora versa novas,</l><l n="557">atque utinam revoces animum paulisper ab ira,</l><l n="558">et vacuo iubeas hinc tibi pauca legi? </l><l n="559">pauca, quibus prima surgens ab origine mundi</l><l n="560">in tua deduxi tempora. Caesar, opus!</l><l n="561">aspicies, quantum dederis mihi pectoris ipse,</l><l n="562">quoque favore animi teque tuosque canam,</l><l n="563">non ego mordaci destrinxi carmine quemquam.</l><l n="564">nec meus ullius crimina versus habet,</l><l n="565">candidus a salibus suffusis felle refugi:</l><l n="566">nulla venenato littera mixta ioco est.</l><l n="567">inter tot populi, tot scriptis, milia nostri,</l><l n="568">quem mea Calliope laeserit, unus ero.</l><l n="569">non igitur nostris ullum gaudere Quiritem</l><l n="570">auguror, at multos indoluisse malis;</l><l n="571">nec mihi credibile est, quemquam insultasse iacenti</l><l n="572">gratia candori si qua relata meo est.</l><pb xml:id="p.98"/><l n="573">his, precor, atque aliis possint tua numina flecti,</l><l n="574">o pater, o patriae cura salusque tuae!</l><l n="575">non ut in Ausoniam redeam, nisi forsitan olim,</l><l n="576">cum longo poenae tempore victus eris;</l><l n="577">tutius exilium pauloque quietius oro, </l><l n="578">ut par delicto sit mea poena suo.</l></div></div></div></body></text></TEI>
        </passage>
    </reply>
</GetPassage>