Siqua meis fuerint, ut erunt, vitiosa libellis,excusata suo tempore, lector, habe.exul eram, requiesque mihi, non fama petita est,mens intenta suis ne foret usque malis.hoc est cur cantet vinctus quoque compede fossor,indocili numero cum grave mollit opus.cantat et innitens limosae pronus harenae,adverso tardam qui trahit amne ratem;quique refert pariter lentos ad pectora remos,in numerum pulsa brachia pulsat iactat σ aqua.fessus ubi incubuit baculo saxove reseditpastor, harundineo carmine mulcet oves.cantantis pariter, pariter data pensa trahentis,fallitur ancillae decipiturque labor.fertur et abducta Lyrneside tristis AchillesHaemonia curas attenuasse lyra.cum traheret silvas Orpheus et dura canendosaxa, bis amissa coniuge maestus erat.me quoque Musa levat Ponti loca iussa petentem.sola comes nostrae perstitit illa fugae;sola nec insidias, Sinti nec inter nec: Sinti nec Ehwald militis ensem,nec mare nec ventos barbariamque timet.scit quoque, cum perii, quis me deceperit error,et culpam in facto, non scelus, esse meo,scilicet hoc ipso nunc aequa, quod obfuit ante,cum mecum iuncti criminis acta rea est.non equidem vellem, quoniam nocitura fuerunt,Pieridum sacris inposuisse manum,sed nunc quid faciam? vis me tenet ipsa sacrorum,et carmen demens carmine laesus amo.sic nova Dulichio lotos gustata palatoillo, quo nocuit, grata sapore fuit.sentit amans sua damna fere, tamen haeret in illis,materiam culpae persequiturque suae.nos quoque delectant, quamvis nocuere, libelli,quodque mihi telum vulnera fecit, amo.forsitan hoc studium possit furor esse videri,sed quiddam furor hic utilitatis habet,semper in obtutu mentem vetat esse malorum, praesentis casus inmemoremque facit,utque suum Bacche non sentit saucia vulnus,dum stupet Idaeis exululata modis,sic ubi mota calent viridi mea pectora thyrso,altior humano spiritus ille malo est.ille nec exilium, Scythici nec litora ponti,ille nec iratos sentit habere deos.utque soporiferae biberem si pocula Lethes,temporis adversi sic mihi sensus abest.iure deas igitur veneror mala nostra levantes,sollicitae sollicitas corr. Scaliger comites ex Helicone fugae,et partim pelago partim vestigia terravel rate dignatas vel pede nostra sequi,sint, precor, haec saltem faciles mihi! namque deorumcetera cum magno Caesare turba facit,meque tot adversis cumulant,cumulat quot litus harenas,quotque fretum pisces, ovaque piscis habet,vere prius flores, aestu numerabis aristas,poma per autumnum frigoribusque nives,quam mala, quae toto patior iactatus in orbe,dum miser Euxini litora laeva saeva: laeva σ peto.nec tamen, ut veni, levior fortuna malorum est :huc quoque sunt nostras fata secuta vias.hic quoque cognosco natalis stamina nostri, stamina de nigro vellere facta mihi.utque neque insidias capitisque pericula narrem,vera quidem, veri veri vera vel vidi corr. Francius sed graviora fide,vivere quam miserum est inter Bessosque Getasqueillum, qui populi semper in ore ruit .quam miserum est, porta vitam muroque tueri,vixque sui tutum viribus esse loci!aspera militiae iuvenis certamina fugi,nec nisi lusura movimus arma manu;nunc senior gladioque latus scutoque sinistram,canitiem galeae subicioque meam.nam dedit e specula custos ubi signa tumultus,induimus trepida protinus arma manu.hostis, habens arcus imbutaque tela venenis, veneno saevus anhelanti moenia lustrat equo,utque rapax pecudem, quae se non texit ovili,per sata, per silvas fertque trahitque lupus,sic, siquem nondum portarum saepe sede: saepe σ receptumbarbarus in campis repperit hostis, habet:aut sequitur captus coniectaque vincula colloaccipit, aut telo virus habente perit.hic ego sollicitae lateo novus incola sedis .heu nimium fati tempora longa lenta mei!et tamen ad numeros antiquaque sacra revertisustinet in tantis hospita Musa malis,sed neque cui recitem quisquam est mea carmina, nec quiauribus accipiat verba Latina suis.ipse mihi—quid enim faciam?—scriboque legoque,tutaque iudicio littera nostra suo est.saepe tamen dixi cui nunc haec cura laborat?an mea Sauromatae scripta Getaeque legent?saepe etiam lacrimae me sunt scribente profusae,umidaque est fletu littera facta meo,corque vetusta meum, tamquam nova, vulnera novit,inque sinum maestae labitur imber aquae,cum vice mutata, qui sim fuerimque, recordor,et, tulerit quo me casus et unde, subit,saepe manus demens, studiis irata sibique,misit in arsuros carmina nostra focos,atque ita ea: ita σ de multis quoniam non multa supersunt,cum venia facito, quisquis es, ista legas.tu quoque non melius, quam sunt mea tempora, carmen,interdicta mihi, consule. Roma, boni.

Iam fera Caesaribus Germania, totus ut orbis,victa potest flexo succubuisse genu,altaque velentur fortasse Palatia sertis,turaque in igne sonent inficiantque diem,candidaque adducta collum percussa securivictima purpureo sanguine pulset humum,donaque amicorum templis promissa deorumreddere victores Caesar uterque parent,et qui Caesareo iuvenes sub nomine crescunt,perpetuo terras ut domus illa regat,cumque bonis nuribus pro sospite Livia natomunera det meritis, saepe datura, deis,et pariter matres et quae sine crimine castosperpetua servant virginitate focos;plebs pia cumque pia laetetur plebe senatus,parvaque cuius eram pars ego nuper eques.nos procul expulsos communia gaudia fallunt,famaque tam longe non nisi parva venit,ergo omnis populus poterit spectare triumphos,cumque ducum titulis oppida capta leget,vinclaque captiva reges cervice gerentesante coronatos ire videbit equos,et cernet vultus aliis pro tempore versos,terribiles aliis inmemoresque sui,quorum pars causas et res et nomina quaeret,pars referet, quamvis noverit illa parum.‘hic, qui Sidonio fulget sublimis in ostro,dux fuerat belli, proximus ille duci.hic, qui nunc in humo lumen miserabile fixit,non isto vultu, cum tulit arma, fuit.ille ferox et adhuc oculis hostilibus ardenshortator pugnae consiliumque fuit.perfidus hic nostros inclusit fraude locorum,squalida promissis qui tegit ora comis.illo, qui sequitur, dicunt mactata ministrosaepe recusanti corpora capta deo.hic lacus, hi montes, haec tot castella, tot amnesplena ferae caedis, plena cruoris erant.Drusus in his meruit quondam cognomina terris,quae bona progenies, digna parente, fuit.cornibus hic fractis viridi male tectus ab ulvadecolor ipse suo sanguine Rhenus erat.crinibus en etiam fertur Germania passis,et ducis invicti sub pede maesta sedet,collaque Romanae praebens animosa securivincula fert illa, qua tulit arma, manu.’hos super in curru, Caesar, victore veherispurpureus populi rite per ora tui,quaque ibis, manibus circumplaudere tuorum,undique iactato flore tegente vias.tempora Phoebea lauro cingetur io quemiles io magna voce triumphe canet,ipse sono plausuque simul fremituque canentequadriiugos cernes saepe resistere equos.inde pet es arcem et delubra faventia votis,et dabitur merito laurea vota Iovi.haec ego summotus qua possum mente videbo :erepti nobis ius habet illa loci : illa per inmensas spatiatur libera terras,in caelum celeri pervenit illa via fuga, illa meos oculos mediam deducit in urbem,immunes tanti nec sinit esse boni; invenitque animus, qua currus spectet eburnos;sic certe in patria per breve tempus ero,vera tamen capiet populus spectacula felix,laetaque erit praesens cum duce turba suo.at mihi fingendo tantum longeque remotisauribus hic fructus percipiendus erit, atque procul Latio diversum missus in orbemqui narret cupido, vix erit, ista mihi.is quoque iam serum referet veteremque triumphum:quo tamen audiero tempore, laetus ero.illa dies veniet, mea qua lugubria ponam,causaque privata publica maior erit.

Magna minorque ferae, quarum regis altera Graias,altera Sidonias, utraque sicca, rates,omnia cum summo positae videatis in axe,et maris occiduas non subeatis aquas,aetheriamque suis cingens amplexibus arcemvester ab intacta circulus extet humo,aspicite illa, precor, quae non bene moenia quondamdicitur Iliades transiluisse Remus,inque meam nitidos dominam convertite vultus,sitque memor nostri necne, referte mihi.ei mihi, cur timeam? quae sunt manifesta, requiro.cur iacet latet vel labat: iacet Ehwald ambiguo spes mea mixta metu?crede, quod est et vis, ac desine tuta vereri,deque fide certa sit tibi certa fides,quodque polo fixae nequeunt tibi dicere flammae,non mentitura tu tibi voce refer,esse tui memorem, de qua tibi maxima cura est,quodque potest, secum nomen habere tuumvultibus illa tuis tamquam praesentis inhaeret,praesentibus haeret teque remota procul, si modo vivit, amat.ecquid, ubi incubuit iusto mens aegra dolori,lenis ab admonito pectore somnus abit?tunc subeunt curae, dum te lectusque locusquetangit et oblitam non sinit esse mei,et veniunt aestus, et nox inmensa videtur,fessaque iactati corporis ossa dolent?non equidem dubito, quin haec et cetera fiant,detque tuus maesti signa doloris amor,nec cruciere minus, quam cum Thebana cruentumHectora Thessalico vidit ab axe rapi.quid tamen ipse precer dubito, nec dicere possum,affectum quem te mentis habere velim.tristis es? indignor quod sim tibi causa doloris ;non es? at ut: at Bentley amisso coniuge digna fores.tu vero tua damna dole, mitissima coniunx,tempus et a nostris exige triste malis, Aeque meos casus: est quaedam flere voluptas;expletur lacrimis egeriturque dolor,atque utinam lugenda tibi non vita, sed essetmors mea, morte fores sola relicta mea!spiritus hic per te patrias exisset in auras,sparsissent lacrimae pectora nostra piae,supremoque die notum spectantia caelumtexissent digiti lumina nostra tui,et cinis in tumulo positus iacuisset avito,tactaque nascenti corpus haberet humus;denique, ut et vixi, sine crimine mortuus essem.nunc mea supplicio vita pudenda suo est. me miserum, si tu, cum dicens exulis uxor,avertis vultus et subit ora rubor!me miserum, si turpe putas mihi nupta videri!me miserum, si te iam pudet esse meam!tempus ubi est illud, quo te iactare solebasconiuge, nec nomen dissimulare viri?tempus ubi est, quo te illud quo te vel illud nisi non vis vel illud quo ni (non) fugis corr. σ —nisi non vis illa referri—et dici, memini, iuvit et esse meam?utque proba dignum est, omni tibi dote placebam:addebat veris multa faventis amor.nec, quem praeferres—ita res tibi magna videbar—quemque tuum malles esse, vir alter erat.nunc quoque ne pudeat, quod sis mihi nupta; tuusquenon debet dolor hinc, debet abesse pudor,cum cecidit Capaneus subito temerarius ictu,num legis Euadnen erubuisse viro?nec quia rex mundi compescuit ignibus ignes, ipse suis Phaëthon infitiandus erat. nec Semele Cadmo facta est aliena parenti,quod precibus periit ambitiosa suis.nec tibi, quod saevis ego sum Iovis ignibus ictus,purpureus molli fiat in ore pudor.sed magis in curam nostri consurge tuendi,exemplumque mihi coniugis esto bonae,materiamque tuis tristem virtutibus imple:ardua per praeceps gloria vadit iter.Hectora quis nosset, si felix Troia fuisset?publica virtutis per mala facta via est.ars tua, Tiphy, iacet, si non sit in aequore fluctus:si valeant homines, ars tua, Phoebe, iacet.quae latet inque bonis cessat non cognita rebus,apparet virtus arguiturque malis.dat tibi nostra locum tituli fortuna, caputqueconspicuum pietas qua tua tollat, habet.utere temporibus, quorum nunc munere facta est ficta est vel freta es: facta est Ehwald et patet in laudes area lata tuas.

O qui, nominibus cum sis generosus avorum,exsuperas morum nobilitate genus,cuius inest animo patrii candoris imago,non careat nervis numeris σ candor ut iste suis,cuius in ingenio est patriae facundia linguae,qua prior in Latio non fuit ulla foro—quod minime volui, positis pro nomine signisdictus es: ignoscas laudibus ipse tuis.nil ego peccavi; tua te bona cognita produntsi, quod es, appares, culpa soluta mea est.nec tamen officium nostro tibi carmine factumprincipe tam iusto posse nocere puto.ipse pater patriae—quid enim est civilius illo?-sustinet in nostro carmine saepe legi,nec prohibere potest, quia res est publica Caesar,et de communi pars quoque nostra bono est.Iuppiter ingeniis praebet sua numina vatum,seque celebrari quolibet ore sinit,causa tua exemplo superorum tuta duorum est,quorum hic aspicitur, creditur ille deus.ut non debuerim, tamen hoc ego crimen habebo :non fuit arbitri! littera nostra tui.nec nova, quod tecum loquor, est iniuria nostra,incolumis cum quo saepe locutus era.quo vereare minus ne sim tibi crimen amicus,invidiam, siqua est, auctor habere potest,nam tuus est primis cultus mihi semper ab annis—hoc certe noli dissimulare—pater,ingeniumque meum (potes hoc meminisse) probabatplus etiam quam me iudice dignus eram;deque meis illo referebat versibus ore,in quo pars magnae nobilitatis erat.non igitur tibi nunc, quod me domus ista recepit,sed prius auctori sunt data verba tuo. sed sunt auctori non tua verba tuo nec non: nec σ data sunt, mihi crede, tamen: sed in omnibus actisultima si demas, vita tuenda mea est.hanc quoque, qua perii, culpam scelus esse negabis,si tanti senes sit tibi nota mali.aut timor aut error nobis, prius obfuit error. a! at sine me fati non meminisse mei;neve retractando nondum coeuntia rumpam rumpe vel rupem vulnera: vix illis proderit ipsa quies,ergo ut iure damus poenas, sic afuit omnepeccato facinus consiliumque meo;idque deus sentit; pro quo nec lumen ademptum,nec mihi detractas possidet alter opes.forsitan hanc ipsam, vivam modo, finiet olim,tempore cum fuerit lenior ira, fugam.nunc precor hinc alio iubeat discedere, si nonnostra verecundo vota pudore carent,mitius exilium pauloque propinquius opto,quique sit a saevo longius hoste locus;quantaque in Augusto clementia, si quis ab illohoc peteret pro me, forsitan ille daret.frigida me cohibent Euxini litora Ponti :dictus ab antiquis Axenus ille fuit.nam neque iactantur moderatis aequora ventis,nec placidos portus hospita navis adit.sunt circa gentes, quae praedam sanguine quaerunt;nec minus infida terra timetur aqua.illi, quos audis hominum gaudere cruore,paene sub eiusdem sideris axe iacent,nec procul a nobis locus est, ubi Taurica diracaede pharetratae spargitur ara deae.haec prius, ut memorant, non invidiosa nefandisnec cupienda bonis regna Thoantis erant.hic pro supposita virgo Pelopeïa cervasacra deae coluit qualiacumque suae.quo postquam, dubium pius an sceleratus, Orestesexactus Furiis venerat ipse suis,et comes exemplum veri Phoceus amoris,qui duo corporibus mentibus unus erant,protinus evincti evicti tristem ducuntur ad aram,quae stabat geminas ante cruenta fores.nec tamen hunc sua mors, nec mors sua terruit illumalter ob alterius funera maestus erat.et iam constiterat stricto mucrone sacerdos,cinxerat et Graias barbara vitta comas,cum vice sermonis fratrem cognovit, et illipro nece complexus Iphigenia dedit,laeta deae signum crudelia sacra perosaetranstulit ex illis in meliora locis,haec igitur regio, magni paene ultima mundi,quam fugere homines dique, propinqua mihi est:aque atque mea terra meam terram prope sunt funebria sacra,si modo Nasoni barbara terra sua est.o utinam venti, quibus est ablatus Orestes,placato referant et mea vela deo!

O mihi dilectos inter pars prima sodales,unica fortunis ara reperta meiscuius ab adloquiis anima haec moribunda revixit,ut vigil infusa Pallade flamma solet;qui veritus non es portus aperire fidelesfulmine percussae confugiumque rati;cuius eram censu non me sensurus egentem,si Caesar patrias eripuisset opes.temporis oblitum dum me rapit impetus huius,excidit heu nomen quam mihi paenetuum! tu tamen agnoscis tactusque cupidine laudis,ille ego sum cuperes dicere posse palam,certe ego, si sineres, titulum tibi reddere vellem,et raram famae conciliare fidem.ne noceam grato vereor tibi carmine, neveintempestivus nominis obstet honor,quod licet (et hoc tutum est) intra tua pectora gaudemeque tui memorem teque fuisse pium,utque facis, remis ad opem luctare ferendam,dum veniat placido mollior aura deo;et tutare caput nulli servabile, si nonqui mersit Stygia sublevet illud aqua;teque, quod est rarum, praesta constanter ad omneindeclinatae munus amicitiae.sic tua processus habeat fortuna perennes,sic ope non egeas ipse iuvesque tuos, sic aequet tua nupta virum bonitate perenni,incidat et vestro nulla nulla rara querella toro;diligat et semper socius de sanguinis illo,quo pius affectu Castora frater amat;sic iuvenis similisque tibi sit natus, et illummoribus agnoscat quilibet esse tuum;sic faciat socerum taeda te nata iugali,nec tardum iuveni det tibi nomen avi.

Tempore ruricolae patiens fit taurus aratri,praebet et incurvo colla premenda iugo;tempore paret equus lentis animosus habenis,et placido duros accipit ore lupos;tempore Poenorum compescitur ira leonum,nec feritas animo, quae fuit ante, manet;quaeque sui monitis iussis obtemperat Inda magistribelua, servitium tempore victa subit.tempus ut extensis tumeat facit uva racemis,vixque merum capiant grana quod intus habent;tempus et in canas semen producit aristas,et ne sint tristi poma sapore cavet. facit hoc tenuat dentem terram renovantis semoventis vel scindentis vel patientis: renovantis σ aratri,hoc rigidas silices, hoc adamanta terit;hoc etiam saevas paulatim mitigat iras,hoc minuit luctus maestaque corda levat,cuncta potest igitur tacito pede lapsa vetustaspraeterquam curas attenuare meas.ut patria careo, bis frugibus area trita est,dissiluit nudo pressa bis uva pede.nec quaesita tamen spatio patientia longo est,mensque mali sensum nostra recentis habet,scilicet et veteres fugiunt iuga saepe iuvenci,et domitus freno saepe repugnat equus.tristior est etiam praesens aerumna priore:ut sit enim sibi par, crevit et aucta mora est.nec tam nota mihi, quam sunt, mala nostra fuerunt;nunc nunc sed magis hoc, quo sunt cognitiora, gravant.est quoque non nihilum minimum vires afferre recentes,nec praeconsumptum temporis esse malis,fortior in fulva novus est luctator harena,quam cui sunt tarda brachia fessa mora.integer est melior nitidis gladiator in armis,quam cui tela suo sanguine tincta rubent.fert bene praecipites navis modo facta procellas:quamlibet exiguo solvitur imbre vetus.nos quoque quae ferimus, tulimus patientius ante quam quae: quam Ehwald mala sunt longa multiplicata die!credite, deficio, nostroque a corpore quantum auguror, accedunt tempora parva malis.nam neque sunt vires, nec qui color esse solebat:vix habeo tenuem, quae tegat ossa, cutem,corpore sed mens est aegro magis aegra, maliquein circumspectu stat sine fine sui.urbis abest facies, absunt, mea cura, sodales,et, qua nulla mihi carior, uxor abest,vulgus adest Scythicum bracataque turba Getarum:sic me me mala quae video non videoque movent. nocent una tamen spes est quae me soletur in istis,haec fore morte mea non diuturna mala.

Bis me sol adiit gelidae post frigora brumae,bisque suum tacto Pisce peregit iter.tempore tam longo cur non tua dextera versusquamlibet in paucos officiosa fuit?cur tua cessavit pietas, scribentibus illis,exiguus nobis cum quibus usus erat?cur, quotiens totiens alicui chartae sua vincula dempsi,illam speravi nomen habere tuum?di faciant ut saepe tua sit epistula dextrascripta, sed e multis reddita nulla mihi.quod precor, esse liquet. credam prius ora MedusaeGorgonis anguineis anguinis σ cincta fuisse comis,esse canes utero sub virginis, esse Chimaeram,a truce quae flammis separet angue leam.quadrupedesque hominis homines vel hominum cum pectore pectora iunctos,tergeminumque virum tergeminumque canem,Sphingaque et Harpyias serpentipedesque Gigantes, centimanumque Gyan semibovemque virum.haec ego cuncta prius, quam te, carissime, credammutatum curam deposuisse mei,innumeri montes inter me teque viaequeSummaque et campi nec freta pauca iacent,mille potest causis a te quae littera saepemissa sit in nostras rara venire manus;mille tamen causas scribendo vince frequenter,excusem ne te semper, amice, mihi.

Iam mea cycneas imitantur tempora plumas,inficit et nigras alba senecta comas,iam subeunt anni fragiles et inertior aetas,iamque parum firmo me mihi ferre grave est.nunc erat, ut posito deberem fine laborumvivere, me nullo cum nullo sollicitante metu,quaeque meae semper placuerunt otia menticarpere et in studiis molliter esse meis, et parvam celebrare domum veteresque Penateset quae nunc domino rura paterna carent,inque sinu dominae carisque sodalibus inquesecurus patria consenuisse mea.haec mea sic quondam peragi speraverat aetas:hos ego sic annos ponere dignus eram.non ita dis visum est, qui me terraque mariqueactum iactum Sarmaticis exposuere locis.in cava ducuntur quassae navalia puppes,ne temere in mediis dissoluantur aquis. ne cadat et multas palmas inhonestet adeptus, ademptus vel adeptas languidus in pratis gramina carpit equus,miles ubi emeritis non est satis utilis annis,ponit ad antiquos, quae tulit, arma Lares,sic igitur, tarda vires minuente senecta,me quoque donari iam rude tempus erat.tempus erat nec me peregrinum ducere caelum,nec siccam Getico fonte levare sitim,sed modo, quos habui, vacuos secedere in hortos,nunc hominum visu rursus et urbe frui.sic animo quondam non divinante futuraoptabam placide vivere posse senex.fata repugnarunt, quae, cum mihi tempora primamollia praebuerint, posteriora gravant.iamque decem lustris omni sine labe peractis,parte premor vitae deteriore meae,nec procul a metis, quas paene tenere videbar,curriculo gravis est facta ruina meo.ergo illum demens in me saevire coegi,mitius inmensus quo nihil orbis habet?ipsaque delictis victa est clementia nostris,nec tamen errori vita negata meo est? vita procul patria peragenda sub axe Boreo,qua maris Euxini terra sinistra iacet.hoc mihi si Delphi delphis vel delphos corr. Scaliger Dodonaque diceret ipsa,esse videretur vanus uterque locus.nil adeo validum est, adamas licet alliget illud,ut maneat rapido firmius igne Iovis; nil ita sublime est supraque pericula tenditnon sit ut inferius suppositumque deo.nam quamquam vitio pars est contracta malorum,plus tamen exitii numinis ira dedit.at vos admoniti nostris quoque casibus este,aequantem superos emeruisse virum.

Si licet et pateris, nomen facinusque tacebo,et tua Lethaeis acta dabuntur aquis,nostraque vincetur lacrimis clementia dementia seris,fac modo te pateat paenituisse tui;fac modo te damnes cupiasque eradere vitaetempora, si possis, Tisiphonea tuae.sin minus, et flagrant odio tua pectora nostro,induet infelix arma coacta dolor,sim licet extremum, sicut sum, missus in orbem,nostra suas istinc istic vel isto (istuc σ): istinc porriget ira manus,omnia, si nescis, Caesar mihi iura reliquit,et sola est patria poena carere mea. et patriam, modo sit sospes, speramus ab illo:saepe Iovis telo quercus adusta viret.denique vindictae si sit mihi nulla facultas,Pierides vires et sua tela dabunt,quod Scythicis habitem longe summotus in oris,siccaque sint oculis proxima signa meis,nostra per inmensas ibunt praeconia gentes,quodque querar notum qua patet orbis erit.ibit ad occasum quicquid dicemus ab ortu,testis et Hesperiae vocis Eous erit.trans ego tellurem, trans altas audiar undas,et gemitus vox est magna futura mei,nec tua te sontem tantummodo saecula norint .perpetuae crimen posteritatis eris.iam feror in pugnas et nondum cornua sumpsi,nec mihi sumendi causa sit ulla velim.Circus adhuc cessat; spargit iam torvus tamen acer harenamtaurus et infesto iam pede pulsat humum.hoc quoque, quam volui, plus est. cane, Musa, receptus,dum licet huic nomen dissimulare suum.

Ille ego qui fuerim, tenerorum lusor amorum,quem legis, ut noris, accipe posteritas.Sulmo mihi patria est, gelidis uberrimus undis,milia qui novies distat ab urbe decem.editus hic ego sum, nec non, ut tempora noris,cum cecidit fato consul uterque parisi quid id est, usque a proavis si quid (quis) et a proavis usque est vetus ordinis heresnon modo fortunae munere factus eques,nec stirps prima fui; genito sum fratre creatus,qui tribus ante quater mensibus ortus erat.Lucifer amborum natalibus affuit idem:una celebrata est per duo liba dies;haec est armiferae armigerae festis de quinque Minervae,quae fieri pugna prima cruenta solet.protinus excolimur teneri curaque parentisimus ad insignes urbis ab arte viros.frater ad eloquium viridi tendebat ab aevo,fortia verbosi natus ad arma fori,at mihi iam puero caelestia sacra placebant,inque suum furtim Musa trahebat opus.saepe pater dixit ‘studium quid inutile temptas :Maeonides nullas ipse reliquit opes.’motus eram dictis, totoque Helicone relictoscribere temptabam conabar verba soluta modis.sponte sua carmen numeros veniebat ad aptos,et quod temptabam scribere dicere versus erat.interea tacito passu labentibus annisliberior fratri sumpta mihique toga est,induiturque umeris humeros cum lato purpura clavo,et studium nobis, quod fuit ante, manet.iamque decem vitae frater geminaverat annos,cum perit, et coepi parte carere mei.cepimus et tenerae primos aetatis honores,eque hecque vel deque viris quondam pars tribus una fui.curia restabat . clavi mensura coacta est,maius erat nostris viribus illud onus.nec patiens corpus, nec mens fuit apta labori,sollicitaeque fugax ambitionis eram,et petere Aoniae suadebant tuta sororesotia, iudicio semper amata meo.temporis illius colui fovique poëtas,quotque aderant vates, rebar adesse deos.saepe suas volucres legit mihi grandior aevo,quaeque nocet nocens vel necet serpens, quae iuvat iuvet herba. Macer.saepe suos solitus recitare Propertius ignes,iure sodalicii, quo qui mihi iunctus erat.Ponticus heroo, Bassus quoque clarus iambisdulcia convictus membra fuere mei.et tenuit nostras numerosus Horatius aures;dum ferit Ausonia carmina culta lyra. Vergilium vidi tantum : nec avara Tibullotempus amicitiae fata dedere meae.successor fuit hic tibi, Galle, Propertius illi;quartus ab his sene temporis ipse fui.utque ego maiores, sic me coluere minores,notaque non tarde facta Thalia mea est.carmina cum primum populo iuvenalia legi,barba resecta mihi bisve semelve fuit.moverat ingenium totam cantata per urbemnomine non vero dicta Corinna mihi.multa quidem scripsi, sed, quae vitiosa putavi,emendaturis ignibus ipse dedi.tunc quoque, cum fugerem, quaedam placitura cremavi,iratus studio carminibusque meis.molle Cupidineis nec inexpugnabile teliscor mihi, quodque levis causa moveret, erat.cum tamen hic essem minimoque accenderer igni,nomine sub nostro fabula nulla fuit.paene mihi puero nec digna nec utilis uxorest data, quae tempus per breve nupta fuit.illi successit, quamvis sine crimine coniunx,non tamen in nostro firma futura toro.ultima, quae mecum seros permansit in annos;sustinuit coniunx exulis esse viri.filia me mea bis prima fecunda iuventa,sed non ex uno coniuge, fecit avum.et iam complerat genitor sua fata novemqueaddiderat lustris altera lustra novem.non aliter flevi, quam me fleturus ademptumille fuit. Matri matrix vel matri σ proxima busta tuli.felices ambo tempestiveque sepulti,ante diem poenae quod perieremeae! me quoque felicem, quod non viventibus illissum miser, et de me quod doluere nihil!si tamen extinctis aliquid nisi nomina restat, restant et gracilis structas effugit umbra rogos,fama, parentales, si vos mea contigit, umbrae,et sunt in Stygio crimina nostra foro,scite, precor, causam (nec vos mihi fallere fas est)errorem iussae, non scelus, esse fugae.Manibus hoc satis est: ad vos, studiosa, revertor,pectora, quae vitae quaeritis acta meae.iam mihi canities pulsis melioribus annisvenerat, antiquas miscueratque comas,postque meos ortus Pisaea vinctus olivaabstulerat deciens praemia victor eques,cum maris Euxini positos ad laeva Tomitasquaerere me laesi principis ira iubet.causa meae cunctis nimium quoque nota ruinaeindicio non est testificanda meo.quid referam comitumque nefas famulosque nocentes?Ipsa ipseque multa tuli non leviora fuga.indignata malis mens est succumbere sequepraestitit invictam viribus usa suis;oblitusque mei ductaeque per otia vitaeinsolita cepi temporis arma manu;totque tuli terra casus pelagoque quot interoccultum stellae conspicuumque polum.tacta mihi tandem longis erroribus actoiuncta pharetratis Sarmatis ora Getis.hic ego, finitimis quamvis circumsoner armis,tristia, quo possum, carmine fata levo.quod quamvis nemo est, cuius referatur ad aures,sic tamen absumo decipioque diem.ergo quod vivo duosque laboribus obsto,nec me sollicitae taedia lucis habent,gratia. Musa, tibi: nam tu solacia praebes,tu curae requies, tu medicina venis. tu dux et comes es, tu nos abducis ab Histro,in medioque mihi das Helicone locum;tu mihi, quod rarum est, vivo sublime dedistinomen, ab exequiis quod dare fama solet, nec, qui detractat praesentia, Livor iniquoullum de nostris dente momordit opus.nam tulerint magnos cum saecula nostra poetas,non fuit ingenio fama maligna meo,cumque ego praeponam multos mihi, non minor illisdicor et in toto plurimus orbe legor.si quid habent igitur vatum praesagia veri,protinus ut moriar, non ero, terra, tuus.sive favore tuli, sive hanc ego carmine famam,iure tibi grates, candide lector, ago.