Hunc quoque de Getico, nostri studiose, libellumlitore praemissis quattuor adde meis.hic quoque talis erit, qualis fortuna poetae:invenies toto carmine dulce nihil.flebilis ut noster status est, ita flebile carmen,materiae scripto conveniente suae.integer et laetus donec eram laetus laeta et iuvenalia lusi:illa tamen nunc me composuisse piget,ut cecidi, subiti perago praeconia casus,sumque argumenti conditor ipse mei.utque iacens ripa deflere Caystrius alesdicitur ore suam deficiente necem,sic ego, Sarmaticas longe proiectus in oras,efficio tacitum ne mihi funus eat.delicias siquis lascivaque carmina quaerit,praemoneo, non est nostra vel numquam: non est Gronovius scripta quod ista legat,aptior huic Gallus blandique Propertius oris,aptior, ingenium come, Tibullus erit.atque utinam numero non nos ne nos essemus in isto!ei mihi, cur umquam Musa iocata locuta: iocata σ mea est?sed dedimus poenas, Scythicique in finibus Histriille pharetrati lusor Amoris abest,quod superest, animos socios: numeros Ehwald ad publica carmina flexi,et memores iussi nominis esse mei. sui si tamen e vobis aliquis tam multa requiret,unde dolenda Canam, multa dolenda tuli.non haec ingenio, non haec componimus arte:materia est propriis ingeniosa malis,et quota fortunae pars est in carmine nostrae?felix, qui patitur quae numerare potest!quot frutices silvae, quot flavas Thybris harenas,mollia quot Martis gramina campus habet,tot mala pertulimus, quorum medicina quiesquenulla nisi in studio est Pieridumque mora.quis tibi, Naso, modus lacrimosi carminis? inquisidem, fortunae qui modus huius erit.quod querar, illa mihi pleno de fonte ministrat,nec mea sunt, fati verba sed ista mei.at mihi si cara patriam cum coniuge reddas,sint vultus hilares, simque quod ante fui.lenior invicti si sit mihi Caesaris ira,carmina laetitiae iam tibi plena dabo.nec tamen ut lusit, rursus mea littera ludet;sit semel illa ioco luxuriata meo.quod probet ipse, canam, poenae modo parte levatabarbariam rigidos effugiamque Getas.interea nostri quid agant, nisi triste, libelli?tibia funeribus convenit ista meis.at poteras inquis ‘melius mala ferre silendo,et tacitus casus dissimulare tuos.’exigis ut nulli gemitus tormenta sequantur,acceptaque gravi vulnere flere vetas?ipse Perilleo Phalaris permisit in aereedere mugitus et bovis ore queri.cum Priami lacrimis offensus non sit Achilles»,tu fletus inhibes, durior hoste, meos?cum faceret Nioben orbam Latonia proles,non tamen et et hanc siccas iussit habere genas.est aliquid, fatale malum per verba levare .hoc quendam Procnen Halcyonenque facit. hoc erat, in gelido quare Poeantius antrovoce fatigaret Lemnia saxa sua.strangulat inclusus dolor atque exaestuat cor aestuat intus,cogitur et vires multiplicare suas.da veniam potius, vel totos tolle libellos,si mihi quod prodest hoc sit (sic) ... si tibi, lector, obest,sed neque obesse potest, ulli nec scripta fueruntnostra nisi auctori perniciosa suo.at mala sunt. lateor. quis te mala sumere cogit?aut quis deceptum ponere sumpta vetat?ipse nec emendo, hoc mando sed ut hic deducta legantur;non sunt illa suo barbariora loco.nec me Roma suis debet conferre poetis :inter Sauromatas ingeniosus eram.denique nulla mihi captatur gloria, quaequeingeniis stimulos subdere fama solet.nolumus assiduis animum tabescere curis,quae tamen inrumpunt quoque vetantur eunt.cur scribam, docui, cur mittam, quaeritis, isto istos: isto Heinsius?vobiscum cupio quolibet esse modo.

Ecquid ubi e Ponto nova venit epistula, palles,et tibi sollicita solvitur illa manu?pone metum, valeo; corpusque, quod ante laboruminpatiens nobis invalidumque fuit,sufficit, atque ipso vexatum induruit usu.an magis infirmo non vacat esse mihi?mens tamen aegra iacet, nec tempore robora sumpsit,affectusque animi, qui fuit ante, manet.quaeque mora spatioque suo coitura putavivulnera non aliter quam modo facta dolent.scilicet exiguis prodest annosa vetustas;grandibus accedunt tempore damna malis,paene decem totis aluit Poeantius annispestiferum tumido vulnus ab angue datum.Telephus aeterna consumptus tabe perisset,si non, quae nocuit, dextra tulisset opem.et mea, si facinus nullum commisimus, opto,vulnera qui fecit, facta levare velit,contentusque mei iam tandem parte dolorisexiguum pleno de mare demat aquae,detrahat ut multum, multum restabit acerbi, acervi parsque meae poenae totius instar erit.litora quot conchas, quot amoena rosaria amoenos hostia vel a. postia flores,quotve soporiferum grana papaver habet,silva feras quot alit, quot piscibus unda natatur, quot tenerum pennis aera pulsat avis,tot premor adversis: quae si comprendere coner,Icariae numerum dicere coner aquae,utque viae casus, ut amara pericula ponti,ut taceam strictas in mea fata manus,barbara me tellus orbisque novissima magnisustinet et saevo cinctus ab hoste locus,hinc ego traicerer traicerem vel transigerer —neque enim mea culpa cruenta est—esset, quae debet, si tibi cura mei.ille deus, bene quo Romana potentia nixa est,saepe suo victor lenis in hoste fuit.quid dubitas et tuta times? accede rogaque:Caesare nil ingens mitius orbis habet,me miserum! quid agam, si proxima quaeque relinquunt?subtrahis effracto tuquoque colla iugo? quo ferar? unde petam lassis solacia rebus?ancora iam nostram non tenet ulla ratem, videris viderit codd.: corr. Ehwald ! ipse sacram, quamvis invisus, ad aramconfugiam; nullas summovet ara manus.Precatio Adloquor en absens absentia numina supplex,si fas est homini cum Iove posse loqui,arbiter imperii, quo certum est sospite cunctosAusoniae curam gentis habere deos,O decus, o patriae per te florentis imago,o vir non ipso, quem regis, orbe minor—sic habites terras et te desideret aether,sic ad pacta tibi sidera tardus eas—parce, precor, minimamque tuo de fulmine partemdeme! satis poenae, quod superabit, erit.ira quidem moderata tua est, vitamque dedisti,nec mihi ius civis nec mihi nomen abest,nec mea concessa est aliis fortuna, nec exuledicti verbis nominor ipse tui. omniaque haec timui, quia me meruisse videbam quoniam videbar;sed tua peccato lenior ira meo est.arva relegatum iussisti visere Ponti,et Scythicum profuga scindere puppe fretum,iussus ad Euxini deformia litora veniaequoris—haec gelido terra sub axe iacet—nec me tam cruciat numquam sine frigore caelum,glaebaque canenti semper obusta gelu,nesciaque que quam est vocis quod barbara lingua Latinae,Graecaque quod Getico victa vincta vel iuncta loquella sono est,quam quod finitimo cinctus premor undique Marte,finitima . . morte vixque brevis tutum tutos murus ab hoste facit.pax tamen interdum est, pacis fiducia numquam:sic hic nunc patitur, nunc timet arma locus.hinc ego dum muter, vel me Zanclaea Charybdis devoret atque suis ad Styga mittat aquis,vel rapidae flammis urar patienter in Aetnae, vel freta Leucadii mittar in alta dei. leucadio . . deo quod petimus, poena est: neque enim miser esse recuso,sed precor ut possim tutius esse miser.

Illa dies haec est, qua te celebrare poetae,si modo non fallunt tempora, Bacche, solent,festaque odoratis innectunt tempora sertis,et dicunt laudes ad tua vina tuas.inter quos, memini, dum me mea fata sinebant,non invisa tibi pars ego saepe fui,quem nunc suppositum stellis Cynosuridos Ursaeiuncta tenet crudis Sarmatis ora Getis,quique prius mollem vacuamque laboribus egiin studiis vitam Pieridumque choro,nunc procul a patria Getieis circumsonor armismulta prius pelago multaque passus humo.sive mihi casus sive hoc dedit ira deorum,nubila nascenti seu mihi Parca fuit,tu tamen e sacris hederae hederae me de cultoribus unumnumine debueras sustinuisse tuo.an dominae fati quicquid cecinere sorores,omne sub arbitrio desinit esse dei?ipse quoque aetherias meritis invectus es arces,quo non exiguo facta labore via est.nec patria est habitata tibi, sed adusque nivosumStrymona venisti Marticolamque Geten,Persidaque et lato spatiantem flumine Gangen,et quascumque bibit decolor Indus aquas.scilicet hanc legem nentes fatalia Parcaestamina bis genito bis cecinere tibi.me quoque, si fas est exemplis ire deorum,ferrea sors vitae difficilisque premit.illo nec levius cecidi, quem magna locutumreppulit a Thebis Iuppiter igne suo.ut tamen audisti percussum fulmine vatem,admonitu matris condoluisse potes,et potes aspiciens circum tua sacra poëtas,nescioquis nostri dicere cultor abest. fer, bone Liber, opem: sic altera altam degravet ulmumvitis et incluso plena sit uva inero,sic tibi cum Bacchis Satyrorum gnava iuventusadsit, et attonito non taceare sono,ossa bipenniferi sic sint male pressa Lycurgi,impia nec poena Pentheos umbra vacet, vacet caret sic micet aeternum vicinaque sidera vincatconiugis in caelo clara corona tuae .huc ades et casus releves, pulcherrime, nostros,unum de numero me memor esse tuo.sunt dis inter se commercia, flectere temptaCaesareum numen numine, Bacche, tuo.vos quoque, consortes studii, pia turba, poetae,haec eadem sumpto quisque rogate mero.atque atque vestrum, Nasonis nomine dicto, opponat apponat lacrimis pocula mixta suis,admonitusque mei, cum circumspexerit omnes, dicat ubi est nostri pars modo Naso chori? idque ita, si vestrum merui candore favorem,nullaque iudicio littera laesa meo est,si, veterum digne veneror cum scripta virorum,proxima non illis esse minora reor.sic igitur dextro faciatis Apolline carmen:quod licet, inter vos nomen habete meum.

Litore ab Euxino Nasonis epistula veni,lassaque facta mari lassaque facta via,qui mihi flens dixit " tu, cui licet, aspice Romam.heu quanto melior sors tua sorte mea est!"flens quoque me scripsit, nec qua signabar, ad os estante, sed ad madidas gemma relata genas.tristitiae causam siquis cognoscere quaerit,ostendi solem postulat ille sibi,nec frondem in silvis, nec aperto mollia pratogramina, nec pleno flumine cernit aquam aquas;quid Priamus doleat, mirabitur, Hectore rapto,quidve Philoctetes ictus ab angue gemat.di facerent utinam talis status esset in illo, ut non tristitiae causa dolenda foret!fert tamen, ut debet, casus patienter amaros,more nec indomiti frena recusat equi.nec fore perpetuam sperat sibi numinis iram,conscius in culpa non scelus esse sua.saepe refert, sit quanta dei clementia, cuiusse quoque in exemplis adnumerare solet:nam, quod opes teneat patrias, quod nomina civis,denique quod vivat, munus habere dei.te tamen (o, si quid credis mihi, carior illiomnibus) in toto pectore semper habet;teque Menoetiaden, te, qui comitatus Oresten, te vocat Aegiden Euryalumque suum.nec patriam magis ille suam desiderat et quaeplurima eum patria sentit abesse sibi,quam vultus oculosque tuos, o dulcior illomelle, quod in ceris Attica ponit apis.saepe etiam maerens tempus reminiscitur illud,quod non praeventum morte fuisse dolet;cumque alii fugerent subitae contagia cladis,nec vellent ictae limen adire domus,te sibi cum paucis meminit mansisse fidelem, si paucos aliquis tresve duosve vocat.quamvis attonitus, sensit tamen omnia, nec tese minus adversis indoluisse suis.verba solet vultumque tuum gemitusque referre,et te flente suos emaduisse sinus:quam sibi praestiteris, qua consolatus amicumsis ope, solandus cum simul ipse fores, pro quibus affirmat fore se memoremque piumque,sive diem videat sive tegatur humo,per caput ipse suum solitus iurare tuumque,quod scio non illi vilius esse suo.plena tot ac tantis referetur gratia factis,nec sinet ille tuos litus arare boves.fac modo, constanter profugum tueare: quod ille,qui bene te novit, non rogat, ipsa rogo.

Annuus adsuetum dominae natalis honoremexigit: ite manus ad pia sacra meae.sic quondam festum Laërtius egerat herosforsan in extremo coniugis orbe diem.lingua favens adsit, nostrorum oblita malorum,quae, puto, dedidicit iam bona verba loqui;quaeque semel toto vestis mihi sumitur anno,sumatur fatis discolor alba meis;araque gramineo viridis de caespite fiat,et velet tepidos nexa corona focos.da mihi tura, puer, pingues facientia flammas,quodque pio fusum stridat in igne merum.optime natalis! quamvis procul absumus, optocandidus huc venias dissimilisque meo,si quod et instabat dominae miserabile vulnus,sit perfuncta meis tempus in omne malis;quaeque gravi nuper plus quam quassata procella est,quod superest, tutum per mare navis eat.illa domo nataque sua patriaque fruaturerepta haec uni sit satis esse mihi—quatenus et non est in caro coniuge felix,pars vitae tristi cetera nube vacet,vivat, ametque virum, quoniam sic cogitur, absens,consumatque annos, sed diuturna, suos.adicerem et nostros, sed ne contagia faticorrumpant timeo, quos agit ipsa, mei.nil homini certum est. fieri quis posse putaret,ut facerem in mediis haec ego sacra Getis?aspice ut aura tamen fumos e ture coortosin partes Italas et loca dextra ferat.sensus inest igitur nebulis, quas exigit ignis:consilio fugiunt aethera, Ponte, consilium cetera pene corr. Withof tuum. consilio, commune sacrum cum fiat in arafratribus, alterna qui periere manu,ipsa sibi discors, tamquam mandetur ab illis,scinditur in partes atra favilla duas.hoc, memini, quondam fieri non posse loquebar,et me Battiades iudice falsus erat:omnia nunc credo, cum tu non stultus ab Arctoterga, vapor, dederis Ausoniamque petas.haec ergo lux est, quae si non orta fuisset,nulla fuit misero festa videnda mihi.edidit haec mores illis heroisin heroibus corr. Salmasius aequos,quis erat Eëtion Icariusque pater.nata pudicitia est, virtus moris: virtus Owen probitasque, fidesque,at non sunt ista gaudia nata die, die fide sed labor et curae fortunaque moribus impar,iustaque de viduo paene querella toro.scilicet adversis probitas exercita rebustristi materiam, tempore laudis habet,si nihil infesti durus vidisset Ulixes,Penelope felix sed sine laude foret,victor Echionias si vir penetrasset in arces,forsitan Euadnen vix sua nosset humus.cum Pelia genitae tot sint, cur nobilis una est?nempe fuit misero nupta quod una viro.effice ut Iliacas tangat prior alter harenas,Laudamia nihil cur referatur erit.et tua, quod malles,mallem pietas ignota maneret,implerent venti si mea vela sui.di tamen et Caesar dis accessure, sed olim,aequarint Pyhos cum tua fata dies,non mihi, qui poenam fateor meruisse, sed illiparcite, quae nullo digna dolore dolet.

Tu quoque, nostrarum quondam fiducia rerum,qui mihi confugiam, qui mihi portus eras,tu quoque suscepti curam dimittis amici,officiique pium tam cito ponis onus?sarcina sum, fateor, quam si non quamvis sine tempore nostro nostro duro depositurus eras, non subeunda fuit.fluctibus in mediis navem, Palinure, relinquis?ne fuge, neve tua sit minor arte fides.numquid Achilleos inter fera proelia fidideseruit levitas Automedontis equos?quem semel excepit, numquam Podalirius aegropromissam medicae non tulit artis opem.turpius eicitur, quam non admittitur hospes:quae patuit, dextrae firma sit ara meae.nil nisi me solum primo tutatus es; at nuncme pariter serva iudiciumque tuum,si modo non aliqua est in me nova culpa, tuamquemutarunt subito crimina nostra fidem,spiritus hic, Scythica quem non bene ducimus aura,quod cupio, membris exeat ante meis,quam tua delicto stringantur pectora nostro,et videar merito vilior esse tibi.non adeo toti fatis urguemur iniquis,ut mea sit longis mens quoque mota malis.finge tamen motam, quotiens Agamemnone natumdixisse in Pyladen improba verba putas?nec procul a vero est quin et quod non: quin et σ pulsarit amicum:mansit in officiis non minus ille suis.hoc est cum miseris solum commune beatis,ambobus tribui quod solet obsequium :ceditur et caecis et quos praetexta verendosvirgaque cum verbis imperiosa facit,si mihi non parcis, fortunae parcere debes: non habet in nobis ullius ira locum.elige nostrorum minimum minimumque laborum,malorum isto, quod reris, illo quo quereris grandius illud erit.quam multa madidae celantur harundine fossae,florida quam multas Hybla tuetur apes, quam multae gracili terrena sub horrea ferrelimite formicae grana reperta solent,tam me circumstat circumdat (circumdant): circumstant σ densorum turba malorum.crede mihi, vero est nostra querella minor.his qui contentus non est,in litus harenas, in segetem spicas, in mare fundat aquas.intempestivos igitur compesce tumores,timores corr. σ vela nec in medio desere nostra mari.

Quam legis, ex illa tibi venit epistula terra,latus ubi aequoreis additur Hister aquis,si tibi contingit cum dulci vita salute,candida fortunae pars manet una meae.scilicet, ut semper, quid agam, carissime, quaeris;quamvis hoc vel me scire tacente potes,sum miser; haec brevis est nostrorum summa malorum,quisquis et offenso Caesare vivit, erit.turba Tomitanae quae sit regionis et interquos habitem mores, discere cura tibi est?mixta sit haec quamvis inter Graecosque Getasque,a male pacatis plus trahit ora Getis.Sarmaticae maior Geticaeque frequentia gentisper medias in equis itque reditque vias.in quibus est nemo, qui non coryton et arcumtelaque vipereo lurida felle gerat,vox fera, trux vultus, verissima Martis mortis corr. σ imago,non coma, non ulla barba resecta manu,dextera non segnis fixo dare vulnera cultro,quem iunctum lateri barbarus omnis habet,vivit in his heu nunc, lusorum nullus eorum vel his nullus tenerorum: nunc lusorum Ehwald oblitus amorum,hos videt, hos vates audit, amice, tuus:atque utinam vivat non et et non corr. Heinsius moriatur in illis,absit ab invisis et tamen umbra locis. carmina quod pleno saltari nostra theatro,versibus et plaudi scribis, amice, meis,nil equidem feci tu scis hoc ipse—theatris,Musa nec in plausus ambitiosa mea est.non tamen ingratum est, quodcumque oblivia nostriimpedit et profugi nomen in ora refert,quamvis interdum, quae me laesisse recordor,carmina devoveo Pieridasque meas,cum bene devovi, nequeo tamen esse sine illis,vulneribusque meis tela cruenta sequor,quaeque modo Euboicis lacerata est fluctibus, audetGraia Capheream currere puppis aquam. capharea aqua nec tamen, ut lauder, vigilo curamque futurinominis, utilius quod latuisset, ago.detineo studiis animum falloque dolores,experior curis et dare verba meis.quid potius faciam desertis solus in oris,quamve malis aliam quaerere coner coner cogar opem?sive locum specto, locus est inamabilis, et quoesse nihil toto tristius orbe potest,sive homines, vix sunt homines hoc nomine digni,quamque lupi, saevae plus feritatis habent.non metuunt leges, sed cedit viribus aequum,victaque pugnaci iura sub ense iacent.pellibus et laxis arcent mala frigora bracis,oraque sunt longis horrida tecta comis, in paucis remanent Graecae vestigia linguae,haec quoque iam Getico barbara facta sono.unus in hoc nemo est populo, nemo . . populo populo vix est qui forte Latine quaelibet e medio reddere verba queat.ille ego Romanus vates—ignoscite, Musae!—Sarmatico cogor plurima more loqui. en pudet et fateor, iam desuetudine longavix subeunt ipsi verba Latina mihi.nec dubito quin sint et in hoc non pauca libellobarbara . non hominis culpa, sed ista loci.ne tamen Ausoniae perdam commercia linguae,et fiat patrio vox mea muta sono,ipse loquor mecum desuetaque verba retracto, et studii repeto signa sinistra mei.sic animum tempusque traho, sic meque me sicque vel mecumque corr. σ reduco a contemplatu summoveoque mali.carminibus quaero miserarum oblivia rerum:praemia si studio consequar ista, sat est.

Non adeo cecidi, quamvis abiectus, ut infrate quoque sim, inferius quo nihil esse potest,quae tibi res animos in me facit, improbe? curvecasibus insultas, quos potes ipse pati?nec mala te reddunt mitem placidumque iacentinostra, quibus possint inlacrimare ferae;nec metuis dubio Fortunae stantis in orbenumen, et exosae verba superba deae. Exigit exigis vel exiget a dignis at dignes ultrix Rhamnusia poenas:inposito calcas quid qui mea fata pede?vidi ego naufragium qui risit naufragiumque viros et corr. Mencken in aequora aequore mergi,et numquam dixi iustior unda fuit. vilia qui quondam miseris alimenta negarat,nunc mendicato pascitur ipse cibo.passibus ambiguis Fortuna volubilis erratet manet in nullo certa tenaxque loco,sed modo laeta venit, manet: venit Heinsius vultus modo sumit acerbos,et tantum constans in levitate sua est.nos quoque floruimus, sed flos erat ille caducus,flammaque de stipula nostra brevisque fuit.neve tamen tota capias fera gaudia mente,non est placandi spes mihi nulla dei,vel quia peccavi citra scelus, utque pudorenon caret, invidia sic mea culpa caret,vel quia nil ingens ad finem solis ab ortuillo, cui paret, mitius orbis habet.scilicet ut non est per vim superabilis ulli,molle cor ad timidas sic habet ille preces,exemploque deum, quibus accessurus et ipse est,cum poenae venia plura roganda regenda dabit. petam: dabit Faber si numeres anno soles et nubila toto,invenies nitidum saepius esse diem.ergo ne nimium nostra laetere ruina,restitui quondam me quoque posse puta:posse puta fieri lenito principe vultusut videas media tristis in urbe meos,utque ego te videam causa graviore fugatum,haec sunt a primis proxima vota meis.

O tua si sineres in nostris nomina ponicarminibus, positus quam mihi saepe fores :te canerem solum, meriti memor, inque libelliscrevisset sine te pagina nulla meis.quid tibi deberem, tota sciretur in urbe,exul in amissa si tamen urbe legor.te praesens mitem nosset, te serior aetas,scripta vetustatem si modo nostra ferunt,nec tibi cessaret doctus bene dicere lector:hic te servato vate maneret honor.Caesaris est primum munus, quod ducimus auras;gratia post magnos est tibi habenda deos.ille dedit vitam; tu, quam dedit ille, tueris,et facis accepto munere posse frui.cumque perhorruerit perhorreret casus pars maxima nostros,pars etiam credi pertimuisse velit,naufragiumque meum tumulo spectant spectaret corr. Heinsius ab alto,nec dederit nanti per freta saeva manum,seminecem Stygia revocasti solus ab unda.hoc quoque, quod memores possumus esse, tuum est.di tibi se tribuant cum Caesare semper amicos :non potuit votum plenius esse meum.haec meus argutis, si tu paterere, libellisponeret in multa luce videnda labor;nunc quoque se, quamvis est iam quamvis est vel q. e. iam corr. Naugerus (σ?) iussa quiescere, quin tenominet invitum, vix mea Musa tenet,utque canem pavidae nactum vestigia cervaelatrantem frustra copula dura tenet,utque fores nondum reserati carceris acernunc pede, nunc ipsa fronte lacessit equus,sic mea lege data vincta atque inclusa Thalia Thalia voluntas per titulum vetiti nominis ire cupit.ne tamen officio memoris laedaris amici,parebo iussis—parce timere—tuis.at non parerem, nisi me meminisse putares.hoc quod non prohibet vox tua, gratus ero.dumque quod o breve sit!—lumen vitale videbo,serviet officio spiritus iste ipse tuo.

Ut sumus in Ponto, ter frigore constitit Hister,facta est Euxini dura ter unda maris.at mihi iam videor patria procul esse tot annis,Dardana quot Graio Troia sub hoste fuit.stare putes, adeo procedunt tempora tarde,et peragit lentis passibus annus iter.nec mihi solstitium quicquam de noctibus aufert,efficit angustos nec mihi bruma dies,scilicet in nobis rerum natura novata est,cumque meis curis omnia longa facit.an peragunt solitos communia tempora motus, suntque stantque Housman magis vitae tempora dura meae?quem tenet Euxini mendax cognomine litus,litus s tellus vel tempus vel pontus et Scythici vere terra sinistra freti,innumerae circa gentes fera bella minantur,quae sibi non rapto raptu vivere turpe putant.nil extra tutum est: tumulus defenditur ipsemoenibus exiguis ingenioque loci.cum minime credas, ut aves,avis densissimus hostisadvolat, et praedam vix bene visus agit.saepe intra muros clausis venientia portisper medias legimus noxia tela vias.est igitur rarus, rus qui qui iam corr. Heinsius; cf. qui rus σ colere audeat, isquehac arat infelix, hac tenet arma manu.sub galea pastor iunctis pice cantat avenis,proque lupo pavidae bella verentur oves.vix ope castelli defendimur; et tamen intusmixta facit Graecis barbara turba metum,quippe simul nobis habitat discrimine nullobarbarus et tecti plus quoque parte tenet,quos quorum ut non timeas, possis odisse videndopellibus et longa pectora tecta coma.hos quoque, qui geniti Graia creduntur ab urbe,pro patrio cultu Persica braca tegit.exercent illi sociae commercia linguae:per gestum res est significanda mihi.barbarus hic ego sum, qui non intellegor ulli,et rident stolidi verba Latina Getae;meque palam de me tuto mala saepe loquuntur,forsitan obiciunt exiliumque mihi.utque fit, in me aliquid ficti,siquidem vel si quid: ficti Owen dicentibus illisabnuerim quotiens adnuerimque, putant,adde quod iniustum et iustum rigido ius dicitur ense,dantur et in medio vulnera saepe foro.o duram Lachesin, quae tam grave sidus habentifila dedit vitae non breviora meae!quod patriae vultu vestroque caremus, amici,atque hic in Scythicis gentibus esse queror :utraque poena gravis, merui tamen urbe carere,non merui tali forsitan esse loco.quid loquor, a! demens? ipsam quoque perdere vitam,Caesaris offenso numine, dignus eram.

Quod te nescioquis per iurgia dixerit esseexulis uxorem, littera questa tua est.indolui, non tam mea quod fortuna male audit,qui iam consuevi fortiter esse miser,quam quod cui minime vellem, sum causa pudoris,teque reor nostris erubuisse malis.perfer et obdura; multo graviora tulisti,eripuit cum me principis ira tibi.fallitur iste tamen, quo iudice nominor exul:mollior est culpam poena secuta meam.maxima poena mihi est ipsum offendisse, priusquevenisset mallem funeris hora mihi.quassa tamen nostra est, non mersa mersa fracta nec obruta navis,utque caret portu, sic tamen extat aquis.nec vitam nec opes nec ius mihi civis ademit,qui merui vitio perdere cuncta meo.sed quia peccato facinus non affuit illi,nil nisi me patriis iussit abesse focis,utque aliis, quorum numerum comprendere non est,Caesareum numen sic mihi mite fuit.ipse relegati, non exulis utitur in menomine . tuta suo iudice causa mea est.iure igitur laudes. Caesar, pro parte virilicarmina nostra tuas qualiacumque canunt:iure deos, ut adhuc caeli tibi limina claudant,teque velint sine se, comprecor, esse deum.optat idem populus; sed, ut in mare flumina vastum,sic solet exiguae currere rivus aquae,at tu fortunam, cuius vocor exul ab ore,nomine mendaci parce gravare meam!

Scribis, ut oblectem studio lacrimabile tempus,ne pereant turpi pectora nostra situ.difficile est quod, amice, mones, quia carmina laetumsunt opus, et pacem mentis habere volunt.nostra per adversas agitur fortuna procellas,sorte nec ulla mea tristior esse potest.exigis ut Priamus natorum funere ludat, plaudat et Niobe festos ducat ut orba choros.luctibus an studio videor debere teneri,solus in extremos iussus abire Getas? des licet in valido pectus mihi robore fultum,fama refert Anyti quale fuisse reo, rei vel senis fracta cadet tantae sapientia mole ruinae:plus valet humanis viribus ira dei.ille senex, dictus sapiens ab Apolline, nullumscribere in hoc casu sustinuisset opus.ut veniant patriae, veniant oblivia vestri,nostri omnis ut amissi sensus abesse queat,at timor officio fungi vetat ipse esse: ipse σ quietum:cinctus ab innumero me tenet hoste locus,adde quod ingenium longa rubigine laesumtorpet et est multo, quam fuit ante, minus,fertilis, assiduo si non renovatur renovetur vel removetur aratro,nil nisi cum spinis gramen habebit ager.tempore qui longo steterit, male curret currit et intercarceribus missos ultimus ibit equus,vertitur in teneram cariem rimisque dehiscit,siqua diu solitis cumba vacavit vacabit corr. σ aquis,me quoque despera,despero fuerim cum parvus et ante,illi, qui fueram, posse redire parem.contudit ingenium patientia longa malorum,et pars antiqui nulla vigoris adest.siqua siqua Bentley saepe tamen nobis, ut nunc quoque, sumpta tabella est,inque suos volui cogere verba pedes,carmina nulla mihi sunt scripta, carmina sunt mihi scripta aut nulla vel carmina scripta mihi sunt nulla aut qualia cernis,digna sui domini tempore, digna loco.denique non parvas animo dat gloria vires,et fecunda facit pectora laudis amor.nominis et famae quondam fulgore trahebar,dum tulit antemnas aura secunda meas.non adeo est bene nunc ut sit mihi gloria curae:si liceat, nulli cognitus esse velim,an quia cesserunt primo bene carmina, suadesscribere, successus ut sequar ipse meos?pace, novem, vestra liceat dixisse, sorores:vos estis nostrae maxima causa fugae,utque dedit iustas tauri fabricator aeni,sic ego do poenas artibus ipse meis.nil mihi debebat cum versibus amplius esse,cum fugerem merito naufragus omne fretum,at, puto, si demens studium fatale retemptem,hic mihi praebebit carminis arma locus.non liber hic ullus, non qui mihi commodet aurem,verbaque significent quid mea, norit, adest.omnia barbariae loca sunt vocisque ferinae, omniaque hostilis hostilis Merkel possint vel possunt plena timore soni.ipse mihi videor iam dedidicisse Latine:nam didici Getice Sarmaticeque loqui.nec tamen, ut verum fatear tibi, nostra teneria componendo carmine Musa potest.scribimus et scriptos absumimus igne libellos:exitus est studii parva favilla mei.nec possum et cupio non nullos ducere versus :ponitur idcirco noster in igne labor,nec nisi pars casu flammis erepta dolovead vos ingenii pervenit ulla mei.sic utinam, quae nil metuentem tale magistrumperdidit, in cineres Ars mea versa foret!

Hanc tuus e Getico mittit tibi Naso salutem,mittere si quisquam, quo caret ipse, potest,aeger enim traxi contagia corpore mentis,libera tormento pars mihi ne qua vacet,perque dies multos lateris cruciatibus uror;sic me non modico sed quod non modico (in inmodico) corr. Ellis. frigore laesit hiems, si tamen ipse vales, aliqua nos parte valemus:quippe mea est umeris fulta ruina tuis.Quid, qui mihi cum dederis ingentia pignora, cumqueper numeros omnes hoc tueare caput,quod tua me raro solatur epistula, peccas,remque piam praestas, sed si: sed σ mihi verba negas?hoc, precor, emenda! quod si correxeris unum,nullus in egregio corpore naevus erit.pluribus accusem, fieri nisi possit, ut ad melittera non veniat, missa sit illa tamen,di faciant, ut sit temeraria nostra querella,teque putem falso non meminisse mei.quod precor, esse liquet: neque enim mutabile roburcredere me fas est pectoris esse tui.cana prius gelido desint absinthia Ponto,et careat dulci Trinacris Hybla thymo,inmemorem quam te quisquam convincat amici.non ita sunt fati stamina nigra mei.tu tamen, ut possis falsae quoque pellere culpaecrimina, quod non es, ne videare, cave.utque solebamus consumere longa loquendotempora, sermoni sermone deficiente die,sic ferat ac referat tacitas nunc littera voces,et peragant linguae charta manusque vices,quod fore ne nimium videar diffidere, sitqueversibus hoc paucis admonuisse satis,accipe quo semper finitur epistula verbo atque meis distent ut tua fata!—vale.

Quanta tibi dederim nostris monumenta libellis,o mihi me coniunx carior, ipsa vides,detrahat auctori multum fortuna licebit,tu tamen ingenio clara ferere meo;dumque legar, mecum pariter tua fama legetur,nec potes in maestos omnis abire rogos;cumque viri casu possis miseranda videri,invenies aliquas, quae, quod es, esse velint, quae te, nostrorum cum sis in parte malorum,felicem dicant invideantque tibi.non ego divitias dando tibi plura dedissem:nil feret ad Manes divitis umbra suos.perpetui fructum donavi nominis idque,quo dare nil potui munere maius, habes.adde quod, ut et: ut Heinsius rerum sola es tutela mearum,ad te non parvi venit honoris onus,quod numquam vox est de te mea muta tuiqueindiciis debes esse superba viri.quae ne quis possit temeraria dicere, persta,et pariter serva meque piamque fidem.nam tua, dum stetimus, turpi sine crimine mansit,et tantum tanta probitas inreprehensa fuit.area de par (vel per) eadem: area de Withof nostra nunc est tibi facta ruinaconspicuum virtus hic tua ponat opus.esse bonam facile est, ubi, quod vetet esse, remotum est,et nihil officio nupta quod obstet habet,cum deus intonuit, non se subducere nimbo,id demum est pietas, id socialis amor.rara quidem virtus, quam non fortuna gubernet,quae maneat stabili, eum fugit illa, pede. siqua tamen pretium sibi virtus merces: virtus Ehwald ipsa petitum,inque parum laetis ardua rebus adest,ut tempus numeres, per saecula nulla tacetur,et loca mirantur qua patet orbis iter.aspicis ut longo teneat laudabilis aevonomen inextinctum Penelopea fides?cernis ut Admeti cantetur et Hectoris uxorausaque in accensos Iphias ire rogos?ut vivat fama coniunx Phylaceïa, cuiusIliacam celeri vir pede pressit humum?morte nihil opus est pro me, sed amore fideque:non ex difficili fama petenda tibi est.nec te credideris, quia non facis, ista moneri:vela damus, quamvis remige puppis eat,qui monet ut facias, quod iam facis, ille monendolaudat et hortatu comprobat acta suo.